Zażalenie na postanowienie o przysądzeniu własności

Przysądzenie przychodzi na sam koniec egzekucji z nieruchomości: licytacja rozstrzygnięta, cena wpłacona, nabywca gotowy odebrać klucze. Dłużnik chce wtedy opisać wszystko, co poszło źle od pierwszego dnia sprawy. Ustawa zostawia w tym miejscu wąską szczelinę.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy zapada przysądzenie własności

Licytacyjna sprzedaż nieruchomości domyka się dwoma orzeczeniami sądu. Najpierw zapada przybicie na rzecz licytanta z najwyższą ofertą. Osoba, na rzecz której udzielono przybicia, uzyskuje prawo do przysądzenia jej własności nieruchomości, jeżeli wykona warunki licytacyjne (art. 995 KPC). Samo przysądzenie sąd orzeka dopiero po uprawomocnieniu się przybicia i wykonaniu tych warunków przez nabywcę, a przy nabyciu przez Skarb Państwa po ustaleniu ceny nabycia i wpłaceniu jej w całości (art. 998 § 1 KPC).

Podstawa prawna i termin

Na postanowienie co do przysądzenia własności przysługuje zażalenie. Podstawą zażalenia nie mogą być uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia. (art. 998 § 2 KPC)

Zwrot “co do przysądzenia” obejmuje także postanowienie odmowne, po które sięga zwykle nabywca licytacyjny. Termin wynosi tydzień od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem (art. 394 § 2 w związku z art. 13 § 2 KPC). W sprawach egzekucyjnych sąd sporządza uzasadnienie i doręcza je z urzędu, gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia (art. 766[1] § 1 KPC), więc krok znany z procesu zwykle odpada. Szczegóły tej reguły rozkłada zażalenie na oddalenie skargi na czynności komornika.

Czego na tym etapie już nie zarzucisz

Zdanie drugie art. 998 § 2 KPC odcina cały wcześniejszy odcinek sprawy. Zaniżona suma oszacowania, wadliwe obwieszczenie o licytacji, przebieg samego przetargu, wysokość ceny wywołania: to zdarzenia sprzed przybicia i sąd rozpoznający zażalenie na przysądzenie ich nie zbada.

Każdy z tych zarzutów ma własny, wcześniejszy moment. Opis i oszacowanie nieruchomości zaskarża się osobno, jeszcze przed licytacją. Na postanowienie co do przybicia przysługuje zażalenie z własnym ograniczeniem: jego podstawą nie mogą być uchybienia przepisów postępowania, które nie naruszają praw skarżącego (art. 997 KPC).

Do zażalenia na przysądzenie zostają zdarzenia z ostatniego odcinka. Nabywca nie wykonał warunków licytacyjnych i nie dopłacił ceny w terminie, a sąd mimo to przysądził własność. Postanowienie objęło inny udział albo inną działkę niż przedmiot licytacji. Zapadło, zanim przybicie stało się prawomocne.

Gdzie złożyć i co napisać

Pismo składasz w sądzie, który wydał zaskarżone postanowienie, a on przedstawia je wraz z aktami sądowi właściwemu do rozpoznania (art. 395 § 1 KPC). W nagłówku wskazujesz sąd wymieniony w pouczeniu, bo w egzekucji układ instancyjny odbiega od procesowego.

Treść musi odpowiadać wymaganiom pisma procesowego oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie wraz ze zwięzłym uzasadnieniem (art. 394 § 3 KPC). Podaj obie sygnatury, sądową i komorniczą, oraz numer księgi wieczystej. Zażalenie podlega opłacie liczonej jako piąta część tej, która należała się od wniosku wszczynającego postępowanie (art. 19 ust. 3 pkt 2 u.k.s.c.). Niższa niż 30 złotych być nie może, a jej końcówkę zaokrągla się w górę (art. 20 ust. 1 i art. 21 u.k.s.c.). Mechanikę samego środka opisuje zażalenie w postępowaniu cywilnym.

Co zmienia uprawomocnienie się postanowienia

Prawomocne przysądzenie przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia jego prawa w katastrze nieruchomości oraz w księdze wieczystej. Jest przy tym tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na niej pomieszczeń, bez potrzeby nadania klauzuli wykonalności (art. 999 § 1 KPC).

Z tą samą chwilą wygasają prawa i skutki ujawnienia praw oraz roszczeń osobistych ciążących na nieruchomości, a w ich miejsce powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia (art. 1000 § 1 KPC).

Najczęstsze błędy

• Budowanie zażalenia na cenie. Najczęstszy zarzut czytelników dotyczy etapu, który art. 998 § 2 KPC już zamknął.
• Czekanie na pismo od komornika. Przysądzenie wydaje sąd, a czynności komornika podważa zażalenie na komornika.
• Liczenie tygodnia od dnia licytacji. Termin startuje od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem.
• Nadanie przesyłki dowolnym kurierem. Datę nadania chroni operator świadczący pocztowe usługi powszechne (art. 165 § 2 KPC).

Napisz zażalenie na przysądzenie własności