Wniosek o urlop dla poratowania zdrowia

Urlop dla poratowania zdrowia bywa mylony z długim zwolnieniem lekarskim, ale to zupełnie inna instytucja. Nie ma go w Kodeksie pracy i nie dostanie go dowolny pracownik. Prawo do niego mają dwie grupy zawodowe: nauczyciele szkół i nauczyciele akademiccy, a warunkiem jest odpowiedni staż oraz orzeczenie lekarskie.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Komu przysługuje urlop zdrowotny

Zwykły pracownik na etacie nie znajdzie tego urlopu w Kodeksie pracy - na czas choroby przysługuje mu zwolnienie lekarskie (L4) i zasiłek chorobowy, a po ich wyczerpaniu świadczenie rehabilitacyjne wypłacane przez ZUS. Urlop dla poratowania zdrowia to świadczenie zarezerwowane dla ściśle określonych grup zawodowych. Dwie najważniejsze to:

• nauczyciele zatrudnieni w szkołach i placówkach objętych Kartą Nauczyciela;
• nauczyciele akademiccy zatrudnieni w uczelniach.

Nauczycielka po kilkunastu latach pracy, u której lekarz stwierdził konieczność leczenia i odpoczynku od obciążenia zawodowego, oraz adiunkt po dziesięciu latach na uczelni, który musi przejść długotrwałą terapię - to typowe sytuacje, w których taki wniosek się pisze. Inne wzory wniosków znajdziesz w hubie.

Podstawa prawna - KN art. 73 i PSWiN art. 131

Dla nauczycieli szkolnych podstawą jest art. 73 Karty Nauczyciela. Urlopu udziela dyrektor szkoły nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po przepracowaniu nieprzerwanie co najmniej 7 lat w szkole w wymiarze nie niższym niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Urlop służy przeprowadzeniu zaleconego leczenia i przysługuje jednorazowo na okres do 1 roku, a łącznie przez cały okres zatrudnienia nie może przekroczyć 3 lat. O potrzebie jego udzielenia orzeka lekarz medycyny pracy. Urlop jest płatny - nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia zasadniczego, dodatku za wysługę lat i innych świadczeń.

Dla nauczycieli akademickich podstawą jest art. 131 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Prawo do płatnego urlopu ma nauczyciel akademicki, który nie ukończył 65. roku życia, zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, po co najmniej 10 latach zatrudnienia w uczelni, jeżeli stan zdrowia wymaga powstrzymania się od pracy w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia (ust. 1 i 2). Maksymalnej długości jednego urlopu ustawa tu nie wyznacza: czas potrzebny na leczenie wskazuje orzeczenie lekarskie (ust. 5). Kolejny urlop przysługuje dopiero po 3 latach od zakończenia poprzedniego, a łącznie przez cały okres zatrudnienia nie może przekroczyć 3 lat (ust. 3). Skierowanie na badanie wydaje rektor, na wniosek nauczyciela akademickiego (ust. 7).

Inne grupy (m.in. sędziowie, prokuratorzy czy funkcjonariusze służb mundurowych) mają własne, odrębne przepisy, których tu nie omawiamy.

Do kogo i jak złożyć

Kierunek pisma zależy od tego, kim jesteś. Nauczyciel szkolny składa wniosek do dyrektora szkoły, a nauczyciel akademicki - do rektora uczelni, zwykle za pośrednictwem działu kadr.

Procedura ma dwa etapy. Najpierw składasz wniosek do dyrektora lub rektora. Na jego podstawie pracodawca kieruje Cię na badanie do uprawnionego lekarza, a dopiero orzeczenie lekarskie stwierdzające potrzebę leczenia otwiera drogę do udzielenia urlopu. Bez tego orzeczenia sam wniosek nie wystarczy. Pismo składasz na piśmie w sekretariacie lub kadrach za potwierdzeniem odbioru. Jeśli chcesz mieć pewność, że nie pominiesz żadnego elementu, przygotuj wniosek w Prawomacie.

Co powinien zawierać wniosek

1. Miejscowość i data w prawym górnym rogu.
2. Dane nauczyciela - imię, nazwisko, stanowisko, staż pracy.
3. Adresat - Dyrektor Szkoły albo Rektor uczelni.
4. Nazwa pisma i żądanie - wniosek o udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia.
5. Podstawa prawna - art. 73 Karty Nauczyciela albo art. 131 PSWiN.
6. Okres i cel - wskazany czas urlopu oraz przeprowadzenie zaleconego leczenia.
7. Orzeczenie lekarskie - powołanie się na nie albo prośba o skierowanie na badanie.
8. Własnoręczny podpis.

Najczęstsze błędy

• Mylenie urlopu z L4 - to nie jest to samo świadczenie; jeśli nie jesteś nauczycielem, przysługuje Ci zwolnienie lekarskie i ewentualnie świadczenie rehabilitacyjne, a nie ten urlop.
• Wniosek bez orzeczenia - dyrektor nie udzieli urlopu bez orzeczenia lekarza medycyny pracy; samo pismo nie wystarczy.
• Niespełniony warunek wejścia - poniżej 7 lat pracy w szkole (nauczyciel) albo poniżej 10 lat zatrudnienia w uczelni (nauczyciel akademicki) prawo jeszcze nie przysługuje; nauczyciel akademicki po 65. urodzinach traci je całkiem.
• Zły adresat - akademik kierujący pismo do dziekana zamiast do rektora, a nauczyciel do organu prowadzącego zamiast do dyrektora szkoły.
• Przekroczenie limitu - łączny wymiar w obu grupach nie może przekroczyć 3 lat, a przerwa przed kolejnym urlopem wynosi rok u nauczyciela szkolnego i 3 lata u akademickiego.