Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego

Egzekucję prowadzi komornik i to on ją kończy. Umorzenie zamyka postępowanie na stałe: zdjęte zostają zajęcia, a wierzyciel przestaje ściągać dług tą drogą. Wszystko zależy od tego, czy komornik umarza sprawę z własnej inicjatywy, czy dopiero na wniosek dłużnika albo wierzyciela.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy umarza się egzekucję

Umorzenie egzekucji to coś innego niż jej zawieszenie czy zdjęcie jednego zajęcia. Zawieszenie tylko wstrzymuje czynności na jakiś czas, a uchylenie zajęcia uwalnia konkretną rzecz albo kwotę. Umorzenie idzie najdalej: gasi całe postępowanie u komornika.

Sięgasz po nie w kilku typowych sytuacjach. Dłużnik wnioskuje o umorzenie, gdy spłacił dług w całości, gdy sąd prawomocnie pozbawił tytuł wykonawczy wykonalności albo gdy roszczenie przedawniło się jeszcze przed wszczęciem egzekucji. Wierzyciel składa taki wniosek, gdy dogadał się z dłużnikiem co do spłaty i rezygnuje z dalszego ściągania. Bywa też, że egzekucja trafia w osobę, która według tytułu w ogóle nie jest dłużnikiem - wtedy o umorzenie może wystąpić właśnie ona.

Podstawa prawna - art. 824 i 825 KPC

Umorzenie z urzędu reguluje art. 824 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC). Komornik umarza sprawę sam, między innymi gdy egzekucja nie należy do organów sądowych, gdy wierzyciel albo dłużnik nie ma zdolności sądowej, gdy egzekucja jest ze względu na osobę lub przedmiot niedopuszczalna, albo gdy jest oczywiste, że nie uzyska się z niej sumy wyższej niż koszty egzekucyjne (bezskuteczność egzekucji).

Umorzenie na wniosek to art. 825 KPC. Komornik umorzy postępowanie, gdy zażąda tego wierzyciel (przy egzekucji wszczętej z urzędu potrzebna bywa zgoda sądu lub uprawnionego organu, art. 825 pkt 1), gdy dłużnik wykaże, że roszczenie przedawniło się przed dniem złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji (art. 825 pkt 1(1)), albo gdy wierzyciel ma zastaw zabezpieczający pełne zaspokojenie roszczenia (art. 825 pkt 4).

Dwie sytuacje, które poradniki wciąż przypisują art. 825, przeszły do umorzenia z urzędu, bo art. 825 pkt 2 i pkt 3 zostały uchylone: prawomocne pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w trybie art. 840 KPC to dziś art. 824 § 1 pkt 5, a skierowanie egzekucji przeciwko osobie, która według klauzuli nie jest dłużnikiem i która się temu sprzeciwiła, to art. 824 § 1 pkt 6. W obu wystarczy przedłożyć komornikowi dokumenty, bo umorzenie następuje z mocy ustawy, a nie na Twój wniosek.

Skutek jest mocny: z chwilą umorzenia komornik uchyla dokonane czynności egzekucyjne (art. 826 KPC), więc zajęcia upadają. Wyjątkiem są prawa nabyte prawomocnie przez osoby trzecie, na przykład własność przysądzona w licytacji. Umorzenie gasi postępowanie, jednak nie kasuje samego długu i nie zamyka wierzycielowi drogi do ponownej egzekucji, dopóki tytuł obowiązuje. Sztywnego terminu na złożenie wniosku zwykle nie ma - składasz go, dopóki egzekucja trwa.

Do kogo i jak złożyć wniosek

Wniosek kierujesz do komornika, który prowadzi sprawę, bo to on jest organem egzekucyjnym i to on wydaje postanowienie o umorzeniu. Złożysz go w kancelarii komornika osobiście, wyślesz pocztą albo elektronicznie, o ile kancelaria daje taką możliwość. Zawsze wpisz sygnaturę Km, inaczej komornik nie połączy pisma z Twoją egzekucją. Jeśli komornik odmówi umorzenia, na jego postanowienie służy skarga rozpoznawana przez sąd rejonowy.

Napisz pismo

Co powinien zawierać wniosek

• Data i miejscowość.
• Twoje dane - imię, nazwisko, adres, PESEL.
• Oznaczenie komornika i jego kancelarii.
• Sygnatura akt egzekucyjnych (Km …).
• Żądanie - wnoszę o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
• Podstawa prawna - właściwy punkt art. 825 KPC przy umorzeniu na wniosek albo art. 824 § 1 KPC, gdy umorzenie należy do komornika z urzędu. Nie powołuj uchylonych art. 825 pkt 2 i pkt 3.
• Uzasadnienie z dowodami - potwierdzenie spłaty, prawomocne orzeczenie pozbawiające tytuł wykonalności albo dokument świadczący o przedawnieniu.
• Data i podpis.

Nie musisz znać numerów artykułów - wystarczy, że opiszesz swoją sytuację, a Prawomat sam ułoży pismo z właściwą podstawą prawną.

Najczęstsze błędy

• Mylenie umorzenia z zawieszeniem albo z uchyleniem jednego zajęcia - każde z tych pism ma inny cel i inny skutek.
• Kierowanie wniosku do sądu zamiast do komornika, który prowadzi egzekucję.
• Brak sygnatury Km, przez co pisma nie da się przypisać do sprawy.
• Powołanie się na spłatę bez dowodu - samo twierdzenie komornikowi nie wystarczy.
• Założenie, że umorzenie kasuje dług - gaśnie postępowanie, a nie samo zobowiązanie.
• Pominięcie kosztów - przy umorzeniu na wniosek wierzyciela opłatę 5% wartości pozostałego świadczenia (nie mniej niż 200 zł, art. 28 ust. 4) co do zasady ponosi wierzyciel. Na dłużnika przechodzi ona tylko wtedy, gdy wierzyciel wykaże spłatę albo porozumienie w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji; po tym terminie dłużnika obciąża 10% (art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych).