Zażalenie na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych
Stan prawny na 17 sierpnia 2026
Sąd oddalił Twój wniosek o zwolnienie od kosztów, a sprawa toczy się dalej. Od tego momentu biegnie nie tylko tydzień na zażalenie, ale też termin, w którym trzeba będzie opłacić leżące w sądzie pismo.
Zażalenie na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych: wzór PDF i Word
Miejscowość, Data
Imię i nazwisko
Adres do korespondencji
Rola procesowa: powód / pozwany / wnioskodawca / uczestnik
Sąd Rejonowy / Okręgowy w Miejscowość
Numer Wydział Cywilny
(do rozpoznania przez inny skład tego samego sądu)
Sygn. akt: Sygnatura akt sprawy
ZAŻALENIE
na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych,
wraz ze wskazaniem skutków tej odmowy dla wniesionego pisma
Zaskarżam postanowienie Sądu Rejonowego / Okręgowego
w Miejscowość z dnia Data, doręczone mi z uzasadnieniem
w dniu Data doręczenia, którym oddalono mój wniosek
o zwolnienie od kosztów sądowych w całości / ponad kwotę ..... zł.
Wniosek ten złożyłem/złożyłam przed upływem terminu do opłacenia
pozwu / apelacji / sprzeciwu z dnia Data, od którego należna
opłata wynosi Kwota zł.
Wskazuję, że utrzymanie zaskarżonego postanowienia doprowadzi do
wezwania mnie do uiszczenia tej opłaty (art. 112 ust. 2 ustawy
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), a po bezskutecznym
upływie terminu do zwrotu pisma, które wówczas nie wywoła skutków
związanych z jego wniesieniem (art. 130 § 1 i 2 Kodeksu postępowania
cywilnego). (Jeżeli pismo wniósł zawodowy pełnomocnik: termin do
opłacenia biegnie wtedy bez odrębnego wezwania, od doręczenia
postanowienia oddalającego niniejsze zażalenie - art. 112 ust. 3
powołanej ustawy.)
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucam pominięcie (np. utraty
zatrudnienia z dniem ....., kosztów leczenia ..... zł miesięcznie,
..... osób pozostających na moim utrzymaniu) i wnoszę o jego zmianę
przez zwolnienie mnie od kosztów sądowych w całości / w części
obejmującej opłatę od ......
(Wariant przy cofnięciu zwolnienia: zaskarżam postanowienie
o cofnięciu przyznanego mi zwolnienia i zarzucam, że okoliczności,
na podstawie których je przyznano, nie ustały - art. 110 powołanej
ustawy.)
UZASADNIENIE
(Dochód netto gospodarstwa domowego, stałe wydatki, majątek, co
zmieniło się od złożenia wniosku, jakie dokumenty to potwierdzają.)
Podpis
Załączniki:
- (zaświadczenie o dochodach / decyzja o zasiłku / faktury za leki),
- odpis zażalenia,
- informacja: pismo wolne od opłaty (art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
[MIEJSCOWOŚĆ], [DATA] [IMIĘ I NAZWISKO] [ADRES DO KORESPONDENCJI] [ROLA PROCESOWA: powód / pozwany / wnioskodawca / uczestnik] Sąd [Rejonowy / Okręgowy] w [MIEJSCOWOŚĆ] [NUMER] Wydział Cywilny (do rozpoznania przez inny skład tego samego sądu) Sygn. akt: [SYGNATURA AKT SPRAWY] ZAŻALENIE na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, wraz ze wskazaniem skutków tej odmowy dla wniesionego pisma Zaskarżam postanowienie Sądu [Rejonowego / Okręgowego] w [MIEJSCOWOŚĆ] z dnia [DATA], doręczone mi z uzasadnieniem w dniu [DATA DORĘCZENIA], którym oddalono mój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych [w całości / ponad kwotę ..... zł]. Wniosek ten złożyłem/złożyłam przed upływem terminu do opłacenia [pozwu / apelacji / sprzeciwu] z dnia [DATA], od którego należna opłata wynosi [KWOTA] zł. Wskazuję, że utrzymanie zaskarżonego postanowienia doprowadzi do wezwania mnie do uiszczenia tej opłaty (art. 112 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), a po bezskutecznym upływie terminu do zwrotu pisma, które wówczas nie wywoła skutków związanych z jego wniesieniem (art. 130 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego). [Jeżeli pismo wniósł zawodowy pełnomocnik: termin do opłacenia biegnie wtedy bez odrębnego wezwania, od doręczenia postanowienia oddalającego niniejsze zażalenie - art. 112 ust. 3 powołanej ustawy.] Zaskarżonemu postanowieniu zarzucam pominięcie [np. utraty zatrudnienia z dniem ....., kosztów leczenia ..... zł miesięcznie, ..... osób pozostających na moim utrzymaniu] i wnoszę o jego zmianę przez zwolnienie mnie od kosztów sądowych [w całości / w części obejmującej opłatę od ..... ]. [Wariant przy cofnięciu zwolnienia: zaskarżam postanowienie o cofnięciu przyznanego mi zwolnienia i zarzucam, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie ustały - art. 110 powołanej ustawy.] UZASADNIENIE [Dochód netto gospodarstwa domowego, stałe wydatki, majątek, co zmieniło się od złożenia wniosku, jakie dokumenty to potwierdzają.] [PODPIS] Załączniki: - [zaświadczenie o dochodach / decyzja o zasiłku / faktury za leki], - odpis zażalenia, - informacja: pismo wolne od opłaty (art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
Wolisz pismo pod swoją sprawę?
