Przedsądowe wezwanie do zaprzestania nękania

Ktoś zasypuje Cię telefonami i SMS-ami o każdej porze, chodzi za Tobą pod dom albo do pracy, wypisuje o Tobie w sieci i nie reaguje na proste “przestań”? Przedsądowe wezwanie do zaprzestania nękania to pismo, w którym wprost nazywasz te zachowania, żądasz ich natychmiastowego zakończenia i uprzedzasz, że kolejnym krokiem będzie zawiadomienie organów ścigania oraz sprawa cywilna.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz wezwanie do zaprzestania nękania

Kiedy wysłać wezwanie do zaprzestania nękania

Piszesz je wtedy, gdy ktoś uporczywie narusza Twój spokój i prywatność, a Ty chcesz to zatrzymać, zanim ruszysz do sądu. Typowe sytuacje: były partner nie akceptuje rozstania i bombarduje Cię wiadomościami, sąsiad regularnie Cię nachodzi i zastrasza, ktoś obserwuje Twój dom, wydzwania nocami albo publikuje o Tobie nieprawdziwe treści w internecie.

Wezwanie ma dwie funkcje. Po pierwsze, daje sprawcy jasny sygnał, że wiesz, co robi, i że traktujesz to poważnie. Po drugie, tworzy dowód, że wyraźnie zażądałeś zaprzestania, co przyda się później, gdyby sprawa trafiła na policję albo do sądu.

Podstawa prawna i termin

Nękanie ma dwa wymiary, karny i cywilny, a wezwanie może odwoływać się do obu.

Od strony karnej uporczywe nękanie to przestępstwo stalkingu z art. 190a Kodeksu karnego. Chodzi o wielokrotne, natarczywe zachowania, które wzbudzają u Ciebie uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie naruszają Twoją prywatność. To przestępstwo ściga się na wniosek pokrzywdzonego (art. 190a § 4 k.k.), więc bez Twojego wniosku prokuratura zwykle nie ruszy sprawy. Jeśli zachowanie jest jednorazowe albo mniej intensywne, może być traktowane jako wykroczenie złośliwego niepokojenia z art. 107 Kodeksu wykroczeń, zagrożone karą grzywny.

Od strony cywilnej nękanie zwykle narusza Twoje dobra osobiste, takie jak wolność, cześć, prywatność czy nietykalność mieszkania (art. 23 k.c.). Na podstawie art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego możesz żądać zaniechania bezprawnego działania, a gdy do naruszenia już doszło, także usunięcia jego skutków, a niekiedy zadośćuczynienia pieniężnego. To właśnie z tego przepisu wynika roszczenie o zaprzestanie, które stawiasz w wezwaniu.

Przepisy nie wyznaczają sztywnego terminu na samo wezwanie. Wyznacz sprawcy rozsądny, krótki czas na zaprzestanie, liczony od doręczenia pisma, na przykład 7 dni, i zaznacz, że po bezskutecznym upływie tego terminu skierujesz sprawę do organów ścigania i na drogę cywilną.

Gdzie i jak je wysłać

Wezwanie kierujesz wprost do osoby, która Cię nęka. Najlepiej wyślij je listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, żeby mieć dowód doręczenia i datę, od której biegnie wyznaczony termin. Zachowaj kopię pisma.

Równolegle zadbaj o dowody. Zapisuj zrzuty ekranu wiadomości i komentarzy, bilingi połączeń, e-maile, nagrania oraz notatki z datami i godzinami zdarzeń, a także dane świadków. Nie kasuj niewygodnych wiadomości. Uporządkowana dokumentacja to podstawa, jeśli sprawa trafi później na policję albo do sądu cywilnego.

Co powinno zawierać wezwanie

• Twoje dane oraz dane sprawcy, na tyle, na ile je znasz.
• Konkretny opis zachowań, które uznajesz za nękanie: co, kiedy i jak często się działo.
• Wyraźne żądanie natychmiastowego zaprzestania tych zachowań, w tym kontaktu, śledzenia i publikowania treści na Twój temat.
• Termin na zaprzestanie, liczony od doręczenia pisma.
• Rygor na wypadek bezczynności: zapowiedź zawiadomienia policji lub prokuratury z wnioskiem o ściganie (art. 190a k.k.) oraz skierowania sprawy na drogę cywilną (art. 24 k.c.).
• Podpis.

Jeśli nękanie polega głównie na naruszaniu Twojej czci i prywatności, zajrzyj też do wzoru wezwania do zaprzestania naruszeń dóbr osobistych. Inne rodzaje pism znajdziesz na stronie wezwań.

Najczęstsze błędy

• Ogólniki zamiast konkretów. Samo “przestań mnie nękać” bez opisu zachowań i dat jest słabym dowodem. Wypisz konkretne zdarzenia.
• Usuwanie dowodów. Skasowane wiadomości czy nagrania trudno później odtworzyć. Rób kopie na bieżąco.
• Kontakt zwrotny i odwet. Odpisywanie sprawcy czy odgrażanie się może obrócić się przeciwko Tobie. Trzymaj się jednego, formalnego pisma.
• Mylenie trybu ścigania. Stalking z art. 190a k.k. ruszy dopiero po Twoim wniosku o ściganie (§ 4), samo wezwanie nie wszczyna postępowania karnego.
• Zwłoka przy realnym zagrożeniu. Jeśli pojawiają się groźby albo boisz się o bezpieczeństwo, nie czekaj na upływ terminu z wezwania, tylko od razu zawiadom policję.

Nie pisz tego od zera

Prawomat przeprowadzi Cię przez kilka pytań i złoży gotowe wezwanie do zaprzestania nękania, z opisem zachowań, żądaniem zaprzestania, terminem oraz odwołaniem do art. 190a k.k. i art. 24 k.c.