Przejdź do treści
Prawomat Stwórz pismo za darmo

Zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (ponaglenie)

Stan prawny na 17 sierpnia 2026

Urząd pisze, wzywa, zawiadamia o nowym terminie i robi to raz za razem, a rozstrzygnięcia wciąż nie ma. Kodeks postępowania administracyjnego nazywa taki stan przewlekłością i daje na niego osobne pismo.

Opisz sprawę, Prawomat napisze ↓

PDF do druku · Word do edycji · bez rejestracji

Zobacz wzór ↓
Gotowy do pobrania

Zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (ponaglenie): wzór PDF i Word

Miejscowość, Data

Imię i nazwisko

Adres do korespondencji

Telefon / e-mail

Do:

(Organ wyższego stopnia, np. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w MIEJSCOWOŚĆ / Wojewoda WOJEWÓDZTWO)

za pośrednictwem:

(Organ prowadzący postępowanie, np. Prezydent Miasta MIEJSCOWOŚĆ)

Znak sprawy: Znak akt

PONAGLENIE

z powodu przewlekłego prowadzenia postępowania

Na podstawie art. 37 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego

wnoszę ponaglenie w sprawie Przedmiot sprawy, wszczętej

Data wszczęcia na mój wniosek z Data wniosku.

Wnoszę o:

1. stwierdzenie, że organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to

niezbędne do jego załatwienia,

2. stwierdzenie, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym

naruszeniem prawa (art. 37 § 6 pkt 1 KPA),

3. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie,

4. zarządzenie wyjaśnienia przyczyn przewlekłości i ustalenia osób

winnych.

UZASADNIENIE

Kalendarium czynności organu:

Data - złożenie wniosku wraz z kompletem załączników;

Data - wezwanie do uzupełnienia Dokument, uzupełniony Data;

Data - zawiadomienie o nowym terminie załatwienia sprawy;

Data - ponowne wezwanie do złożenia Ten sam dokument;

Data - kolejne zawiadomienie o przesunięciu terminu.

Czynności z pozycji Numery powtarzają się i dotyczą dokumentu,

który znajduje się w aktach od Data, wobec czego nie przybliżają

rozstrzygnięcia. Od Data organ nie podjął żadnej czynności

zmierzającej do zakończenia sprawy.

(Jeżeli formalne terminy nie zostały przekroczone:) Organ mieści się

w terminach wskazywanych w kolejnych zawiadomieniach, jednak

art. 37 § 1 pkt 2 KPA nie odsyła do żadnego terminu i nakazuje

ocenić, czy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne.

Przewlekłość powoduje dla mnie (Skutek: np. wstrzymanie inwestycji,

brak świadczenia, narastające koszty).

Podpis

Załączniki:

- kopie pism organu wymienionych w kalendarium,

- potwierdzenia nadania i odbioru.

Czy urząd spóźnia się z Twoją sprawą?

Wolisz pismo pod swoją sprawę?

Stwórz swoje pismo Opowiedz, co się stało, resztę zrobi Prawomat

Dotyczy Cię? Dotknij, a dopiszemy to do opisu:

Stwórz pismo za darmo
Za darmo · Bez rejestracji · Gotowe w 5 minut
Na tej stronie (6)
  1. Kiedy to jest przewlekłość
  2. Podstawa prawna, w której nie ma żadnego terminu
  3. Żądaj stwierdzenia rażącego naruszenia prawa
  4. Co może orzec sąd administracyjny
  5. Co powinno zawierać pismo
  6. Najczęstsze błędy

Od 2017 roku Kodeks postępowania administracyjnego nie zna pisma o nazwie “zażalenie na przewlekłość”. Środkiem, który w tej sytuacji działa, jest ponaglenie z art. 37 KPA. Przewlekłość ma w nim własny punkt i własny test.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy to jest przewlekłość

Bezczynność opiera się na kalendarzu: minął termin i nic się nie wydarzyło. Przewlekłość działa inaczej. Urząd jest aktywny, w aktach przybywa pism, a rozstrzygnięcie się oddala.

Dwa obrazy, które czytelnicy opisują najczęściej:

  • Sprawa o warunki zabudowy: trzy wezwania do uzupełnienia tego samego dokumentu, każde po kilku tygodniach ciszy, i cztery zawiadomienia o przesunięciu terminu.
  • Sprawa o świadczenie: urząd po raz drugi występuje o tę samą opinię do innego organu, choć pierwsza odpowiedź leży w aktach od pół roku.

Czynności powtarzane, pozorne albo zbędne to właśnie materiał na zarzut przewlekłości.

Podstawa prawna, w której nie ma żadnego terminu

Art. 37 § 1 KPA wymienia dwie podstawy ponaglenia. Punkt 1 dotyczy bezczynności. Punkt 2 daje stronie prawo do ponaglenia, jeżeli “postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy”.

W tym zdaniu nie ma odesłania do żadnej daty ani liczby dni. Na tym polega cała wartość tej podstawy: zarzut da się postawić urzędowi, który formalnie mieści się w terminach, o ile pokażesz, że sposób prowadzenia sprawy wydłuża ją ponad potrzebę.

