Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do odwołania

Urzędniczka podaje przez okienko decyzję i dokłada do niej gotowy druk na pół strony. Podpisz, a pozwolenie zadziała od razu, bez czekania dwóch tygodni. Druk wygląda niegroźnie i jest nie do cofnięcia.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Co robi zrzeczenie i od kiedy działa

Przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do jego wniesienia wobec organu, który wydał decyzję (art. 127a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Okno jest więc dokładnie tak długie jak termin odwoławczy: zwykle czternaście dni od doręczenia decyzji (art. 129 § 2 KPA), z zastrzeżeniem, że przepisy szczególne mogą ustalać inne terminy (art. 129 § 3 KPA). Wiążące jest pouczenie w Twojej decyzji.

Skutek powstaje z dniem doręczenia oświadczenia organowi (art. 127a § 2 KPA). Liczy się data wpływu do urzędu, nie data podpisu i nie data nadania listu.

Po co ktokolwiek to robi. Dopóki biegnie termin odwoławczy, decyzja nie ulega wykonaniu (art. 130 § 1 KPA). Wykonuje się ją wcześniej wtedy, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron albo gdy wszystkie strony zrzekły się odwołania (art. 130 § 4 KPA). Inwestor, który dostał pozwolenie na budowę dokładnie takie, o jakie wnosił, odzyskuje w ten sposób kilkanaście dni sezonu.

Czego się zrzekasz: odwołania i drogi do sądu

Art. 127a § 2 KPA używa dwóch słów i każde znaczy co innego. Ostateczna jest decyzja, od której nie służy odwołanie w toku instancji ani wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 16 § 1 KPA). Prawomocna jest decyzja ostateczna, której nie można zaskarżyć do sądu (art. 16 § 3 KPA).

Sam upływ czternastu dni daje wyłącznie ostateczność, a skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego pozostaje otwarta. Zrzeczenie daje jedno i drugie naraz, więc oddajesz dwie drogi zamiast jednej. Co zostaje po decyzji ostatecznej, rozpisujemy w tekście o decyzji ostatecznej.

Czy zrzeczenie da się cofnąć

Cały art. 127a KPA ma dwa paragrafy i o wycofaniu oświadczenia nie mówi nic. Kodeks nie przewiduje trybu, w którym odzyskujesz odwołanie oddane własnym podpisem.

Widać to w zestawieniu z odwołaniem już wniesionym: tam strona może je cofnąć przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a organ odmówi uwzględnienia cofnięcia, gdyby utrzymało w mocy decyzję naruszającą prawo lub interes społeczny (art. 137 KPA). Przy zrzeczeniu takiego wentyla nie ma.

Granicą jest doręczenie. Dopóki pismo nie dotarło do urzędu, po prostu go nie wysyłasz i nic się nie stało. Od dnia wpływu zostają już tylko tryby nadzwyczajne, które art. 16 § 1 KPA zachowuje dla każdej decyzji ostatecznej: wznowienie postępowania (art. 145 KPA) i stwierdzenie nieważności (art. 156 KPA). Oba opierają się na zamkniętych listach ciężkich wad i żaden nie jest sposobem na powrót do sporu o meritum. Czy sąd uzna wadliwie złożone oświadczenie za bezskuteczne, przesądza orzecznictwo, a nie brzmienie art. 127a KPA.

Napisz oświadczenie

Gdzie je złożyć i co zrobić, gdy stron jest kilka

Pismo trafia do organu, który wydał decyzję (art. 127a § 1 KPA), nie do organu wyższego stopnia. Wpisz oznaczenie strony z adresem, znak i datę decyzji, datę jej doręczenia, jednoznaczne zrzeczenie i podpis. Poproś o pieczątkę z datą wpływu na kopii, bo to ta data przesądza o skutku.

Gdy stron w postępowaniu jest więcej, Twój podpis sam niczego nie zamyka. Decyzja staje się ostateczna i prawomocna dopiero z dniem, w którym do organu dotrze oświadczenie ostatniej ze stron (art. 127a § 2 KPA). Sąsiada ani współwłaściciela nikt do takiego pisma nie zmusi, więc przy sprawie wielostronnej realnie planuj normalny bieg terminu.

Najczęstsze błędy

• Podpis przy okienku bez przeczytania pouczenia. Każda decyzja musi pouczać o prawie do zrzeczenia się odwołania i o skutkach zrzeczenia (art. 107 § 1 pkt 7 KPA). To jedyne miejsce, w którym urząd mówi wprost, co oddajesz.
• Zrzeczenie przy rozstrzygnięciu tylko częściowo korzystnym. Przepis mówi o prawie do wniesienia odwołania w całości i nie dzieli go na części decyzji.
• Liczenie skutku od dnia podpisania druku. Decyduje dzień doręczenia oświadczenia organowi (art. 127a § 2 KPA).
• Przenoszenie art. 127a KPA na sprawy podatkowe. Sprawy uregulowane w Ordynacji podatkowej są spod kodeksu wyłączone (art. 3 § 1 pkt 2 KPA), stąd osobne odwołanie od decyzji podatkowej. Zwykłą ścieżkę odwoławczą opisujemy w tekście o odwołaniu od decyzji administracyjnej, a inne pisma znajdziesz w dziale Oświadczenia.