Wniosek o ustalenie miejsca pobytu dziecka przy matce

Dziecko po rozstaniu mieszka z jednym z rodziców, ale nigdzie nie jest to formalnie zapisane. Przedszkole pyta, kto jest uprawniony do odbioru, przychodnia chce zgody drugiego rodzica, a on sam zaczyna podważać, gdzie dziecko ma dom. Wtedy warto, żeby sąd opiekuńczy jednoznacznie ustalił miejsce pobytu dziecka przy jednym z rodziców.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy składa się taki wniosek

Wniosek przydaje się, gdy rodzice żyją w rozłączeniu, oboje mają pełną władzę rodzicielską i nie potrafią się umówić, przy kim dziecko ma na stałe przebywać. Nie musisz brać rozwodu ani odbierać drugiej stronie władzy rodzicielskiej. Chodzi wyłącznie o to, by sąd wskazał jeden adres jako miejsce pobytu dziecka.

Po takie rozstrzygnięcie sięga się najczęściej wtedy, gdy dziecko już mieszka z jednym rodzicem, a drugi to kwestionuje, gdy trzeba załatwiać sprawy w szkole, przychodni lub urzędzie albo gdy osobno zamierzasz dochodzić alimentów czy uregulowania kontaktów. Choć w tytule pojawia się “przy matce”, przepisy nie faworyzują żadnego z rodziców - o miejscu pobytu przesądza dobro dziecka, a wniosek może złożyć zarówno matka, jak i ojciec.

Podstawa prawna - KRO 107/58 i dobro dziecka

Gdy rodzice żyją w rozłączeniu, ale się nie rozwodzą, podstawą jest art. 107 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd opiekuńczy, kierując się dobrem dziecka, może określić sposób wykonywania władzy rodzicielskiej, a w jego ramach wskazać, przy którym z rodziców dziecko ma pobyt. Jeśli między Wami toczy się rozwód, o miejscu pobytu dziecka sąd rozstrzyga w wyroku rozwodowym na podstawie art. 58 KRO i osobny wniosek nie jest wtedy potrzebny.

Kryterium jest zawsze jedno: dobro dziecka. Sąd nie premiuje rodzica, który więcej zarabia, ani tego, który pierwszy złożył pismo. Patrzy na to, gdzie dziecko ma stabilne warunki, ciągłość wychowania i zachowany kontakt z drugim rodzicem.

Do którego sądu i zabezpieczenie

Poza rozwodem sprawę prowadzi sąd rejonowy, czyli wydział rodzinny i nieletnich właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka (art. 569 Kodeksu postępowania cywilnego). To sąd opiekuńczy, a nie okręgowy czy jakikolwiek urząd.

Postępowanie potrafi ciągnąć się miesiącami, dlatego razem z wnioskiem głównym warto złożyć wniosek o udzielenie zabezpieczenia. Na podstawie art. 755 § 1 pkt 4 KPC sąd może na czas trwania sprawy tymczasowo uregulować pieczę i ustalić, przy kim dziecko przebywa. Takie postanowienie zapada zwykle w kilka tygodni i obowiązuje do prawomocnego zakończenia sprawy. Musisz jednak uprawdopodobnić swoje żądanie oraz interes prawny w zabezpieczeniu (art. 730 § 1 KPC).

Co powinien zawierać wniosek

Wniosek nie ma urzędowego wzoru ani formularza. Powinien zawierać:

1. oznaczenie sądu rejonowego i wydziału rodzinnego;
2. dane rodzica składającego wniosek oraz drugiego rodzica jako uczestnika - imiona, nazwiska i adresy;
3. dane dziecka - imię, nazwisko, datę urodzenia i PESEL;
4. żądanie ustalenia, że miejscem pobytu dziecka jest każdorazowe miejsce zamieszkania wnioskodawcy;
5. wniosek o zabezpieczenie na czas trwania sprawy, jeśli sytuacja tego wymaga;
6. uzasadnienie oparte na dobru dziecka;
7. dowody, załączniki i podpis.

Najwięcej waży uzasadnienie. Opisz konkretnie, dlaczego to u Ciebie dziecko ma warunki służące jego rozwojowi: gdzie chodzi do szkoły i lekarza, kto sprawuje nad nim codzienną opiekę, jak wygląda jego zwykły dzień. Nie musisz układać pisma od zera - opisz sprawę własnymi słowami, a Prawomat złoży wniosek do sądu z właściwą podstawą i elementami. Napisz wniosek.

Najczęstsze błędy

• Zły sąd. Skierowanie pisma do sądu okręgowego lub do urzędu zamiast do rejonowego wydziału rodzinnego (poza toczącym się rozwodem).
• Uzasadnienie o sobie. Argumenty skupione na krzywdzie zrobionej przez drugiego rodzica zamiast na tym, co realnie służy dziecku.
• Brak wniosku o zabezpieczenie. Pominięcie zabezpieczenia sprawia, że przez wiele miesięcy pobyt dziecka nie jest formalnie uregulowany.
• Mylenie spraw. Ustalenie miejsca pobytu, ograniczenie władzy rodzicielskiej i uregulowanie kontaktów to trzy różne sprawy - nie łącz ich bez potrzeby w jednym żądaniu.
• Gołe twierdzenia. Uzasadnienie bez konkretów i dowodów łatwo podważyć.