Wniosek o wpis na listę aplikantów adwokackich lub radcowskich

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy składa się wniosek o wpis na listę aplikantów

Na aplikację prowadzą dwa osobne pisma, składane do dwóch różnych adresatów w odstępie kilku miesięcy. Poradniki mylą je nagminnie.

Pierwsze to zgłoszenie o przystąpieniu do egzaminu wstępnego. Idzie do komisji kwalifikacyjnej przy Ministrze Sprawiedliwości, najpóźniej 45 dni przed dniem rozpoczęcia egzaminu, a ten termin nie podlega przywróceniu (art. 75c ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, dalej P.o.a.; art. 33(3) ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, dalej u.r.p.). Egzamin przeprowadza się raz w roku, a Minister Sprawiedliwości ogłasza termin, właściwość komisji i wysokość opłaty w Biuletynie Informacji Publicznej do 30 czerwca (art. 75a ust. 4 i art. 75c ust. 1 P.o.a.).

Drugie pismo, o którym jest ta strona, to wniosek o wpis na listę aplikantów. Kierujesz go do rady samorządu już po egzaminie, w ciągu 2 lat od dnia doręczenia uchwały o jego wyniku (art. 75 ust. 3 P.o.a.; art. 33 ust. 3 u.r.p.).

Dwie ustawy, jeden przepis trzonowy

Wpis na listę aplikantów opisuje w obu ustawach jeden bliźniaczy przepis: art. 75 P.o.a. i art. 33 u.r.p., po dziewięć ustępów każdy. W większości punktów dają ten sam wynik:

• organem wpisującym jest okręgowa rada adwokacka albo rada okręgowej izby radców prawnych, właściwa ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia o przystąpieniu do egzaminu wstępnego (art. 75 ust. 3 P.o.a.; art. 33 ust. 3 u.r.p.);
• rada podejmuje uchwałę w sprawie wpisu w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku (art. 75 ust. 6 P.o.a.; art. 33 ust. 6 u.r.p.);
• odwołanie od uchwały odmawiającej wpisu idzie do prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej albo do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w ciągu 14 dni od doręczenia (art. 75 ust. 7 P.o.a.; art. 33 ust. 7 u.r.p.);
• od uchwały ostatecznej służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni (art. 75 ust. 8 P.o.a.; art. 33 ust. 8 u.r.p.), a przy milczeniu organu na którymkolwiek szczeblu, po 30 dniach, skarga na bezczynność (art. 75 ust. 9 P.o.a.; art. 33 ust. 9 u.r.p.).

Najwięcej waży ustęp czwarty. Prawo o adwokaturze mówi w art. 75 ust. 4:

Nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki, o których mowa w ust. 2 i 3.

Ustawa o radcach prawnych mówi to samo w art. 33 ust. 4. Wpis jest więc związany: odmowa wchodzi w grę wtedy, gdy wpis naruszałby warunki dotyczące studiów, praw publicznych, zdolności do czynności prawnych albo nieskazitelnego charakteru (art. 65 pkt 1-3 P.o.a. przez odesłanie z art. 75 ust. 2; art. 24 ust. 1 pkt 1 i 3-5 u.r.p. przez odesłanie z art. 33 ust. 2).

Trzy miejsca, w których obie aplikacje się rozjeżdżają

Bliźniaczość obu ustaw kończy się w trzech punktach i właśnie tam zakładanie symetrii kosztuje najwięcej.

Brak przepisu w Prawie o adwokaturze nie dowodzi, że okręgowa rada adwokacka niczego nie pobiera. Ustawa po prostu tej opłaty nie reguluje, więc jej wysokość i sam fakt pobierania sprawdź w uchwale swojego samorządu. Poza tym obie ustawy regulują tylko dwie inne opłaty: za egzamin wstępny, która stanowi dochód budżetu państwa i nie może przekroczyć równowartości minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 75d P.o.a.; art. 33(4) u.r.p.), oraz o rocznej opłacie za aplikację, której sufit to sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia (art. 76b ust. 3 P.o.a.; art. 32(1) ust. 3 u.r.p.). Przy pisemnym odstąpieniu od egzaminu wstępnego złożonym nie później niż 14 dni przed jego terminem dwie trzecie opłaty egzaminacyjnej podlega zwrotowi na wniosek skierowany do przewodniczącego komisji (art. 75d ust. 1a P.o.a.; art. 33(4) ust. 1a u.r.p.).

Czasu zawieszenia w prawach aplikanta nie zalicza się do okresu obowiązkowej aplikacji (art. 83 ust. 2 P.o.a.). Reszta materii dyscyplinarnej ma w tym serwisie osobną stronę: skarga na adwokata.

