Oświadczenie na wycieczkę szkolną - czego szkoła może wymagać

Kartka z pytaniami rośnie z roku na rok: PESEL, przebyte choroby, dieta, czy dziecko pływa. Sprawdźmy, co wynika z przepisu.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz oświadczenie

Kiedy szkoła potrzebuje pisemnej zgody

Zgoda rodziców na udział w wycieczce ucznia niepełnoletniego jest wyrażana w formie pisemnej (§ 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 25 maja 2018 r. o krajoznawstwie i turystyce). Obejmuje to każdą z trzech form: wycieczkę przedmiotową, krajoznawczo-turystyczną i specjalistyczną, w kraju albo za granicą (§ 4).

Krótkie wyjście z klasą do parku czy do kina wycieczką w tym rozumieniu nie jest. Dyrektor prowadzi wtedy rejestr wyjść grupowych, bez karty wycieczki (§ 2a przepisów bhp). Pisemnej zgody na takie wyjście przepisy nie wymagają, choć wiele szkół i tak o nią prosi.

Dwa wymogi z rozporządzenia i cała reszta

Wobec rodzica rozporządzenie schodzi do dwóch rzeczy: pisemnej zgody (§ 8) i numeru telefonu, który trafia na listę uczniów dołączaną do karty wycieczki obok imienia i nazwiska dziecka (§ 6 ust. 3). Tyle.

Choroby, leki, alergie, dieta i umiejętność pływania własnego przepisu w tym rozporządzeniu nie mają. Szkoła pyta o nie, bo organizację i program wycieczki dostosowuje do stanu zdrowia i sprawności uczniów (§ 5), a liczbę opiekunów ustala z uwzględnieniem ich zdrowia i ewentualnej niepełnosprawności (§ 32 przepisów bhp). Pytania są więc uzasadnione. Obowiązku ich wypełnienia rozporządzenie na Ciebie nie nakłada, więc możesz zapytać, po co szkole konkretna informacja.

Dane o zdrowiu dziecka należą do szczególnych kategorii danych osobowych, a ich przetwarzanie jest co do zasady zabronione, dopóki nie zajdzie jedna z przesłanek z art. 9 ust. 2 RODO; przy zgłoszeniu na wyjazd zwykle jest to wyraźna zgoda rodzica. Zakres trzymaj przy tym, czego wymaga ten konkretny wyjazd. Ogólnymi klauzulami zgody zajmuje się oświadczenie RODO.

Kto podpisuje, gdy rodzice nie mieszkają razem

Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania (art. 97 § 1 KRO), a jako przedstawiciel ustawowy dziecka może działać samodzielnie (art. 98 § 1 KRO). O istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, a w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy (art. 97 § 2 KRO).

Wyjazd za granicę rządowy poradnik o uprowadzeniach rodzicielskich zalicza do istotnych spraw dziecka, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. Dla wycieczki krajowej takiego rozstrzygnięcia nie ma, dlatego w praktyce szkoły przyjmują podpis jednego rodzica. Gdy sąd ograniczył władzę jednego z rodziców do określonych obowiązków i uprawnień (art. 107 § 2 KRO), decyduje treść postanowienia, a nie zwyczaj sekretariatu.

Co robi szkoła po swojej stronie

• Zgodę na zorganizowanie wycieczki wyraża dyrektor, zatwierdzając kartę wycieczki na wzorze z załącznika do rozporządzenia (§ 6 ust. 1 i 2).
• Kierownika i opiekunów wyznacza dyrektor spośród pracowników pedagogicznych; opiekunem może być też inna wskazana przez niego osoba (§ 9).
• Kierownik opracowuje program i regulamin, zapoznaje z nimi uczniów, rodziców i opiekunów oraz odpowiada za apteczkę, transport, wyżywienie i noclegi (§ 10).
• Przy wyjeździe za granicę dyrektor przekazuje kartę wycieczki organowi prowadzącemu i nadzorowi pedagogicznemu, szkoła zawiera ubezpieczenie NNW i kosztów leczenia, a kierownik albo co najmniej jeden opiekun zna język obcy (§ 7).

Zostaje pytanie o ubezpieczenie. Za granicą jest obowiązkowe i kupuje je szkoła. W kraju Ministerstwo Edukacji Narodowej podaje, że szkolne NNW jest dobrowolne, szkoła nie może żądać od rodziców zawarcia takiej umowy i nie może odmówić nieubezpieczonemu dziecku wyjazdu.

Najczęstsze błędy

• Podpisanie zgody in blanco, bez terminu i trasy.
• Wypisanie całej historii chorób, gdy jednodniowy wyjazd autokarem tego nie wymaga.
• Uznanie, że wpis „dziecko pływa” przenosi ryzyko na rodzica. Uczącym się pływać i kąpiącym się szkoła zapewnia stały nadzór ratownika oraz opiekuna (§ 34 ust. 4 przepisów bhp).
• Mieszanie tej zgody z upoważnieniem do odbioru dziecka ze szkoły. To osobny dokument, składany raz i działający na co dzień.
• Mieszanie jej ze zgodą na wyjazd dziecka za granicę bez obojga rodziców. Przewoźnicy i służby graniczne oczekują zwykle podpisu poświadczonego notarialnie (oświadczenie notarialne).
• Oddanie kartki po powrocie grupy. Zgoda musi być u wychowawcy przed wyjazdem.