Dotyczy Cię? Dotknij, a dopiszemy to do opisu:
Na tej stronie (6)
Odmowa zwolnienia od kosztów nie zawiesza sprawy. Uruchamia za to drugi zegar, o którym postanowienie rzadko mówi wprost: ten, który odmierza czas na opłacenie pisma leżącego już w sądzie.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.
Kiedy trafiasz na tę stronę
Najczęściej wtedy, gdy pozew, apelacja albo sprzeciw czekają w sądzie z wnioskiem o zwolnienie od opłaty, a sąd ten wniosek oddalił. Od tej chwili masz dwa zadania: podważyć ocenę swojej sytuacji majątkowej i nie przegapić momentu, w którym trzeba będzie zapłacić.
Druga typowa sytuacja: zwolnienie miałeś, a sąd je cofnął. Jak zbudować same zarzuty i dlaczego pismo nic nie kosztuje, opisuje strona o odmowie zwolnienia od kosztów.
Sprawa toczy się dalej
Ustawa przesądza to wprost: ani zgłoszenie wniosku, ani wniesienie środka odwoławczego od odmowy nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania (art. 112 ust. 1 u.k.s.c.). Wyjątek obejmuje powoda, który o zwolnienie wystąpił w pozwie albo jeszcze przed wytoczeniem powództwa.
Na samo zażalenie masz tydzień, ale rusza on dopiero z doręczeniem postanowienia razem z uzasadnieniem (art. 394 § 2 KPC), a o uzasadnienie występujesz w ciągu tygodnia od otrzymania rozstrzygnięcia (art. 357 § 2(1) KPC). Pismo zanosisz do sądu, który odmówił (art. 395 § 1 KPC), a rozpozna je inny skład tego samego sądu (art. 394(1a) § 1 pkt 1 KPC).
Od kiedy liczy się termin na opłatę
Reguła podstawowa jest łagodna. Dopóki oddalenie nie stanie się prawomocne, nikt nie każe Ci płacić; dopiero potem przewodniczący wzywa do opłacenia pisma (art. 112 ust. 2 u.k.s.c.), a na wykonanie wezwania masz tydzień od jego doręczenia (art. 130 § 1 KPC).
Wyjątek zaskakuje strony z zawodowym pełnomocnikiem. Gdy pismo objęte opłatą stałą albo stosunkową wniósł adwokat, radca prawny lub rzecznik patentowy, wezwania nie będzie, a termin płynie sam:
Jeżeli jednak o zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancji, a strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie
(art. 112 ust. 3 u.k.s.c.). Gdy takie postanowienie zapadło na posiedzeniu jawnym, liczy się dzień jego ogłoszenia. Podobnie po prawomocnym zwrocie wniosku: przewodniczący wzywa do opłaty, a wniosek o zwolnienie od tych samych kosztów jest już niedopuszczalny (art. 105a u.k.s.c.).
