Zażalenie na postanowienie o ukaraniu świadka grzywną

W skrzynce leży postanowienie z kwotą grzywny za nieobecność na wezwaniu. Zażalenie jest tu drogą drugą, a pierwsza nic nie kosztuje.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Strona dotyczy świadka w sprawie cywilnej, czyli grzywny z Kodeksu postępowania cywilnego. W sprawie karnej świadek dostaje karę pieniężną z innej ustawy, o własnych terminach.

Najpierw usprawiedliwienie, dopiero potem zażalenie

Ustawa daje świadkowi osobne, tanie wyjście. Art. 275 KPC: “Świadek w ciągu tygodnia od dnia doręczenia mu postanowienia skazującego go na grzywnę lub na pierwszym posiedzeniu, na które zostanie wezwany, może usprawiedliwić swe niestawiennictwo. W przypadku usprawiedliwienia niestawiennictwa sąd zwolni świadka od grzywny i przymusowego sprowadzenia.”

Trzy rzeczy w tym przepisie są dla Ciebie kluczowe:

• Wejścia są dwa. Tydzień od doręczenia postanowienia albo najbliższe posiedzenie, na które sąd Cię wezwie. Przespany tydzień zostawia więc jeszcze jedną szansę, jeżeli dostaniesz kolejne wezwanie.
• Zwolnienie jest obowiązkiem sądu. Przepis użył formy stanowczej, więc przy skutecznym usprawiedliwieniu sąd zachowuje tu zero swobody.
• Zwolnienie obejmuje też przymusowe sprowadzenie, czyli doprowadzenie przez policję na kolejny termin.

Usprawiedliwienie nie wymaga opłaty ani wniosku o uzasadnienie. Wystarczy pismo z wyjaśnieniem i dowodem. Jeżeli powodem była choroba, potrzebujesz zaświadczenia od lekarza sądowego, bo art. 214^1 § 1 KPC wymienia świadków wprost. Zwolnienie od lekarza rodzinnego zwykle nie zamyka sprawy.

Za co dokładnie sąd skazuje świadka

Art. 274 § 1 KPC układa to w drabinę: za nieusprawiedliwione niestawiennictwo sąd skazuje świadka na grzywnę, potem wzywa go powtórnie, a przy drugiej nieobecności nakłada kolejną grzywnę i może zarządzić przymusowe sprowadzenie. Paragraf drugi rozciąga to na świadka, który oddalił się z sali bez zgody przewodniczącego.

Osobna sytuacja to odmowa złożenia zeznań lub przyrzeczenia. Tu sąd najpierw wysłuchuje obecne strony co do zasadności odmowy, a dopiero potem skazuje na grzywnę (art. 276 § 1 KPC). Może też nakazać areszt do tygodnia, który uchyla, gdy świadek zezna albo gdy sprawa w tej instancji się skończy (art. 276 § 2 KPC). Usprawiedliwienie z art. 275 KPC ratuje wyłącznie nieobecność, przy odmowie zeznań zostaje zażalenie.

Adresat, termin i opłata zażalenia

Skazanie świadka na grzywnę oraz odmowa zwolnienia go od grzywny należą do zażalenia poziomego (art. 394^1a § 1 pkt 6 KPC). Rozpozna je inny skład tego samego sądu, trzyosobowy (art. 394^1a § 1^2 KPC), na posiedzeniu niejawnym. Pismo składasz w sądzie, który wydał postanowienie (art. 395 § 1 KPC), a w nagłówku zaznaczasz, że ma je rozpoznać inny skład. Do sądu okręgowego nic nie wysyłasz.

Termin to tydzień od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem (art. 394 § 2 KPC), a wcześniej masz tydzień na sam wniosek o to uzasadnienie. Opłata od zażalenia jest stała: 100 złotych (art. 22 pkt 2 u.k.s.c.). Ogólne wymogi pisma opisuje tekst o zażaleniu w postępowaniu cywilnym.

Jest jeszcze szczegół, który zaskakuje. W sprawach o grzywnę i przymusowe sprowadzenie strony mają tydzień na odpowiedź liczony od wniesienia Twojego zażalenia (art. 395 § 1^1 KPC), a nie od jego doręczenia.

Napisz zażalenie

Co powinno zawierać pismo

• oznaczenie sądu z dopiskiem o innym składzie, sygnatura akt i oznaczenie stron,
• data postanowienia, kwota grzywny i data posiedzenia, na które nie dotarłeś,
• podstawa zaskarżenia: art. 394^1a § 1 pkt 6 KPC,
• przyczyna nieobecności wraz z dowodem i wniosek o zwolnienie od grzywny,
• deklaracja stawienia się na kolejnym terminie i aktualny adres do doręczeń,
• podpis, dowód opłaty i odpisy dla stron.

Najczęstsze błędy

• Pisanie zażalenia zamiast usprawiedliwienia. Ta sama okoliczność załatwiona pismem z art. 275 KPC nie kosztuje 100 złotych i nie wymaga czekania na uzasadnienie.
• Liczenie siedmiu dni od ogłoszenia postanowienia. Tydzień biegnie od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem.
• Zwykłe zwolnienie lekarskie w załączniku. Przy chorobie ustawa wymaga zaświadczenia od lekarza sądowego.
• Zignorowanie kolejnego wezwania. Druga nieobecność oznacza drugą grzywnę i otwiera drogę do przymusowego sprowadzenia.

Inne kary nakładane przez sąd opisuje strona o karze porządkowej, a mapę wszystkich środków znajdziesz w dziale zażalenie.

Napisz zażalenie