Wniosek do prokuratury o przymusowe leczenie odwykowe

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy pisać do prokuratury, a kiedy do gminnej komisji

O tym, czy osoba uzależniona od alkoholu musi się leczyć, decyduje sąd rejonowy. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pozwala mu jednak wszcząć sprawę tylko na wniosek prokuratora albo gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych (art. 26 ust. 3). Rodzina nie może pójść z tym do sądu sama, więc pisze do jednego z nich.

Zwykle pierwszym adresem jest komisja przy urzędzie gminy, a jej procedurę opisujemy przy wniosku o przymusowe leczenie odwykowe. Prokuratura staje się sensowną drogą w kilku sytuacjach:

• komisja od miesięcy nie wzywa męża na rozmowę ani nie kieruje go do biegłego, a sytuacja w domu się pogarsza;
• w prokuraturze toczy się już postępowanie o znęcanie się nad rodziną (art. 207 Kodeksu karnego) i prokurator zna akta, w tym notatki z interwencji;
• syn mieszka raz u matki, raz u znajomych w innej gminie i trudno ustalić, która komisja ma się nim zająć;
• komisja uznała, że nie wystąpi do sądu, a Ty masz nowe dowody, na przykład wyrok za jazdę po pijanemu albo kolejne notatki z interwencji policji.

Możesz też pisać równolegle do komisji i do prokuratury. Wspomnij o tym w piśmie, żeby obie instytucje wiedziały o sobie.

Podstawa prawna i przesłanki

Art. 24 ustawy wymienia cztery skutki nadużywania alkoholu, które otwierają procedurę. Wystarczy jeden, opisany na faktach:

• rozkład życia rodzinnego;
• demoralizacja małoletnich;
• uchylanie się od obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny;
• systematyczne zakłócanie spokoju lub porządku publicznego.

Do samego leczenia sąd może zobowiązać wyłącznie osobę uzależnioną od alkoholu (art. 26 ust. 1), a sąd ustala to na podstawie opinii biegłego.

Na badanie przez biegłego kieruje komisja (art. 25). Jeśli prokurator złoży wniosek bez takiej opinii, badanie zarządzi sąd (art. 27 ust. 1). Do wniosku prokurator dołącza zebraną dokumentację, dlatego Twoje załączniki realnie trafiają do akt sądowych (art. 26 ust. 3). Obowiązek leczenia trwa tak długo, jak wymaga tego cel leczenia, najwyżej 2 lata od uprawomocnienia postanowienia (art. 34 ust. 1).

Termin i koszty

Ustawa nie wyznacza prokuratorowi terminu na zajęcie się Twoim pismem i nie daje Ci środka zaskarżenia, jeśli uzna, że do sądu nie wystąpi. Prokurator sam ocenia, czy materiał wystarcza. Termin dotyczy dopiero sądu: rozprawa w sprawie o obowiązek leczenia powinna odbyć się w ciągu miesiąca od wpływu wniosku (art. 29). Za pismo do prokuratury nie płacisz.

Gdzie złożyć wniosek

Właściwy jest sąd rejonowy według miejsca zamieszkania lub pobytu osoby, której sprawa dotyczy (art. 26 ust. 2). Pismo kieruj więc do prokuratury rejonowej działającej w okręgu tego sądu. Złożysz je w biurze podawczym, wyślesz listem poleconym albo przez e-Doręczenia, jeśli masz skrzynkę. Gdy w tej samej prokuraturze prowadzona jest już sprawa karna dotycząca rodziny, podaj jej sygnaturę i poproś o dołączenie dowodów z tamtych akt.

Co powinien zawierać wniosek

1. Twoje dane i relację z osobą, której pismo dotyczy.
2. Jej dane: imię, nazwisko, datę urodzenia, adres zamieszkania i faktycznego pobytu.
3. Wyraźne żądanie: wystąpienie do sądu rejonowego z wnioskiem o zobowiązanie do leczenia odwykowego.
4. Fakty pod każdą przesłanką z art. 24, z datami: awantury, interwencje, niepłacone rachunki, zachowanie przy dzieciach.
5. Historię prób leczenia i kontaktów z komisją.
6. Świadków i załączniki: notatki policyjne, dokumentację Niebieskiej Karty, wypisy ze szpitala.

Wzór poniżej ma te elementy w kolejności, której oczekuje prokurator, a generator Prawomatu wypełni go na podstawie Twojego opisu. Pismo skierowane do komisji znajdziesz jako wniosek o przymusowe leczenie alkoholika.

Gdy w domu dochodzi do przemocy

Postępowanie o leczenie odwykowe nie zastępuje ochrony przed przemocą i trwa miesiącami. Jeśli osoba pijąca bije, grozi albo niszczy rzeczy, złóż odrębnie zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa znęcania się (art. 207 Kodeksu karnego) albo dopisz je do wniosku jako osobny punkt. W nagłej sytuacji dzwoń na 112.

Najczęstsze błędy

• Wysłanie pisma prosto do sądu rodzinnego. Sąd wszczyna sprawę tylko na wniosek komisji albo prokuratora.
• Opis wyłącznie samego picia, bez rozkładu życia rodzinnego, demoralizacji dzieci, uchylania się od utrzymania rodziny czy zakłócania porządku.
• Brak dat i dowodów. Prokurator ocenia materiał, który dostanie, a ogólnik „pije od lat” niczego nie wykazuje.
• Rezygnacja, gdy prokuratura długo milczy. Nic nie stoi na przeszkodzie, by tę samą sprawę zgłosić również komisji.
• Mieszanie wniosku o leczenie z oczekiwaniem kary. Celem postępowania jest leczenie osoby uzależnionej.