Wniosek o umorzenie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń

Stan prawny na 2026-07-15

Dostałeś decyzję, że masz oddać wypłacone Ci świadczenie? Umorzenie albo odstąpienie od żądania zwrotu jest możliwe, ale podstawa prawna zależy od tego, kto wypłacał, a sama decyzja jest zawsze uznaniowa.

Stwórz swoje pismo Opowiedz, co się stało, resztę zrobi Prawomat

Stwórz pismo za darmo

Za darmo · Bez rejestracji · Gotowe w 5 minut

Gotowy do pobrania

Wniosek o umorzenie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń: wzór PDF i Word

Pobierz Word Pobierz PDF

[Miejscowość, data]

[Imię i nazwisko]
[Adres zamieszkania]
[PESEL]
[Telefon, e-mail]

[Adresat - wybierz właściwego:
 Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w ... (zasiłek, renta, emerytura, świadczenie rehabilitacyjne, świadczenie wychowawcze 800+)
 Wójt / Burmistrz / Prezydent Miasta ..., za pośrednictwem MOPS/GOPS (zasiłek rodzinny, świadczenia opiekuńcze)
 Wojewoda ... (świadczenia rodzinne w sprawach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego)]

Dotyczy: decyzja nr ... z dnia ... o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń

Wniosek o umorzenie / odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń

Wnoszę o [umorzenie / odstąpienie od żądania zwrotu] [w całości / w części, tj. do kwoty ... zł] należności w kwocie [kwota] zł wraz z odsetkami, ustalonej decyzją nr ... z dnia ..., dotyczącej [rodzaj świadczenia: zasiłek chorobowy / świadczenie rehabilitacyjne / zasiłek rodzinny / świadczenie wychowawcze 800+] za okres [od ... do ...].

Podstawa prawna [wybierz zgodnie z płatnikiem]:
- art. 84 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (świadczenia wypłacane przez ZUS),
- art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych (zasiłek rodzinny i świadczenia opiekuńcze),
- art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (świadczenie wychowawcze 800+).

Uzasadnienie:
[Wykaż, że zwrot przekracza Twoje możliwości, a nie jest tylko niewygodny. Podaj miesięczny dochód netto gospodarstwa domowego, stałe wydatki (czynsz, media, leki, alimenty), liczbę osób na utrzymaniu, brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Opisz zdarzenie, które wywróciło budżet: utrata pracy [data], przewlekła choroba [rozpoznanie, okres leczenia], rozpad rodziny, zdarzenie losowe. Zaznacz, że świadczenie zostało w całości przeznaczone na bieżące utrzymanie.]

Załączniki:
- oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania,
- zaświadczenie o dochodach / decyzja o przyznaniu renty lub zasiłku,
- dokumentacja medyczna / orzeczenie o niepełnosprawności,
- rachunki i faktury obrazujące stałe wydatki.

[Podpis]

Ten wzór jest ogólny. Wolisz pismo dopasowane do Twojej sytuacji? Opisz sprawę w generatorze, a Prawomat napisze treść za Ciebie.

Nienależnie pobrane świadczenie to pieniądze, które już dostałeś, a teraz organ chce je z powrotem, zwykle z odsetkami. Zwrotu nie zawsze da się uniknąć, ale w naprawdę trudnej sytuacji można prosić o umorzenie albo o odstąpienie od żądania zwrotu.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy warto złożyć wniosek o umorzenie zwrotu

Wniosek ma sens wtedy, gdy oddanie pieniędzy realnie zawaliłoby Twój budżet, a nie tylko byłoby uciążliwe. Renta, z której po lekach zostaje kilkaset złotych. Utrata pracy tuż po tym, jak ZUS zażądał zwrotu zasiłku.

Typowe sytuacje: ZUS domaga się zwrotu zasiłku chorobowego albo świadczenia rehabilitacyjnego wypłaconego za okres, w którym nie miałeś już do niego prawa. Gmina żąda zwrotu zasiłku rodzinnego pobranego po zmianie sytuacji dochodowej. ZUS chce części 800+ z powrotem po rozstaniu rodziców. Świadczenie zwykle było już wydane na życie, więc zwrot uderza w bieżące utrzymanie.

Podstawa prawna zależy od tego, kto wypłacał świadczenie

ZUS: zasiłki, renty, emerytury, świadczenie rehabilitacyjne. Obowiązek zwrotu wynika z art. 84 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. ZUS może odstąpić od żądania zwrotu w całości lub w części, odroczyć termin albo rozłożyć należność na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności (art. 84 ust. 8). Pilnuj też granic: zwrotu nie żąda się za okres dłuższy niż ostatnie 12 miesięcy, gdy zawiadomiłeś ZUS o zmianie, a mimo to wypłacano, a w pozostałych przypadkach za okres dłuższy niż 3 lata (art. 84 ust. 3).
Gmina: zasiłek rodzinny i świadczenia opiekuńcze. Zwrot reguluje art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ, który wydał decyzję o zwrocie, może umorzyć kwotę łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny (art. 30 ust. 9). Umorzenie następuje na wniosek, nie z urzędu.
Świadczenie wychowawcze 800+. Od 2022 roku wypłaca je ZUS, ale rządzi się własną ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Odstąpienie od żądania zwrotu, odroczenie i raty przewiduje jej art. 25, na tej samej przesłance szczególnie uzasadnionych okoliczności sytuacji rodziny.

