Oświadczenie o wyrażeniu zgody na czynność prawną

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz oświadczenie o wyrażeniu zgody

Kiedy prawo wymaga zgody osoby trzeciej

Zgoda osoby trzeciej działa wtedy, gdy przepis albo umowa uzależnia skuteczność jakiejś czynności od akceptacji kogoś, kto sam stroną tej czynności nie jest. Współwłaściciel, przedstawiciel ustawowy, wierzyciel przy przejęciu długu, a najczęściej małżonek.

Najbardziej znany katalog daje art. 37 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgody małżonka wymagają cztery grupy czynności dotyczących majątku wspólnego:

• zbycie, obciążenie i odpłatne nabycie nieruchomości albo użytkowania wieczystego, a także oddanie nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków,
• zbycie, obciążenie i odpłatne nabycie prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek albo lokal,
• zbycie, obciążenie, odpłatne nabycie oraz wydzierżawienie gospodarstwa rolnego albo przedsiębiorstwa,
• darowizna z majątku wspólnego, poza drobnymi darowiznami zwyczajowo przyjętymi.

Katalog jest zamknięty. Codzienne zakupy, umowa zlecenia czy zwykły kredyt konsumencki w nim nie stoją, więc żaden przepis nie każe dołączać do nich podpisu współmałżonka.

Zgodę wolno wyrazić także po podpisaniu

To jest zdanie, dla którego warto znać art. 63 § 1 Kodeksu cywilnego:

„Jeżeli do dokonania czynności prawnej potrzebna jest zgoda osoby trzeciej, osoba ta może wyrazić zgodę także przed złożeniem oświadczenia przez osoby dokonywające czynności albo po jego złożeniu. Zgoda wyrażona po złożeniu oświadczenia ma moc wsteczną od jego daty.”

Zgoda dostarczona tydzień po podpisaniu umowy ma więc dokładnie tę samą wartość co zgoda wcześniejsza. Ustawa cofa jej skutek do dnia czynności, jakby leżała na stole od początku. Ma to znaczenie wszędzie tam, gdzie liczą się daty: przy biegu terminów, przy kolejności obciążeń, przy ocenie, kto o czym wiedział i kiedy.

Forma zgody idzie za formą czynności

Art. 63 § 2 Kodeksu cywilnego ustawia regułę lustra. Gdy dla ważności czynności prawnej wymagana jest forma szczególna, oświadczenie obejmujące zgodę musi być złożone w tej samej formie.

Najlepiej widać to na sprzedaży firmy. Zbycie przedsiębiorstwa następuje w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 75(1) § 1 KC), a przedsiębiorstwo z majątku wspólnego siedzi w katalogu z art. 37 § 1 KRO. Zgoda małżonka wymaga wtedy wizyty u notariusza tak samo jak sama umowa. Podpis na zwykłej kartce tej czynności nie uratuje. Gdy ustawa nie stawia czynności żadnej formy szczególnej, nie stawia jej także zgodzie, choć adresat może chcieć czegoś więcej dla własnego bezpieczeństwa. Szerzej o samych formach notarialnych pisze oświadczenie notarialne.

Umowa bez zgody czeka w zawieszeniu

Brak wymaganej zgody małżonka nie przekreśla umowy od ręki. Art. 37 § 2 KRO wiąże ważność takiej umowy z potwierdzeniem przez drugiego małżonka, więc do tego momentu istnieje ona w zawieszeniu.

Kontrahent nie musi w tym zawieszeniu tkwić bez końca. Art. 37 § 3 KRO pozwala mu wyznaczyć małżonkowi termin na potwierdzenie umowy, a po bezskutecznym upływie tego terminu kontrahent staje się wolny. Dla osoby, która ma zgodę wyrazić, płynie z tego prosty wniosek: milczenie kosztuje, bo druga strona ma narzędzie, żeby zamknąć sprawę.

Najczęstsze błędy

• Mylenie zgody z pełnomocnictwem. Pełnomocnik składa oświadczenie w cudzym imieniu i skutki dotykają bezpośrednio mocodawcy (art. 95 § 2 KC). Osoba wyrażająca zgodę stroną czynności nie zostaje.
• Zgoda na zwykłej kartce przy czynności, dla której ustawa zastrzegła formę szczególną (art. 63 § 2 KC).
• Zgoda opisana tak ogólnie, że nie da się ustalić, jakiej czynności dotyczy. Oznacz strony, przedmiot i datę.
• Przekonanie, że brak zgody małżonka od razu unieważnia zawartą umowę.
• Odkładanie potwierdzenia, gdy kontrahent wyznaczył już termin z art. 37 § 3 KRO.

Wzory dalszych pism z tej rodziny znajdziesz w dziale oświadczenia.