Skarga do sądu na działalność sądu i na sędziego (wzór)

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Skarga na sąd czy jednak inne pismo

Ta strona opisuje jeden instrument: skargę na działalność sądu albo sędziego z rozdziału 5a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zanim zaczniesz pisać, sprawdź, czy Twoja sprawa nie należy do sąsiedniej ścieżki, bo każda z nich ma innego adresata i inny skutek.

• Sprawa ciągnie się miesiącami: to skarga na przewlekłość postępowania z odrębnej ustawy z 2004 r., opisana przy zażaleniu na opieszałość sądu.
• Chodzi o zajęcie, koszty egzekucji albo doręczenie od komornika: skarga na czynności komornika.
• Chodzi o prokuratora albo o prawomocny wyrok karny: skarga do Prokuratora Generalnego.
• Orzeczenie w Twojej sprawie wydał referendarz sądowy: skarga na postanowienie referendarza.

Reszta zostaje tutaj: organizacja pracy sądu, terminy i ich odwoływanie, obsługa stron, przepływ informacji, zachowanie sędziego wobec uczestników.

Bariera niezawisłości, czyli granica tego pisma

Jedno zdanie ustawy przesądza los większości skarg na sąd:

Skargi w zakresie dotyczącym działalności sądów w dziedzinie, w której sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli, nie podlegają rozpatrzeniu.

Tak brzmi art. 41a § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Prezes sądu zawiadamia wtedy tylko o przyczynach odmowy rozpatrzenia. Jeżeli pismo dotyczy czynności sądu, którą można zaskarżyć w toku instancji, przekazuje je niezwłocznie do akt sprawy i informuje Cię o tym. Podobnie kończą skargi na treść czynności jeszcze niedokonanych, należących do sfery niezawisłości: trafiają do akt postępowania, którego dotyczą (art. 41a § 3).

Praktyczny wniosek jest prosty. Niezadowolenie z rozstrzygnięcia prowadzi do apelacji, zażalenia albo kasacji, każde ze swoim terminem. Skarga administracyjna zostaje na to, jak sąd pracuje wokół sprawy.

Kto ją rozpatruje: drabina prezesów

Organem właściwym jest prezes sądu, którego skarga dotyczy (art. 41b § 1). Gdy zarzuty obejmują łącznie sąd okręgowy i rejonowy, rozpatruje ją prezes sądu okręgowego; gdy apelacyjny i okręgowy, prezes sądu apelacyjnego (art. 41b § 2).

Skarga na samego prezesa idzie o szczebel wyżej: na prezesa sądu rejonowego do prezesa sądu okręgowego, na prezesa sądu okręgowego do prezesa sądu apelacyjnego, a na prezesa sądu apelacyjnego do Krajowej Rady Sądownictwa (art. 41b § 3). Osobne reguły dotyczą rzeczników dyscyplinarnych (art. 41b § 3a i § 3b).

Adres nie jest kwestią wyboru. Skarga na działalność sądów skierowana do innych organów władzy publicznej podlega przekazaniu tym samym prezesom (art. 41c § 1). Uznając skargę na działalność administracyjną za uzasadnioną, prezes podejmuje lub zleca czynności nadzorcze (art. 41c § 2).

Termin, forma i miejsce złożenia

Sąd załatwia skargę bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie miesiąca od daty wpływu (art. 41a § 1). Ciebie żaden termin nie wiąże: rozdział 5a nie przewiduje terminu na wniesienie takiego pisma.

Skargę wnosisz na piśmie, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, albo ustnie do protokołu. Przyjmuje ją biuro podawcze lub komórka wskazana przez prezesa sądu, a na Twoje żądanie pracownik potwierdza przyjęcie pisma. Adres pocztowy, adres e-mail i informacja o właściwym organie muszą wisieć na tablicy ogłoszeń w budynku sądu i być opublikowane na jego stronie internetowej. Reguluje to rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 9 maja 2012 r.

Jeżeli z pisma nie da się ustalić przedmiotu skargi, sąd wezwie Cię do uzupełnienia w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, z pouczeniem, że brak uzupełnienia oznacza pozostawienie skargi bez rozpatrzenia.

Co powinna zawierać

Krótkie pismo załatwione po miesiącu jest lepsze od obszernego, które wróci do uzupełnienia. Podaj imię, nazwisko i adres, oznacz sąd i wydział, wpisz sygnaturę akt, a potem opisz konkretne zdarzenia z datami: który termin odwołano, którego wniosku nie rozpoznano, kiedy i w jakich słowach padło zakwestionowane zachowanie. Napisz wprost, że skarga dotyczy działalności sądu, a nie treści orzeczenia. Wskaż, czego oczekujesz, i dołącz dowody: zawiadomienia, potwierdzenia nadania, korespondencję. Gotowy szkielet takiego pisma przygotujesz w generatorze.

Najczęstsze błędy

Skarga zamiast środka odwoławczego. Pismo o tym, że sąd źle ocenił dowody, nie podlega rozpatrzeniu (art. 41a § 2), a termin apelacji w tym czasie biegnie dalej.

Wysyłka do Ministra Sprawiedliwości albo do KRS. Skarga i tak wraca do prezesa właściwego sądu (art. 41c § 1). Krajowa Rada Sądownictwa jest właściwa wyłącznie wobec prezesa sądu apelacyjnego i Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych.

Oczekiwanie automatycznej dyscyplinarki. Rzecznik dyscyplinarny po wstępnym ustaleniu okoliczności może podjąć czynności wyjaśniające (art. 41d). Ustawa pozostawia tę decyzję jemu.

Mocne słowa. Skargi zawierające treści znieważające albo słowa powszechnie uznawane za obelżywe pozostawia się bez rozpatrzenia, z zawiadomieniem o przyczynie (art. 41a § 4). Emocje kosztują tu całą sprawę.

Mylenie z przewlekłością. Zarzut, że sprawa trwa zbyt długo, ma własną ustawę, własną opłatę i własną sumę pieniężną. Zajmuje się nim osobne pismo, nie skarga z rozdziału 5a.