Żadna z tych ścieżek nie daje Ci roszczenia o umorzenie: urząd je rozważa, ale może też odmówić. Odmowa ma formę decyzji, od której możesz się odwołać.

Nie myl umorzenia z odwołaniem od decyzji

Tu tkwi błąd, który krąży po internecie: że wniosek o umorzenie trzeba złożyć w ciągu 30 dni od decyzji. Nieprawda. Jeśli w ogóle kwestionujesz, że musisz oddać pieniądze, to jest odwołanie od decyzji o zwrocie, osobne pismo z własnym, krótkim terminem liczonym od doręczenia. Wniosek o umorzenie to co innego: bierze zwrot za dany i prosi organ, by odpuścił ze względu na trudną sytuację. Możesz go złożyć także wtedy, gdy decyzja o zwrocie jest już ostateczna.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Do ZUS: przez portal PUE/eZUS, w placówce, pocztą albo ustnie do protokołu. Do gminy: do organu, który wydał decyzję o zwrocie, w praktyce MOPS lub GOPS; w sprawach koordynacji świadczeń z zagranicą rozstrzyga wojewoda. Do każdego wniosku dołącz oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Uwaga: złożenie wniosku nie wstrzymuje naliczania odsetek.

Opisz swoją sytuację, a Prawomat dobierze adresata i właściwą podstawę prawną.

Napisz wniosek

Co powinien zawierać wniosek

Oznaczenie decyzji o zwrocie: numer i data.
Żądanie: umorzenie lub odstąpienie od żądania zwrotu, w całości albo w części z konkretną kwotą; ewentualnie raty lub odroczenie.
Podstawa prawna dopasowana do płatnika (art. 84 ust. 8, art. 30 ust. 9 albo art. 25).
Uzasadnienie liczbami: dochód, stałe wydatki, osoby na utrzymaniu, majątek, przyczyna zapaści.
Dowody: oświadczenie majątkowe, zaświadczenia o dochodach, dokumentacja medyczna.

Najczęstsze błędy

Traktowanie 30 dni jak terminu na umorzenie. Takiego terminu tu nie ma; 30 dni myli się z odwołaniem, które rządzi się osobno.
Mylenie tego pisma z umorzeniem zadłużenia. Wniosek o umorzenie zadłużenia dotyczy składek i podatków, a nie świadczeń, które już dostałeś i masz oddać.
Wysłanie wniosku do złego organu. Zasiłki i 800+ idą do ZUS, zasiłek rodzinny do gminy.
Sama opowieść o trudnej sytuacji. Szczególnie uzasadnione okoliczności wykazuje się dokumentami, nie emocjami.
Liczenie, że wniosek zatrzyma odsetki. Nie zatrzyma, biegną dalej aż do zapłaty albo umorzenia.

Podstawa prawna

Podobne: Wniosek

Może Cię też zainteresować

Wnioski - wzory pism Wniosek o umorzenie zadłużenia Wniosek o rozłożenie na raty

Więcej wzorów

Więcej w kategorii: Wniosek

Zobacz wszystkie wzory: Wniosek (414)

Warto przeczytać

Poradniki, które wyjaśniają przepisy stojące za tym pismem.

Najczęstsze pytania

Czy muszę oddać całe nienależnie pobrane świadczenie?

Nie zawsze. W trudnej sytuacji ZUS może odstąpić od żądania zwrotu w całości lub w części (art. 84 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), a przy świadczeniach rodzinnych organ może umorzyć kwotę wraz z odsetkami w całości lub w części (art. 30 ust. 9). To jednak decyzja uznaniowa, nie prawo do umorzenia.

Czy jest termin na złożenie wniosku o umorzenie?

Nie ma sztywnego terminu 30 dni na sam wniosek o umorzenie. Składasz go wobec decyzji o zwrocie i opierasz na trudnej sytuacji, także gdy decyzja jest już ostateczna. Czym innym jest odwołanie od decyzji o zwrocie, które ma własny, krótki termin liczony od doręczenia.

Kto rozpatruje wniosek, ZUS czy gmina?

To zależy od tego, kto wypłacał. Zasiłki, renty, emerytury i świadczenie wychowawcze 800+ rozlicza ZUS, więc wniosek kierujesz do oddziału ZUS. Zasiłek rodzinny i świadczenia opiekuńcze prowadzi gmina, zwykle przez MOPS lub GOPS, i to organ, który wydał decyzję o zwrocie, rozpatruje wniosek o umorzenie.

Czy odsetki też można umorzyć?

Tak. Umorzenie obejmuje kwotę nienależnie pobranego świadczenia łącznie z odsetkami, w całości lub w części (art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Pamiętaj jednak, że samo złożenie wniosku nie wstrzymuje naliczania odsetek, biegną one do dnia zapłaty albo do wydania decyzji o umorzeniu.

Za jak długi okres wstecz ZUS może żądać zwrotu?

ZUS nie może żądać zwrotu za okres dłuższy niż ostatnie 12 miesięcy, jeżeli zawiadomiłeś organ o okolicznościach kończących prawo do świadczenia, a mimo to je wypłacano. W pozostałych przypadkach limit to 3 lata (art. 84 ust. 3). Same należności przedawniają się po 10 latach od uprawomocnienia decyzji.

Masz sprawę? Napisz pismo już teraz.

Opisz, co się stało, zwykłymi słowami. Resztą zajmie się Prawomat. Spokojnie, jesteśmy po Twojej stronie.

Stwórz pismo za darmo