Wniosek o przeniesienie do innego domu pomocy społecznej

Bliski przeszedł do domu pomocy społecznej, a życie zdążyło się zmienić: dzieci przeprowadziły się do innego miasta, pogorszył się stan zdrowia. Pojawia się pytanie o przeniesienie. To zrozumiała potrzeba i da się ją załatwić, choć nie tak, jak podpowiada intuicja.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy warto złożyć wniosek o przeniesienie

Powodów bywa wiele i wszystkie są ludzkie. Czasem dotychczasowy dom nie odpowiada już potrzebom zdrowotnym - ktoś wymaga profilu dla osób przewlekle somatycznie chorych, a mieszka w domu dla osób w podeszłym wieku. Czasem chodzi po prostu o bliskość rodziny.

Najważniejsza zasada brzmi jednak inaczej, niż wielu rodzinom się wydaje: o przeniesieniu decyduje sam mieszkaniec. Dorosła osoba, która zachowała zdolność decydowania o sobie, nie może zostać przeniesiona do innego DPS na wniosek córki czy syna wbrew własnej woli. To ona jest stroną postępowania i to jej zgoda decyduje o całej sprawie.

Napisz wniosek

Podstawa prawna - przeniesienie jako nowe skierowanie

Tu trzeba być szczerym: ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje odrębnej procedury przeniesienia do innego DPS. Formalnie zmianę domu przeprowadza się jak nowe skierowanie do wybranej placówki - na zasadach z art. 54 i art. 59 ustawy - albo przez zmianę wcześniej wydanej decyzji (art. 106 ust. 5). Nie ma osobnego “prawa do przeniesienia” - to ta sama ścieżka, którą kieruje się do DPS po raz pierwszy.

W tej ścieżce zapadają dwie różne decyzje i wydają je dwa różne organy. Decyzję o skierowaniu do domu oraz decyzję o opłacie wydaje organ gminy właściwej dla mieszkańca, w praktyce ośrodek pomocy społecznej. Decyzję o umieszczeniu w konkretnym domu wydaje organ, który go prowadzi - starosta powiatu, a w domach regionalnych marszałek województwa (art. 59). Dlatego wniosek o zmianę domu zaczyna się w gminie, a nie w samym DPS.

Zgoda mieszkańca to fundament całej sprawy (art. 54). Bez zgody osobę można umieścić w DPS wyłącznie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego - gdy jej stan psychiczny nie pozwala świadomie wyrazić woli, a brak opieki zagraża życiu (art. 39 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego). Ten sądowy tryb chroni mieszkańca przed decyzjami podejmowanymi za jego plecami.

Kto płaci za pobyt - i co zmienia przeprowadzka

Rodziny najczęściej pytają o pieniądze - i słusznie, bo przeprowadzka zmienia kwoty. Pobyt w DPS jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, który każdy dom ogłasza co roku do 31 marca (art. 60). Płaci się w ustalonej kolejności (art. 61):

• mieszkaniec - nie więcej niż 70% swojego dochodu, czyli zwykle emerytury lub renty;
• rodzina - małżonek, potem zstępni przed wstępnymi - na podstawie umowy zawartej z ośrodkiem (art. 103), gdy dochód przekracza 300% kryterium dochodowego;
• gmina - pokrywa różnicę między kosztem a wpłatami pozostałych.

Jeśli nowy dom jest droższy lub tańszy, zmienia się kwota i wcześniej zawarte umowy o dopłatę - warto to policzyć zawczasu.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Wniosek składasz w ośrodku pomocy społecznej (OPS, MOPS lub GOPS) właściwym dla miejsca zamieszkania mieszkańca, a nie w domu opieki. Pracownik socjalny przeprowadza lub aktualizuje wywiad środowiskowy, a następnie gmina wydaje decyzję. Sprawę załatwia się w terminach Kodeksu postępowania administracyjnego, zwykle do miesiąca, a w sprawach skomplikowanych do dwóch.

Na samo miejsce trzeba jednak często poczekać. Gdy w wybranym domu nie ma wolnych miejsc, mieszkaniec trafia na listę oczekujących z podanym przewidywanym czasem oczekiwania (art. 59). Od niekorzystnej decyzji przysługuje odwołanie w terminie 14 dni do samorządowego kolegium odwoławczego, za pośrednictwem organu, który ją wydał. Więcej pism z tego obszaru znajdziesz w hubie wniosek.

Co powinien zawierać wniosek

Nie ma urzędowego formularza, wystarczy zwięzłe pismo. Zadbaj, by znalazły się w nim:

• dane mieszkańca oraz wskazanie, kto składa wniosek (mieszkaniec albo jego przedstawiciel ustawowy);
• nazwa i adres obecnego domu oraz nazwa i adres domu docelowego;
• wyraźne wskazanie woli mieszkańca, że chce przenieść się do tej właśnie placówki;
• krótkie uzasadnienie (bliskość rodziny, potrzeby zdrowotne, dopasowanie profilu domu);
• data, miejscowość i podpis.

Załącz to, co potwierdza argumenty - na przykład zaświadczenia lekarskie albo dokumenty dochodowe do ustalenia opłaty.

Najczęstsze błędy

• Złożenie wniosku w DPS zamiast w gminie. Ścieżka zaczyna się w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla mieszkańca.
• Pomijanie zgody mieszkańca. Dorosłej osoby z pełną zdolnością nie przeniesiesz wbrew jej woli - to ona jest stroną sprawy.
• Mylenie z wnioskiem do sądu. Sąd wkracza dopiero przy umieszczeniu bez zgody; zwykłe przeniesienie załatwia gmina.
• Zapominanie o odpłatności. Nowy dom to często nowa kwota i nowa umowa o dopłatę dla rodziny.
• Oczekiwanie miejsca od ręki. Wolne miejsce bywa kwestią listy oczekujących i czasu.

Chcesz mieć pewność, że pismo zawiera wolę mieszkańca, właściwy adres i podstawę prawną? Napisz wniosek w generatorze Prawomatu - zada kilka pytań i ułoży gotowy dokument do pobrania.