Wniosek o wyłączenie z masy upadłości

Syndyk spisał do masy upadłości samochód, który stoi na podwórku upadłego - tyle że ten samochód jest w leasingu i należy do finansującego, nie do niego. Właśnie w takiej sytuacji sięga się po wniosek o wyłączenie z masy upadłości. To pismo osoby trzeciej, która mówi: ta rzecz jest moja, wypuśćcie ją z masy.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy żąda się wyłączenia z masy

Po ogłoszeniu upadłości syndyk obejmuje majątek upadłego i tworzy z niego masę upadłości. Problem zaczyna się, gdy do spisu trafia coś, co do upadłego nie należy, a tylko fizycznie u niego było.

Typowe sytuacje:

• Leasing - pojazd czy maszyna są własnością finansującego (leasingodawcy), a upadły tylko z nich korzystał.
• Najem lub dzierżawa - sprzęt należy do wynajmującego, nie do najemcy.
• Komis - towar oddany upadłemu do sprzedaży wciąż jest własnością komitenta.
• Zastrzeżenie własności - rzecz sprzedana upadłemu z zastrzeżeniem, że właścicielem pozostaje sprzedawca do czasu pełnej zapłaty.

W każdym z tych przypadków właściciel może żądać wyłączenia swojej rzeczy z masy, zamiast patrzeć, jak syndyk spienięża ją na poczet cudzych długów.

Podstawa prawna - art. 70-74 Prawa upadłościowego

Zasada jest krótka: składniki mienia nienależące do majątku upadłego podlegają wyłączeniu z masy upadłości (art. 70 Prawa upadłościowego). Liczy się prawo własności, a nie to, u kogo rzecz się znajdowała w dniu ogłoszenia upadłości.

Jeśli syndyk zdążył już rzecz zbyć, zanim doszło do wyłączenia, uprawniony może żądać wydania tego, co syndyk uzyskał w zamian - świadczenia wzajemnego albo przelewu wierzytelności o zapłatę (art. 71). Za korzystanie z rzeczy i jej przechowanie masa może z kolei żądać zwrotu poniesionych kosztów (art. 72), więc wyłączenie nie zawsze jest całkiem darmowe.

Najważniejszy jest termin po odmowie. Jeżeli sędzia-komisarz odmówi wyłączenia, na powództwo do sądu masz miesiąc od dnia doręczenia postanowienia (art. 74). To termin, którego się nie odzyska.

Do kogo i jak złożyć (sędzia-komisarz, powództwo)

Droga jest dwuetapowa.

Najpierw wniosek do sędziego-komisarza, który prowadzi Twoje postępowanie upadłościowe. To on, a nie syndyk, rozstrzyga o wyłączeniu, wydając postanowienie po wysłuchaniu syndyka. Pismo kierujesz do sądu upadłościowego, podając sygnaturę akt sprawy.

Gdy postanowienie jest odmowne, wchodzi etap drugi: powództwo o wyłączenie z masy upadłości, które wnosisz do sądu w ciągu miesiąca od doręczenia postanowienia sędziego-komisarza (art. 74). W sprawach nieuregulowanych w Prawie upadłościowym stosuje się odpowiednio Kodeks postępowania cywilnego (art. 13 par. 1 KPC), więc pozew musi spełniać zwykłe wymogi pisma procesowego - tak samo jak każdy inny wniosek do sądu.

Co powinien zawierać wniosek

• Oznaczenie sądu upadłościowego i sędziego-komisarza oraz sygnaturę akt postępowania.
• Twoje dane jako osoby żądającej wyłączenia (właściciela) i dane upadłego.
• Dokładny opis rzeczy - marka, numer, cechy pozwalające ją zidentyfikować w spisie inwentarza masy.
• Żądanie wyłączenia konkretnego składnika z masy upadłości ze wskazaniem podstawy (art. 70).
• Uzasadnienie - skąd rzecz wzięła się u upadłego i dlaczego jest Twoją własnością.
• Dowody własności jako załączniki: umowa leasingu, najmu, komisu, faktura, dowód rejestracyjny, wypis z księgi wieczystej.
• Podpis i wykaz załączników.

Nie musisz układać tego od zera - opisz sprawę, a Prawomat przygotuje pismo z właściwą podstawą.

Napisz wniosek

Najczęstsze błędy

• Kierowanie pisma do syndyka albo wprost do sądu zamiast do sędziego-komisarza.
• Przekroczenie miesięcznego terminu na powództwo po odmownym postanowieniu (art. 74) - potem droga sądowa jest zamknięta.
• Brak dowodów własności - samo twierdzenie “to moje” nie wystarczy, liczą się dokumenty.
• Mylenie posiadania z własnością - to, że rzecz stała u upadłego, nie znaczy, że była jego.
• Bierne czekanie - im dłużej zwlekasz, tym większe ryzyko, że syndyk rzecz spienięży, a Tobie zostanie już tylko roszczenie o świadczenie wzajemne (art. 71).