Wniosek o zmianę terminu przesłuchania świadka

Wezwanie na przesłuchanie przychodzi zwykle z konkretną datą i godziną, a życie nie zawsze się do niej dostosowuje. Choroba, zaplanowany zabieg, wyjazd służbowy albo opieka nad bliskim potrafią pokrzyżować plany. Jako świadek możesz wtedy złożyć wniosek o zmianę terminu przesłuchania i usprawiedliwić, dlaczego nie stawisz się tego dnia.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy warto złożyć wniosek o zmianę terminu

Wniosek składa najczęściej świadek (czasem strona postępowania), który dostał wezwanie, ale w wyznaczonym dniu nie może się stawić z ważnej, usprawiedliwionej przyczyny. Typowe powody to nagła choroba, planowana operacja, wyjazd służbowy lub zagraniczny, obowiązki opiekuńcze albo kolizja z innym terminem, na który już jesteś zobowiązany.

Dostajesz na przykład wezwanie do prokuratury na dzień, w którym masz zaplanowany zabieg w szpitalu. Albo sąd wzywa Cię jako świadka w sprawie cywilnej, a Ty w tym czasie przebywasz służbowo za granicą i wracasz dopiero po wyznaczonej dacie. W obu sytuacjach możesz poprosić o inny termin - byle zrobić to na czas i rzetelnie wyjaśnić powód.

Bądź jednak realistą: to prośba, a nie prawo do zmiany. O tym, czy termin zostanie przesunięty, decyduje sąd lub prokurator prowadzący sprawę. Dlatego liczy się dobre uzasadnienie i dowody.

Podstawa prawna i termin

Zależnie od rodzaju sprawy sięgasz po inne przepisy.

W sprawie karnej podstawą jest art. 117 § 2 Kodeksu postępowania karnego: czynności nie przeprowadza się, jeżeli osoba uprawniona należycie usprawiedliwiła swoje niestawiennictwo i wnosi o nieprzeprowadzanie czynności bez jej obecności. Jeśli powodem jest choroba, obowiązuje dodatkowo art. 117 § 2a KPK - usprawiedliwienie wymaga wtedy zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego. To lekarz, z którym prezes sądu okręgowego zawarł umowę (ustawa o lekarzu sądowym z 15 czerwca 2007 r.). Zwykłe zwolnienie lekarskie L4 tu nie wystarczy.

W sprawie cywilnej świadka dotyczą przepisy o dowodzie z zeznań świadków (art. 258 i następne Kodeksu postępowania cywilnego). Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo sąd może skazać świadka na grzywnę, wezwać ponownie, a przy kolejnej nieobecności nałożyć następną grzywnę i zarządzić przymusowe doprowadzenie (art. 274 KPC). Nieobecność możesz usprawiedliwić w ciągu tygodnia od doręczenia postanowienia o grzywnie albo na pierwszym posiedzeniu, na które zostaniesz wezwany - wtedy sąd zwolni Cię od grzywny i doprowadzenia (art. 275 KPC).

Na sam wniosek o zmianę terminu nie ma sztywnego ustawowego terminu, ale reguła jest prosta: złóż go jak najszybciej po tym, jak pojawi się przeszkoda. Im wcześniej wpłynie pismo, tym większa szansa, że sąd zdąży zareagować.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Pismo kierujesz do organu, który Cię wezwał. Jeśli wezwanie przyszło z sądu, adresujesz je do tego sądu, wskazując konkretny wydział (karny albo cywilny) i sygnaturę akt. Jeśli wzywała Cię prokuratura, wniosek kierujesz do prokuratury z numerem sprawy. Bez sygnatury pismo trudno przypisać do właściwych akt.

Najbezpieczniejsza jest forma pisemna - osobiście przez biuro podawcze (z prezentatą na kopii) albo listem poleconym. W nagłych wypadkach kontaktujesz się z sekretariatem także telefonicznie, ale i tak potwierdź przeszkodę na piśmie. Pamiętaj, żeby podać aktualny adres do korespondencji, na który sąd prześle nowy termin.

Nie musisz układać tego pisma od zera. Opisz sytuację własnymi słowami, a Prawomat złoży wniosek z właściwą podstawą i elementami. Napisz wniosek albo zajrzyj do pozostałych wniosków do sądu.

Co powinien zawierać wniosek

Nie ma urzędowego formularza. Pismo powinno zawierać:

1. Oznaczenie sądu lub prokuratury, wydział i sygnaturę akt.
2. Twoje dane jako świadka i adres do korespondencji.
3. Wskazanie wyznaczonego terminu przesłuchania (data i godzina).
4. Żądanie - zmianę (odroczenie) terminu i wyznaczenie nowego.
5. Uzasadnienie usprawiedliwiające nieobecność.
6. Załączniki potwierdzające przeszkodę (zaświadczenie od lekarza sądowego przy chorobie, delegacja, bilet).
7. Podpis.

Najważniejsze jest uzasadnienie z dowodem. Gołe stwierdzenie “jestem chory” bez zaświadczenia od lekarza sądowego w sprawie karnej zwykle nie zostanie uznane za usprawiedliwienie.

Najczęstsze błędy

• Zwykłe L4 zamiast zaświadczenia od lekarza sądowego. W sprawie karnej chorobę usprawiedliwia tylko zaświadczenie lekarza sądowego (art. 117 § 2a KPK).
• Brak sygnatury akt. Bez niej pismo trudno powiązać z właściwą sprawą i terminem.
• Zwlekanie. Wniosek złożony na ostatnią chwilę może nie dotrzeć do sędziego przed terminem.
• Brak dowodów. Sama deklaracja bez załączników rzadko wystarcza do usprawiedliwienia.
• Zignorowanie wezwania. Milczące niestawiennictwo grozi grzywną, a w sprawie cywilnej także przymusowym doprowadzeniem (art. 274 KPC).
• Mylenie pism. Zmiana terminu Twojego przesłuchania to co innego niż zmiana terminu całej rozprawy, o którą wnosi zwykle strona.