Postanowienie o żądaniu wydania rzeczy: co to jest i jakie pismo tu działa

Wpisujesz w wyszukiwarkę zażalenie na postanowienie o żądaniu wydania rzeczy, a takiego orzeczenia w Kodeksie postępowania cywilnego nie ma. Zanim napiszesz pismo, ustal, co dokładnie leży przed Tobą.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Trzy dokumenty pod jedną nazwą

Orzeczenie nakazujące wydanie rzeczy. Sąd rozstrzygnął spór o rzecz i zobowiązał drugą stronę do jej wydania. Zaskarża się je apelacją albo zażaleniem, zależnie od formy orzeczenia.

Wezwanie komornika do wydania rzeczy. Pismo przychodzi po prawomocnym wyroku i otwiera etap wykonania. Jest czynnością komornika, więc zaskarża się je skargą, a nie zażaleniem (art. 767 § 1 KPC).

Postanowienie sądu wydane już w toku egzekucji. Dopiero tu zażalenie w ogóle wchodzi w grę, i to na zasadach opisanych niżej.

Żądanie wydania rzeczy skierowane przez prokuratora, Policję albo sąd karny to odrębna instytucja z Kodeksu postępowania karnego, której ta strona nie omawia.

Wydanie rzeczy jest sposobem egzekucji

Kodeks umieszcza wydanie rzeczy wśród świadczeń niepieniężnych i powierza je komornikowi:

Jeżeli dłużnik ma wydać wierzycielowi rzecz ruchomą, komornik sądu, w którego okręgu rzecz się znajduje, odbierze ją dłużnikowi i wyda wierzycielowi. (art. 1041 § 1 KPC)

Gdy rodzaj rzeczy wyklucza niezwłoczne fizyczne przejęcie, komornik wprowadza wierzyciela w posiadanie zgodnie z przepisami prawa cywilnego (art. 1041 § 2 KPC). Rzeczy odebranej, której nie da się od razu wydać, komornik nie zostawia u dłużnika: składa ją do depozytu sądowego albo oddaje na przechowanie, na koszt i niebezpieczeństwo wierzyciela (art. 1042 KPC).

Częsty scenariusz: rzeczą włada osoba trzecia, która nie zgadza się jej wydać. Komornik zajmuje wtedy roszczenie dłużnika o wydanie rzeczy (art. 1043 KPC). Wierzyciel może też żądać, aby odbiór odbył się przy nim. Komornik zawiadamia go wtedy o terminie, a przy niestawiennictwie do czynności nie przystępuje (art. 1044 KPC).

Gdy komornik nie znalazł u dłużnika ani rzeczy, ani dokumentu, sąd na wniosek wierzyciela nakaże dłużnikowi wyjawić, gdzie one się znajdują, i złożyć przyrzeczenie (art. 1045 KPC).

Inaczej wygląda wydanie nieruchomości, statku albo opróżnienie pomieszczenia. Komornik najpierw wzywa dłużnika do dobrowolnego wykonania w wyznaczonym terminie i dopiero po jego bezskutecznym upływie dokonuje czynności potrzebnych do wprowadzenia wierzyciela w posiadanie (art. 1046 § 1 KPC).

Kiedy w tej sprawie służy zażalenie i kto je rozpozna

W egzekucji katalog środków zaskarżenia jest zamknięty. Musi istnieć przepis, który dla danego rozstrzygnięcia otwiera drogę zażalenia (art. 767[4] § 1 KPC). Bez niego pismo będzie niedopuszczalne, choćby merytorycznie miało rację.

Jeżeli przepis taki wypadek przewiduje, adresat bywa zaskakujący. Postanowienia dotyczące czynności w egzekucji świadczeń niepieniężnych ustawa kieruje do sądu drugiej instancji (art. 767[4] § 1[2] pkt 1 w zw. z art. 759 § 1[1] pkt 4 KPC). Wydanie rzeczy ruchomej jest jednak z tego punktu wyraźnie wyłączone, więc przy ruchomości sprawa zostaje w sądzie, który postanowienie wydał, a orzeka w niej trzech sędziów. Ostatnie słowo ma pouczenie doręczone razem z postanowieniem.

Tydzień na zażalenie liczy się od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem (art. 394 § 2 KPC). Jeżeli uzasadnienia nie było, tydzień masz najpierw na sam wniosek o nie (art. 357 § 1 i § 2[1] KPC), a wniosek kosztuje 30 złotych i zalicza się go potem na poczet opłaty od zażalenia (art. 25b ust. 2 i 3 u.k.s.c.). Gotowe pismo składasz w sądzie, który wydał zaskarżone postanowienie, choćby rozpoznawał je kto inny (art. 395 § 1 KPC). Wymogi formalne rozkłada na czynniki pierwsze zażalenie w postępowaniu cywilnym, a szkic wniosku egzekucyjnego albo zażalenia ułożysz w Prawomacie.

Najczęstsze błędy

• Pisanie zażalenia na czynność komornika. Odebranie rzeczy, wycena i termin czynności to działania komornika, którym odpowiada skarga.
• Żądanie rzeczy nieoznaczonej w tytule wykonawczym. Komornik odbiera to, co opisuje tytuł, więc marka, numer seryjny i cechy rzeczy muszą się w nim znaleźć.
• Liczenie tygodnia od ogłoszenia postanowienia. Bieg terminu otwiera doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem.
• Nazywanie postanowienia decyzją, a zażalenia odwołaniem. Decyzje wydają organy administracji, a od postanowienia sądu służy zażalenie.