Zażalenie na postanowienie starosty

Starosta jest organem jednostki samorządu terytorialnego (art. 5 par. 2 pkt 6 KPA), więc pierwszy odruch podpowiada samorządowe kolegium odwoławcze. Nie ma jednak jednej odpowiedzi na pytanie, kto rozpozna zażalenie na postanowienie starosty. Rozstrzyga to, w jakiej sprawie starosta działał.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy piszesz zażalenie na postanowienie starosty

Zażalenie służy na postanowienie, czyli na rozstrzygnięcie kwestii wpadkowej w toku sprawy, i tylko wtedy, gdy przepis wprost je przewiduje (art. 141 par. 1 KPA). Takie prawo dają też ustawy szczególne, z Prawem budowlanym na czele.

Dwie sytuacje spotykasz najczęściej. Pierwsza: starostwo prowadzi sprawę pozwolenia na budowę i wydaje po drodze postanowienie blokujące wniosek. Druga: sprawa dotyczy nieruchomości Skarbu Państwa, wywłaszczenia albo odszkodowania, a starosta prowadzi ją jako zadanie zlecone przez administrację rządową. W obu droga prowadzi poza kolegium.

Kto rozpozna zażalenie: cztery ścieżki

Reguła wyjściowa jest w art. 17 pkt 1 KPA: wobec organów jednostek samorządu terytorialnego organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Końcówka tego przepisu przy staroście działa wyjątkowo często.

• Sprawy powiatu prowadzone na zasadach ogólnych rozpoznaje samorządowe kolegium odwoławcze (art. 17 pkt 1 KPA).
• Administracja architektoniczno-budowlana, w której starosta orzeka w pierwszej instancji, między innymi w sprawach pozwolenia na budowę (art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego), prowadzi do wojewody. Art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego mówi to wprost: „Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty”.
• Sprawy z ustawy o gospodarce nieruchomościami, w których starosta wykonuje zadania z zakresu administracji rządowej (nieruchomości Skarbu Państwa, wywłaszczenia, odszkodowania), także prowadzą do wojewody (art. 9a tej ustawy). Przepis mówi literalnie o sprawach rozstrzyganych decyzją, więc przy postanowieniu zajrzyj jeszcze do pouczenia.
• Sprawy podatkowe, w których starosta jest organem podatkowym, wracają do kolegium, ale już na podstawie Ordynacji podatkowej (art. 13 par. 1 pkt 3 Ordynacji), która stawia pismu własne wymogi.

W dziedzinach spoza tej listy nie zgaduj organu przez analogię do budownictwa. Punktem wyjścia zostaje art. 17 KPA, a przesądza pouczenie pod postanowieniem.

Podstawa prawna i termin

Powołaj przepis, z którego wynika samo prawo do zaskarżenia: raz kodeks, a w sprawach budowlanych przepis Prawa budowlanego. Termin jest krótki i wynosi 7 dni od doręczenia postanowienia (art. 141 par. 2 KPA), a szerzej omawiamy go na stronie zażalenie na postanowienie administracyjne. Tam, gdzie stosuje się kodeks, w kwestiach nieuregulowanych przy zażaleniach sięga się po przepisy o odwołaniach (art. 144 KPA).

Gdzie i jak złożyć

Pismo wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie, czyli w praktyce wysyłasz je na adres starostwa powiatowego (mechanikę opisuje strona zażalenie KPA). W nagłówku wpisujesz więc dwa organy: ten, który sprawę rozpozna, i starostę, przez którego pismo przechodzi.

Jeżeli trafisz do niewłaściwego organu, podanie przekazuje się organowi właściwemu, a termin uważa się za zachowany (art. 65 par. 1 i 2 KPA). Kosztuje to tygodnie zwłoki. Za samo złożenie zażalenia w urzędzie nie płacisz nic; opłata pojawia się dopiero na etapie sądu administracyjnego.

Napisz zażalenie

Co powinno zawierać

• oznaczenie organu odwoławczego zgodne z pouczeniem oraz starosty, przez którego wnosisz pismo,
• Twoje dane, adres do korespondencji i znak sprawy ze starostwa,
• oznaczenie zaskarżonego postanowienia: datę, przedmiot i datę doręczenia,
• wskazanie, w jakim charakterze działał starosta, bo od tego zależy właściwość organu wyższego stopnia,
• zakres zaskarżenia i żądanie, zwięzłe uzasadnienie, datę oraz podpis.

Najczęstsze błędy

• Odruchowe kierowanie pisma do kolegium. W sprawie budowlanej właściwy jest wojewoda (art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego).
• Adresowanie zażalenia do starostwa powiatowego jako drugiej instancji. Starostwo obsługuje starostę jako urząd, a instancję odwoławczą wyznacza rodzaj sprawy.
• Prowadzenie sprawy podatkowej według kodeksu. Gdy starosta występuje jako organ podatkowy, reżim wyznacza Ordynacja podatkowa.
• Pominięcie pouczenia. To ono nazywa organ odwoławczy i jest najszybszym sposobem ustalenia, którą z czterech ścieżek masz przed sobą.

Prawomat zapyta o rodzaj sprawy i przygotuje zażalenie zaadresowane do właściwego organu. Pozostałe pisma z tej rodziny zebraliśmy w dziale zażalenie.

Napisz zażalenie