Płynie stąd jeszcze jedna konsekwencja. Ponaglenie wniesione za wcześnie organ pozostawia bez rozpoznania (art. 37 § 3a KPA), ale przepis mówi wprost o terminie z art. 35 albo z przepisów szczególnych. Przy zarzucie przewlekłości ten próg literalnie nie działa. Żaden przepis nie gwarantuje, że każdy organ odczyta to tak samo, więc uzasadnienie musi być mocne. Samo uzasadnienie jest zresztą obowiązkowe (art. 37 § 2 KPA). Drogę pisma i terminy dla urzędu opisaliśmy w tekście o zażaleniu na bezczynność organu.

Żądaj stwierdzenia rażącego naruszenia prawa

To zdanie ginie w większości ponagleń. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym ma jednocześnie ocenić, czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 6 pkt 1 KPA). To rozstrzygnięcie osobne od samego stwierdzenia przewlekłości.

Wpisz je jako odrębny punkt żądań. Ta sama ocena wraca później przed sądem i to od niej zależy najwięcej.

Co może orzec sąd administracyjny

Wniesienie ponaglenia otwiera drogę do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Sąd, uwzględniając skargę, stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), i jednocześnie ocenia, czy stało się to z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Dalej zaczyna się część, o której polski internet milczy:

  • Sąd może wymierzyć organowi grzywnę albo przyznać skarżącemu sumę pieniężną do wysokości połowy tej grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Robi to z urzędu albo na wniosek strony.
  • Górną granicę wyznacza wzór z art. 154 § 6 p.p.s.a.: dziesięciokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS. Kwoty w złotych nie podajemy, bo przeciętne wynagrodzenie zmienia się co roku.
  • Załatwienie sprawy dopiero po wniesieniu skargi nie ratuje urzędu. Nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania ani do oddalenia skargi (art. 154 § 3 p.p.s.a.).
  • Komu niewykonanie orzeczenia sądu wyrządziło szkodę, temu służy roszczenie odszkodowawcze wobec organu na zasadach Kodeksu cywilnego. Gdy organ nie wypłaci odszkodowania w ciągu trzech miesięcy od wniosku, pozostaje powództwo do sądu powszechnego (art. 154 § 4 i 5 p.p.s.a.).

Żadnego z tych rozstrzygnięć nikt nie może obiecać. To są uprawnienia sądu.

Co powinno zawierać pismo

  • Oznaczenie sprawy: znak akt, data wszczęcia, przedmiot.
  • Kalendarium czynności organu z datami, pozycja po pozycji. To dowód główny i bez niego zarzut wisi w powietrzu.
  • Wskazanie, które czynności były powtórzone, zbędne albo pozorne.
  • Żądanie stwierdzenia przewlekłości oraz osobne żądanie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
  • Żądanie wyznaczenia organowi terminu załatwienia sprawy.

Najczęstsze błędy

  • Skarżenie samego upływu czasu. “Czekam osiem miesięcy” niczego nie dowodzi, dopóki nie pokażesz, co urząd przez ten czas robił.
  • Pominięcie żądania o rażące naruszenie prawa. Bez niego sprawa traci najmocniejszy element.
  • Kalendarium bez dokumentów. Dołącz kopie pism, na które się powołujesz.
  • Pójście do sądu z pominięciem ponaglenia. Skarga na przewlekłość wymaga wcześniejszego wyczerpania środków (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
  • Liczenie na automatyczną rekompensatę. Suma pieniężna z art. 149 § 2 p.p.s.a. wymaga wniosku i uzasadnienia.

Inne pisma z tej rodziny zebraliśmy w hubie Zażalenie.

Prawomat zada Ci kilka pytań o przebieg sprawy i daty czynności urzędu, a potem ułoży z tego gotowe ponaglenie z podstawą prawną i kalendarium.

Napisz ponaglenie

Podstawa prawna

Najczęstsze pytania

Terminy urzędu są dotrzymane, a sprawa i tak stoi. Mam jakąś podstawę?
Tak. Art. 37 § 1 pkt 2 KPA daje prawo do ponaglenia, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Ten przepis nie odsyła do żadnego terminu, więc dotrzymywanie kolejnych dat przez urząd samo w sobie nie zamyka drogi do zarzutu przewlekłości.
Przewlekłość czy bezczynność: jak nazwać to w piśmie?
Bezczynność opiera się na kalendarzu: minął termin i nic się nie wydarzyło. Przewlekłość opiera się na sposobie prowadzenia sprawy: czynności są powtarzane, pozorne albo zbędne, a rozstrzygnięcie się oddala. Jeżeli masz w aktach ślad aktywności urzędu, mocniejszym zarzutem jest przewlekłość. Ustawa rozdziela je w art. 37 § 1 KPA na dwa punkty i organ musi nazwać, którą wadę stwierdza.
Po co wnosić o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa?
Bo to osobne rozstrzygnięcie. Organ rozpatrujący ponaglenie ma jednocześnie ocenić, czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 6 pkt 1 KPA). Ta sama ocena wraca w sądzie administracyjnym i od niej zależy, czy w ogóle otworzy się rozmowa o grzywnie dla urzędu.
Czy za wleczenie sprawy należą mi się pieniądze?
Sąd administracyjny może wymierzyć organowi grzywnę albo przyznać skarżącemu sumę pieniężną do wysokości połowy tej grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Orzeka o tym z urzędu albo na wniosek strony. To możliwość sądu, nigdy skutek automatyczny, więc wniosek trzeba złożyć i uzasadnić.

Warto przeczytać

Poradniki, które wyjaśniają przepisy stojące za tym pismem.