Zażalenie na koszty postępowania

Wynik sprawy przyjmujesz, ale punkt o kosztach chcesz podważyć. Ta strona dotyczy postępowania cywilnego, prowadzonego według Kodeksu postępowania cywilnego. Osobną ustawą i osobną stroną są koszty w postępowaniu karnym.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Warunek, który przesądza o dopuszczalności

Art. 394 § 1 pkt 6 KPC otwiera drogę do sądu drugiej instancji, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia jest zwrot kosztów, określenie zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, zwrot opłaty lub obciążenie kosztami sądowymi. Na końcu przepisu stoi warunek: “jeżeli strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy”.

Ten warunek przesądza o dopuszczalności pisma. Środkiem zaskarżenia co do istoty sprawy jest apelacja od wyroku, a razem z nią wędruje wątek kosztowy. Droga z pkt 6 zostaje więc otwarta tylko dla strony, która przyjmuje wynik sprawy i spór ogranicza do rozliczenia.

Wybór robisz raz i wcześnie, bo terminy obu dróg biegną równolegle.

Sprawdź, o czym sąd naprawdę rozstrzygnął

Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Może jednak poprzestać na samych zasadach ich poniesienia i zostawić wyliczenie referendarzowi sądowemu, który wyda osobne postanowienie z kwotami po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie (art. 108 § 1 KPC).

Sprawdź, co masz w ręku. Jeżeli w orzeczeniu jest sama proporcja, zażalenie może dotyczyć wyłącznie przyjętych zasad. Gdy przyjdzie wyliczenie referendarza, właściwym pismem jest skarga na jego orzeczenie (art. 398(22) § 1 KPC): jej wniesienie wstrzymuje wykonalność tego postanowienia (art. 398(23) § 1 KPC), a rozpoznaje ją jeden sędzia jako sąd drugiej instancji (art. 398(23) § 3 KPC).

Dwie sytuacje, w których zażalenie na koszty jest przedwczesne:

• Sąd odwoławczy uchylił orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej zostawia wtedy sądowi pierwszej instancji (art. 108 § 2 KPC), więc na tym etapie nie ma czego zaskarżać.
• Sąd nie orzekł o obowiązku poniesienia kosztów sądowych albo nie objął orzeczeniem całej należnej kwoty. Postanowienie w tym przedmiocie wydaje sąd, przed którym sprawa toczyła się w pierwszej instancji (art. 108(1) KPC). Lukę uzupełnia się osobnym postanowieniem.

Termin i droga pisma

Tydzień, liczony od doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem (art. 394 § 2 KPC). Uzasadnienia zwykle nie dostaje się samo z siebie: wniosek o jego sporządzenie składasz w ciągu tygodnia (art. 357 § 1 i § 2(1) KPC), licząc ten tydzień od ogłoszenia postanowienia na posiedzeniu jawnym albo od doręczenia, gdy zapadło na niejawnym. Przespany pierwszy tydzień zamyka drogę.

Zażalenie wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie (art. 395 § 1 KPC), choć w nagłówku wskazujesz sąd rozpoznający z pouczenia. Opłata w sprawie majątkowej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 19 ust. 3 pkt 2 u.k.s.c.), a konkretną kwotę poda pouczenie albo wezwanie z sądu. Tory zaskarżenia w sprawach cywilnych zebraliśmy w przewodniku po zażaleniu w postępowaniu cywilnym.

Co powinno zawierać

Poza wymaganiami zwykłego pisma procesowego zażalenie wskazuje zaskarżone postanowienie, zawiera wniosek o jego zmianę albo uchylenie oraz zwięzłe uzasadnienie (art. 394 § 3 KPC). Przy kosztach dochodzą trzy rzeczy:

• oznacz numer punktu orzeczenia, bo rozliczenie bywa rozbite na kilka punktów,
• napisz wprost, że nie wnosisz środka zaskarżenia co do istoty sprawy, skoro to przesłanka z art. 394 § 1 pkt 6 KPC,
• zaproponuj własne rozliczenie zamiast samej oceny, że kwota jest za wysoka.

Najczęstsze błędy

• Apelacja i zażalenie naraz. Podstawa z pkt 6 wyklucza się z apelacją.
• Zażalenie na wyliczenie referendarza. Tam służy skarga na orzeczenie referendarza (art. 398(22) § 1 KPC).
• Skarżenie luki w orzeczeniu. Pominięte koszty sądowe uzupełnia sąd pierwszej instancji (art. 108(1) KPC).
• Liczenie tygodnia od ogłoszenia. Bieg terminu otwiera doręczenie postanowienia z uzasadnieniem.
• Wysyłka wprost do sądu odwoławczego. Pismo trafia najpierw do sądu, który je wydał.

Pozostałe wzory znajdziesz w hubie Zażalenie.

Prawomat zapyta o zaskarżony punkt orzeczenia i o to, czy wnosisz apelację, a potem złoży gotowe pismo.

Napisz zażalenie