Gdzie złożyć wniosek i co do niego dołączyć

Adresatem jest rada właściwa ze względu na miejsce, w którym złożono zgłoszenie o przystąpieniu do egzaminu wstępnego. Kryterium jest w obu ustawach identyczne, więc o właściwej radzie rozstrzyga miejsce złożenia zgłoszenia na egzamin. Miejsce zamieszkania nie ma tu znaczenia.

Formy tego pisma żadna z dwóch ustaw nie narzuca. Urzędowego formularza tu nie ma, obowiązkowej drogi elektronicznej też nie, więc wystarczy zwykłe pismo z podpisem, złożone w biurze rady albo wysłane pocztą. Wszystko, czego rada oczekuje ponad to, wynika z jej własnej uchwały, a nie z ustawy.

Załącznik ustawowy jest jeden: informacja o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzona datą nie wcześniejszą niż miesiąc przed złożeniem wniosku (art. 68 ust. 3 pkt 1 P.o.a. i art. 24 ust. 2a pkt 1 u.r.p., stosowane przez odesłanie z art. 75 ust. 5 P.o.a. i art. 33 ust. 5 u.r.p.). Data z tego dokumentu jest najczęstszą przyczyną zwrotu akt przez Ministra Sprawiedliwości. Rada ma ponadto prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych ubiegającego się o wpis (art. 68 ust. 4 P.o.a.; art. 24 ust. 2c u.r.p.).

Poza tym wniosek zawiera zwykłe elementy pisma: Twoje dane z adresem do korespondencji, oznaczenie rady, żądanie wpisu na listę aplikantów adwokackich albo radcowskich, numer i datę uchwały o wyniku egzaminu wstępnego wraz z datą jej doręczenia, listę załączników, datę i podpis. Opisz swoją sprawę, a Prawomat złoży z tego gotowe pismo. Inne wzory z tej kategorii zebraliśmy w dziale wnioski.

Co dzieje się po uchwale rady

Uchwałę o wpisie rada przesyła Ministrowi Sprawiedliwości wraz z aktami osobowymi kandydata w terminie 30 dni, a o uchwale odmawiającej zawiadamia go w tym samym terminie (art. 69 ust. 1 P.o.a.; art. 31(1) ust. 1 u.r.p.). Dalej rozstrzyga milczenie: wpis uważa się za dokonany, jeżeli Minister nie podpisze sprzeciwu w ciągu 30 dni od doręczenia uchwały wraz z aktami (art. 69a ust. 1 P.o.a.; art. 31(2) ust. 1 u.r.p.). Sprzeciw ma formę decyzji administracyjnej i zaskarża się go do sądu administracyjnego w terminie 30 dni (art. 69a ust. 2 P.o.a.; art. 31(2) ust. 2 u.r.p.). Gdy Minister zwróci akta do uzupełnienia, te 30 dni biegnie od ponownego doręczenia.

Niezwłocznie po wpisie rada wyznacza termin ślubowania (art. 69a ust. 3 P.o.a.; art. 31(2) ust. 3 u.r.p.). Aplikacja rozpoczyna się 1 stycznia i trwa 3 lata (art. 76 ust. 1 P.o.a.; art. 32 ust. 2 u.r.p.). Na publicznej liście, którą prowadzi rada i organ krajowy samorządu, widnieją trzy dane: imię, nazwisko i numer wpisu (art. 49 ust. 1 i art. 58a ust. 2 P.o.a.; art. 52 ust. 4 i art. 60(1) ust. 2 u.r.p.).

Najczęstsze błędy

• Mylenie zgłoszenia na egzamin z wnioskiem o wpis. Dwa pisma, dwaj adresaci, dwa terminy: 45 dni przed egzaminem do komisji kwalifikacyjnej, potem 2 lata na wniosek do rady.
• Liczenie dwóch lat od dnia egzaminu. Termin biegnie od doręczenia uchwały o wyniku egzaminu wstępnego, a nie od samego egzaminu ani od ogłoszenia wyników.
• Dopisywanie uzasadnienia i listu motywacyjnego. Wpis jest związany, a motywacja nie ma tu żadnego znaczenia prawnego (art. 75 ust. 4 P.o.a.; art. 33 ust. 4 u.r.p.). Opis dotychczasowego doświadczenia zawodowego również nie jest elementem tego wniosku.
• Zamawianie zaświadczenia z KRK z zapasem. Informacja starsza niż miesiąc od dnia złożenia wniosku nie spełnia wymogu z art. 68 ust. 3 pkt 1 P.o.a. i art. 24 ust. 2a pkt 1 u.r.p.
• Oczekiwanie rozmowy kwalifikacyjnej. Nabór odbywa się wyłącznie przez egzamin wstępny (art. 75 ust. 1 P.o.a.; art. 33 ust. 1 u.r.p.). Ustawy takiej instytucji nie znają.
• Szukanie odwołania do Ministra Sprawiedliwości po uchwale prezydium. Przy aplikantach ścieżka ma dwa szczeble samorządowe i kończy się skargą do sądu administracyjnego.