Wniosek o urlop ojcowski

Urlop ojcowski przysługuje każdemu pracownikowi-ojcu, niezależnie od tego, czy matka dziecka pracuje i czy sama korzysta z urlopu. To Twoje własne dwa tygodnie, zapisane w art. 182(3) Kodeksu pracy, a pracodawca nie może odmówić.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy przysługuje urlop ojcowski

Bierzesz go, gdy chcesz być przy dziecku w pierwszych tygodniach, a puli urlopu wypoczynkowego szkoda albo już jej nie masz. Jeden tata wykorzystuje całe dwa tygodnie tuż po porodzie, żeby odciążyć żonę po powrocie ze szpitala. Inny dzieli urlop: tydzień bierze przy narodzinach, a drugi kilka miesięcy później, gdy mama wraca do pracy, a dziecko trzeba wozić do żłobka.

Urlop ojcowski to co innego niż urlop macierzyński (dla matki) i niż potoczny urlop tacierzyński, czyli sytuacja, w której ojciec przejmuje część urlopu macierzyńskiego po matce. Tu chodzi o osobne, dodatkowe dwa tygodnie tylko dla Ciebie. Jeśli nie wiesz, które wolne Ci przysługuje, zacznij od wniosku o urlop.

Podstawa prawna i termin: art. 182(3) Kodeksu pracy

• Wymiar. Do 2 tygodni (art. 182(3) § 1). Możesz je wykorzystać jednorazowo albo w 2 częściach, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień (art. 182(3) § 1(1)).
• Do kiedy. Do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia. Ten termin skrócono z 24 miesięcy nowelizacją z 9 marca 2023 r., która weszła w życie 26 kwietnia 2023 r. i wdrożyła unijną dyrektywę work-life-balance. Art. 36 tej nowelizacji utrzymywał stare 24 miesiące dla ojca wychowującego dziecko 26 kwietnia 2023 r., ale najpóźniej 26 kwietnia 2025 r. przepis się wyczerpał. Przy przysposobieniu masz 12 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14 lat.
• Pieniądze. Za czas urlopu przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru (art. 29a i art. 31 ust. 1 ustawy zasiłkowej z 1999 r.). To świadczenie z tej ustawy, a nie z ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Wniosek składasz swojemu pracodawcy na piśmie albo elektronicznie, w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem urlopu (art. 182(3) § 2). Gdy dochowasz tego terminu, pracodawca jest obowiązany wniosek uwzględnić: nie ocenia jego zasadności i nie może przesunąć daty wbrew Tobie.

Do wniosku dołączasz skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (albo jego kopię) oraz oświadczenie, że nie wykorzystałeś jeszcze całości urlopu ojcowskiego na to dziecko. Zasiłek macierzyński za ten okres wypłaca ten, kto rozlicza Twoje składki chorobowe: pracodawca będący płatnikiem albo ZUS.

Co powinien zawierać wniosek

• miejscowość, datę oraz Twoje dane i stanowisko;
• adresata, czyli pracodawcę (w praktyce dział kadr);
• podstawę prawną: art. 182(3) Kodeksu pracy;
• dane dziecka i datę jego urodzenia;
• dokładne daty urlopu od-do, a przy podziale, którą to część;
• oświadczenie o niewykorzystaniu urlopu albo jego pierwszej części;
• podpis i miejsce na decyzję pracodawcy.

Wygeneruj wniosek o urlop ojcowski w Prawomacie: podajesz daty i dane dziecka, a narzędzie złoży z tego gotowe pismo. Pozostałe pisma dla rodziców znajdziesz w dziale wniosek.

Najczęstsze błędy

• Liczenie na dwa lata. Dziś urlop wykorzystasz wyłącznie do 12 miesiąca życia dziecka. Przepis przejściowy dający 24 miesiące wygasł 26 kwietnia 2025 r.
• Dzielenie na zbyt krótkie kawałki. Część urlopu nie może być krótsza niż tydzień, więc pojedynczych dni nie weźmiesz.
• Mylenie z rodzicielskim i tacierzyńskim. To osobne uprawnienia; urlop ojcowski ich nie wyklucza i nie zastępuje.
• Spóźniony wniosek. Gdy złożysz go później niż 7 dni przed startem, pracodawca nie ma już obowiązku udzielić urlopu w podanym terminie.
• Założenie, że urlop zależy od matki. Przysługuje Ci niezależnie od tego, czy matka pracuje i czy korzysta z własnego urlopu.