Zażalenie na odmowę widzenia z tymczasowo aresztowanym

Widzenie z osobą tymczasowo aresztowaną nie jest oczywiste: wymaga zgody organu, do którego dyspozycji ta osoba pozostaje. Kiedy pada odmowa, bliscy często sądzą, że sprawa jest zamknięta. Tak nie jest, bo prawo daje tu konkretny środek zaskarżenia, z którego skorzystasz w krótkim terminie.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy złożysz zażalenie

Najpierw jedno rozróżnienie. Ta strona dotyczy widzeń z osobą tymczasowo aresztowaną, czyli pozostającą w areszcie śledczym w toku postępowania karnego. Widzenia osoby skazanej, która odbywa już karę w zakładzie karnym, rządzą się innymi zasadami (art. 105 i nast. kkw) i innym trybem odwoławczym, więc poniższe uwagi ich nie obejmują.

Punkt wyjścia jest korzystny dla rodziny. Zgodnie z art. 217 § 1a Kodeksu karnego wykonawczego tymczasowo aresztowany ma prawo do co najmniej jednego widzenia w miesiącu z osobą należącą do kręgu osób najbliższych. Odmowa nie może więc być dowolna: organ może jej udzielić tylko wtedy, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że widzenie posłuży bezprawnemu utrudnieniu postępowania karnego albo popełnieniu przestępstwa, w szczególności podżeganiu do niego (art. 217 § 1b kkw).

Zażalenie ma sens tam, gdzie odmowa wykracza poza te dwie przesłanki albo nie została w ogóle uzasadniona. Jeśli jesteś osobą najbliższą, a organ odmówił bez wskazania realnego zagrożenia dla postępowania, masz mocny punkt zaczepienia.

Podstawa prawna i termin

Prawo do zaskarżenia odmowy wynika wprost z ustawy. Na zarządzenie o odmowie zgody na widzenie tymczasowo aresztowanemu oraz ubiegającej się o widzenie osobie dla niego najbliższej przysługuje zażalenie (art. 217 § 1c kkw). Osoba najbliższa wnosi je we własnym imieniu i nie potrzebuje do tego pełnomocnictwa aresztowanego. Krąg osób najbliższych wyznacza art. 115 § 11 Kodeksu karnego (małżonek, wstępni, zstępni, rodzeństwo, osoba pozostająca we wspólnym pożyciu i inni wskazani tam bliscy).

Na wniesienie pisma masz 7 dni od doręczenia zarządzenia o odmowie. To ogólny termin zażalenia, stosowany w postępowaniu wykonawczym na podstawie art. 460 kpk w związku z art. 1 § 2 kkw. Termin jest zawity, więc po jego upływie organ odmówi rozpoznania pisma, chyba że wcześniej uzyskasz przywrócenie terminu wskutek niezawinionego uchybienia.

Gdzie i jak złożyć

Tryb zależy od tego, kto wydał odmowę. W postępowaniu przygotowawczym robi to zwykle prokurator i wtedy zażalenie rozpoznaje prokurator nadrzędny. Jeżeli zgody odmówił organ sądowy, pismo trafia do sądu, do którego dyspozycji pozostaje tymczasowo aresztowany (art. 217 § 1c kkw). W obu wariantach zażalenie wnosisz za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone zarządzenie - to on kompletuje akta i przekazuje sprawę wyżej.

Pismo składasz na piśmie: zaniesiesz je do biura podawczego prokuratury lub sądu albo wyślesz pocztą. Na każdym egzemplarzu podaj sygnaturę akt sprawy, w której zapadła odmowa. Zasady wspólne dla całego działu znajdziesz w hubie Zażalenie, a pokrewny temat omawiamy w tekście o zażaleniu na areszt tymczasowy.

Napisz zażalenie

Co powinno zawierać

To środek odwoławczy, więc nie wystarczą same dane - potrzebne są zarzuty i jasne żądanie. Sprawdź, czy pismo zawiera:

• oznaczenie organu odwoławczego - prokuratora nadrzędnego albo sądu, do którego dyspozycji pozostaje aresztowany, z dopiskiem, że pismo idzie za pośrednictwem organu, który wydał odmowę,
• Twoje dane i stosunek bliskości wobec aresztowanego (np. żona, matka, brat) oraz adres do doręczeń,
• oznaczenie zaskarżonego zarządzenia - datę, organ i sygnaturę akt sprawy,
• zarzuty - przede wszystkim brak przesłanek z art. 217 § 1b kkw i naruszenie prawa do widzenia z art. 217 § 1a kkw,
• żądanie - zmiany zarządzenia przez wyrażenie zgody na widzenie albo jego uchylenia i ponownego rozpoznania wniosku,
• krótkie uzasadnienie, datę i własnoręczny podpis.

W uzasadnieniu napisz wprost, kim jesteś dla aresztowanego i dlaczego widzenie nie zagraża postępowaniu - taki konkret trafia do organu bardziej niż samo poczucie krzywdy.

Najczęstsze błędy

• Uchybienie 7-dniowemu terminowi - liczy się data doręczenia zarządzenia o odmowie, a straconego tygodnia nie da się odzyskać.
• Skierowanie pisma wprost do organu wyższego - zażalenie wnosisz za pośrednictwem organu, który wydał odmowę.
• Mylenie aresztu ze skazaniem - widzenia osoby odbywającej karę reguluje art. 105 kkw i odrębny tryb; ta ścieżka dotyczy wyłącznie tymczasowo aresztowanego.
• Ogólnikowe zarzuty - zamiast pisać, że bardzo chcesz się zobaczyć, wskaż, że odmowa nie mieści się w przesłankach z art. 217 § 1b kkw.
• Przedwczesne ponowienie - jeśli odmowę utrzymano w mocy, kolejne zażalenie na odmowę widzenia z tą samą osobą, wydane w ciągu 3 miesięcy, jest niedopuszczalne (art. 217 § 1d kkw).

Nie musisz układać tego pisma samodzielnie. W Prawomacie odpowiadasz na kilka pytań, a my przygotujemy zażalenie oparte na art. 217 § 1c kkw, ze wskazaniem stosunku bliskości i właściwych zarzutów, gotowe do podpisania i złożenia.

Napisz zażalenie