Zażalenie na koszty sądowe

Koszty sądowe to pieniądze, które sąd pobiera dla Skarbu Państwa. Sprawdź, czy Twoje rozstrzygnięcie należy do tej kategorii, kto przeczyta zażalenie i kiedy jest ono darmowe.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy chodzi właśnie o koszty sądowe

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych definiuje je jednym zdaniem:

Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki.

Opłata jest należnością od pisma: pozwu, wniosku, apelacji, także od samego zażalenia. Wydatki to rachunki, które wygenerowała sprawa: wynagrodzenie biegłego, tłumacza i kuratora ustanowionego dla strony, zwrot kosztów podróży i utraconych zarobków świadka, zryczałtowane koszty opinii zespołu sądowych specjalistów, koszty ogłoszeń, ryczałt kuratora za wywiad środowiskowy, zaświadczenie lekarza sądowego, koszty mediacji ze skierowania sądu (art. 5 ust. 1 u.k.s.c.). Do ich uiszczenia zobowiązana jest strona wnosząca pismo, które podlega opłacie albo powoduje wydatki (art. 2 ust. 2 u.k.s.c.).

Dwie typowe sytuacje. Opinia biegłego kosztowała więcej niż wpłacona zaliczka, różnicę wyłożył tymczasowo Skarb Państwa, a sąd ściągnął ją w orzeczeniu kończącym sprawę (art. 113 u.k.s.c.). Albo: sąd wezwał Cię do dopłaty opłaty policzonej od wartości przedmiotu sporu, której nie akceptujesz.

Rozliczenie z drugą stroną biegnie osobno. Koszty procesu obejmują też wynagrodzenie pełnomocnika i zwraca je przegrywający wygrywającemu (art. 98 § 1 KPC).

Podstawa, adresat i termin

O adresacie przesądza to, co dokładnie rozstrzyga zaskarżane orzeczenie.

Obciążenie kosztami sądowymi w orzeczeniu kończącym sprawę zaskarżasz na podstawie art. 394 § 1 pkt 6 KPC, a rozpoznaje je sąd drugiej instancji. Przepis ma warunek, który przekreśla większość takich pism: działa tylko wtedy, gdy strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy.

Spór o wysokość konkretnego wydatku wymienionego w art. 394(1a) § 1 pkt 9 KPC (zwrot zaliczki, należności świadka, wynagrodzenie biegłego, mediatora albo kuratora) idzie w bok. Rozpozna go inny skład tego samego sądu, orzekający w składzie trzech sędziów (art. 394(1a) § 1(2) KPC).

Bywa i tak, że postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych wydał referendarz sądowy, na co pozwala mu art. 8 ust. 2 u.k.s.c. Właściwym środkiem jest wtedy skarga na orzeczenie referendarza, a pouczenie pod postanowieniem to potwierdzi.

Termin nie zmienia się w żadnym z wariantów: tydzień od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem (art. 394 § 2 KPC). Uzasadnienie trzeba wcześniej zamówić, również w tygodniu (art. 357 § 1 albo § 2(1) KPC). Pismo składasz w sądzie, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie (art. 395 § 1 KPC), a całą mechanikę środka opisuje tekst o zażaleniu w postępowaniu cywilnym.

Kiedy pismo jest wolne od opłaty

To najcenniejszy przepis na tej stronie. Opłaty nie pobiera się od zażalenia na postanowienie sądu dotyczące wysokości opłaty albo wysokości wydatków (art. 95 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c.). Bez opłaty jest wtedy także wniosek o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem (art. 95 ust. 5 u.k.s.c.), więc darmowa jest cała droga, od wniosku po rozpoznanie.

Granica biegnie po przedmiocie sporu, bo przepis mówi o wysokości. Podważasz kwotę, płacisz zero. Podważasz samą zasadę obciążenia, licz się z opłatą według reguł ogólnych. Ostrożnie przy wynagrodzeniu biegłego: art. 22 pkt 4 u.k.s.c. przewiduje dla tej kategorii opłatę stałą 100 złotych, więc bezpłatności nie zakładaj z góry i sprawdź wezwanie do uiszczenia. Nadpłata Ci nie zaszkodzi, ponieważ uiszczenie opłaty wyższej niż należna nie powoduje niekorzystnych skutków procesowych (art. 8 ust. 3 u.k.s.c.).

Co napisać

Zażalenie wskazuje zaskarżone rozstrzygnięcie, zawiera wniosek o jego zmianę lub uchylenie oraz zwięzłe uzasadnienie (art. 394 § 3 KPC). Przy kosztach sądowych liczy się precyzja liczbowa: nazwij pozycję (opłata czy konkretny wydatek), podaj kwotę z sentencji i kwotę, którą uważasz za prawidłową. Zarzuty, które realnie da się postawić:

• wydatek nie był w tej sprawie potrzebny albo policzono go podwójnie;
• opłatę wyliczono od zawyżonej wartości przedmiotu sporu;
• rachunek powinien obciążyć przeciwnika, bo art. 113 ust. 1 u.k.s.c. każe stosować odpowiednio zasady zwrotu kosztów procesu;
• sąd mógł odstąpić od ściągnięcia kosztów z zasądzonego roszczenia (art. 113 ust. 4 u.k.s.c.).

Najczęstsze błędy

• Traktowanie obu rachunków jak jednego. Skarbowi Państwa płacisz opłaty i wydatki, przeciwnikowi zwracasz koszty procesu. Inna ustawa, inny zarzut.
• Osobne zażalenie obok apelacji. Warunek z art. 394 § 1 pkt 6 KPC zamyka tę drogę każdemu, kto skarży rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
• Liczenie tygodnia od samego postanowienia. Bieg terminu uruchamia doręczenie wraz z uzasadnieniem, a wcześniej trzeba zdążyć z wnioskiem o nie.
• Płacenie za pismo wolne od opłaty. Przy sporze o wysokość wydatku wystarczy powołać w załącznikach art. 95 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c.
• Czekanie z zapłatą do rozpoznania sprawy. Samo wniesienie pisma niczego nie zatrzymuje; o wstrzymanie wykonania trzeba wnieść i je uzasadnić (art. 396 KPC).

Pozostałe pisma z tego działu znajdziesz w hubie Zażalenie. Prawomat zapyta o sygnaturę, sporną pozycję i kwotę, a potem złoży z tego gotowe pismo.

Napisz zażalenie