Zażalenie do NSA

Zanim cokolwiek napiszesz, sprawdź, co dokładnie wydał wojewódzki sąd administracyjny. Jeżeli był to wyrok, twoim pismem jest skarga kasacyjna i ustawa wymaga, żeby sporządził ją adwokat albo radca prawny. Pismo napisane samodzielnie tego wymogu nie spełni. Jeżeli był to postanowienie z zamkniętej listy z art. 194 § 1 p.p.s.a., twoim pismem jest zażalenie, masz na nie 7 dni, a prawnika zwykle nie potrzebujesz.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Zażalenie czy skarga kasacyjna

Przymus zawodowy przy tym piśmie wynika wprost z przepisu: „Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3” (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Wyjątki są wąskie. Napiszesz ją sam, gdy jesteś sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych i występujesz w sprawie jako strona, przedstawiciel lub pełnomocnik (art. 175 § 2). Doradca podatkowy przygotuje ją w sprawach podatkowych, a rzecznik patentowy w sprawach własności przemysłowej (art. 175 § 3).

Skarga kasacyjna ma też zamknięty katalog zarzutów: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Sama droga wynika z art. 173 § 1 p.p.s.a. i obejmuje wyrok WSA oraz postanowienie kończące postępowanie w sprawie.

Zażalenie działa inaczej. Prawnika wymaga tylko przy postanowieniu o odrzuceniu skargi kasacyjnej (art. 194 § 4 p.p.s.a.). To jedyne miejsce, w którym przymus zawodowy dotyka zażalenia.

Na jakie postanowienia WSA służy zażalenie

Lista z art. 194 § 1 p.p.s.a. jest zamknięta i numerowana od 1 do 10, przy czym punkt 3 został uchylony. Zażalenie przysługuje na postanowienia, których przedmiotem jest:

• przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu (pkt 1),
• odrzucenie skargi w wypadkach z art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 (pkt 1a),
• umorzenie postępowania (pkt 1b),
• wstrzymanie albo odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (pkt 2),
• odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku (pkt 4),
• sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo odmowa jednego z nich (pkt 5),
• odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia (pkt 5a),
• oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego (pkt 6),
• odrzucenie skargi kasacyjnej (pkt 7) albo odrzucenie zażalenia (pkt 8),
• zwrot kosztów postępowania, gdy strona nie wnosi skargi kasacyjnej (pkt 9), oraz ukaranie grzywną (pkt 10).

Poza tą listą zażalenie otwiera się jeszcze tam, gdzie ustawa wprost je przewiduje przy konkretnej czynności sądu.

Termin i punkt, od którego biegnie

Zażalenie wnosisz w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia (art. 194 § 2 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna ma 30 dni, liczonych od innego zdarzenia: bieg otwiera doręczenie stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, a nie ogłoszenie wyroku na sali (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Oba pisma składasz w wojewódzkim sądzie administracyjnym, który wydał zaskarżane rozstrzygnięcie.

Kiedy nie stać cię na pełnomocnika, prawo pomocy przesuwa punkt startu. Gdy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego albo rzecznika patentowego wyznaczono po wydaniu orzeczenia, 30 dni biegnie od zawiadomienia go o wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 3 p.p.s.a.).

Co dzieje się po złożeniu i ile to kosztuje

Wojewódzki sąd doręcza zażalenie pozostałym stronom i dopiero potem przedstawia akta Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Pozostałe strony mają wtedy własne uprawnienie: odpowiedź na zażalenie wolno im wnieść wprost do NSA w ciągu siedmiu dni od jego doręczenia (art. 195 § 1 p.p.s.a.).

Bywa, że sprawa w ogóle nie dociera do NSA. Gdy zażalenie zarzuca nieważność postępowania albo jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd może sam uchylić własne postanowienie (art. 195 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli akta jednak pojadą dalej, rozpoznanie odbędzie się na posiedzeniu niejawnym (art. 197 § 1 p.p.s.a.), więc nie licz na wezwanie i wystąpienie przed sądem.

Wpis od zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia o wpisie). Przy skardze kasacyjnej jest to połowa wpisu należnego od skargi albo sprzeciwu od decyzji, przy czym nie mniej niż 100 zł (§ 3 tego rozporządzenia). Opłata pojawia się dopiero na etapie sądowym, bo zażalenie w trybie KPA składane w urzędzie jest bezpłatne.

Napisz zażalenie

Co powinno zawierać

Pismo musi spełniać wymagania przepisane dla pisma w postępowaniu sądowym i dodatkowo zawierać trzy rzeczy: wskazanie zaskarżonego postanowienia, wniosek o jego zmianę lub uchylenie oraz zwięzłe uzasadnienie (art. 194 § 3 p.p.s.a.). Uzasadnienie jest tu obowiązkowe, co odróżnia to pismo od zażalenia wnoszonego w urzędzie. Dopisz sygnaturę akt wojewódzkiego sądu, datę doręczenia postanowienia i własnoręczny podpis.

Najczęstsze błędy

• Powołanie art. 173 p.p.s.a. jako podstawy zażalenia. Ten przepis reguluje skargę kasacyjną; zażalenie do NSA stoi na art. 194 p.p.s.a.
• Odliczanie terminu od pisma urzędu. Do NSA nie trafia się z decyzją organu, tylko z rozstrzygnięciem wojewódzkiego sądu.
• Odbiór wyroku bez wniosku o uzasadnienie. Dopóki uzasadnienie nie zostanie doręczone, termin kasacyjny nie zaczyna biec.
• Samodzielne pismo tam, gdzie ustawa wymaga prawnika (art. 194 § 4 p.p.s.a.).
• Zaskarżanie postanowienia spoza katalogu. Bez podstawy w art. 194 § 1 p.p.s.a. albo w przepisie szczególnym pismo zostanie odrzucone.

Prawomat przeprowadzi cię przez kilka pytań i złoży pismo z właściwą podstawą, wnioskiem i uzasadnieniem. Sąsiednie wzory zebraliśmy w hubie zażalenie.

Napisz zażalenie