Powtórka wniosku nie zatrzyma zegara
Wniosek oparty na tych samych okolicznościach nie ma wpływu na bieg terminu do opłacenia pisma (art. 112 ust. 4 u.k.s.c.). Ustawa zamyka też drogę do powtórzenia go z tym samym uzasadnieniem: takie pismo jest niedopuszczalne, zostaje w aktach bez dalszych czynności, a zawiadomienie dostajesz jeden raz, przy pierwszym piśmie (art. 107 ust. 1 i 2 u.k.s.c.). Sens ma wyłącznie wniosek oparty na nowych faktach.
Czego zwolnienie nie obejmuje
Nawet wygrane zażalenie nie chroni przed kosztami zasądzonymi na rzecz przeciwnika: zwolnienie działa wobec Skarbu Państwa (art. 108 u.k.s.c.). Rozliczeniem z drugą stroną zajmuje się zażalenie na koszty procesu.
Zwolnienie bywa też odbierane. Sąd cofa je, gdy okoliczności, na których je oparto, nie istniały albo przestały istnieć, i wtedy trzeba uiścić wszystkie przepisane opłaty oraz zwrócić wydatki (art. 110 u.k.s.c.). Świadome podanie nieprawdziwych okoliczności kosztuje dodatkowo grzywnę do 1000 złotych (art. 111 ust. 1 u.k.s.c.).
Najczęstsze błędy
- Czekanie na wezwanie, gdy pismo wniósł profesjonalny pełnomocnik. Termin biegnie wtedy sam i nikt o nim nie przypomni.
- Przespanie tygodnia z wezwania. Po bezskutecznym upływie przewodniczący zwraca pismo, a zwrócone nie wywołuje żadnych skutków (art. 130 § 2 KPC).
- Składanie tego samego wniosku po raz drugi zamiast zażalenia. Takie pismo zostaje w aktach, a termin biegnie dalej.
- Liczenie, że zwolnienie pokryje koszty zasądzone przeciwnikowi.
- Pominięcie wniosku o uzasadnienie. Bez niego tydzień na zażalenie zwykle jeszcze nie ruszył, za to przepada tydzień na sam wniosek.
Pozostałe pisma z tej rodziny znajdziesz w hubie Zażalenie. Prawomat przeprowadzi Cię przez daty, kwoty i treść postanowienia, a na końcu złoży gotowe zażalenie.
Podstawa prawna
- Ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 105a - zwrot wniosku i zakaz powtórki; art. 107 ust. 1-2 - niedopuszczalność ponownego wniosku; art. 108 - koszty przeciwnika; art. 110 - cofnięcie zwolnienia; art. 111 ust. 1 - grzywna; art. 112 ust. 1-4 - bieg postępowania i termin do opłacenia pisma; art. 95 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 - brak opłaty) - ISAP
- Ustawa z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (art. 130 § 1-2 - wezwanie do opłacenia pisma i zwrot; art. 394 § 2 - tygodniowy termin; art. 357 § 2(1) - wniosek o uzasadnienie; art. 395 § 1 - gdzie składa się zażalenie; art. 394(1a) § 1 pkt 1 - inny skład tego samego sądu) - ISAP
Najczęstsze pytania
Czy wniesienie zażalenia coś kosztuje i ile mam na nie czasu?
Czy powtórny wniosek o zwolnienie zatrzyma termin na opłacenie pisma?
Mam zwolnienie od kosztów. Czy przeciwnik może obciążyć mnie kosztami procesu?
Co się stanie, jeśli nie opłacę pisma w wyznaczonym terminie?
Może Cię też zainteresować
Więcej w kategorii: Zażalenie
- Zażalenie KPA
- Odpowiedź na zażalenie
- Zażalenie na postanowienie do SKO
- Zażalenie do NSA
- Zażalenie na areszt tymczasowy i jego przedłużenie
- Zażalenie na koszty w nakazie zapłaty
- Zażalenie na odmowę widzenia z tymczasowo aresztowanym
- Ponaglenie na bezczynność organu (dawniej zażalenie)
- Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej
- Zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu alimentów
- Zażalenie na postanowienie prokuratora
- Zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (ponaglenie)
Warto przeczytać
Poradniki, które wyjaśniają przepisy stojące za tym pismem.
Wzór się pobiera. Wolisz pismo od razu napisane pod Twoją sprawę, z Twoimi danymi?
Napisz je za mnieCzy ten wzór Ci pomógł?
Tekst może pojawić się na tej stronie po sprawdzeniu. Nie podawaj danych osobowych. Jak weryfikujemy opinie
Dzięki. Opinie publikujemy raz w tygodniu, po sprawdzeniu.