Apelacja od wyroku zaocznego czy sprzeciw?

Wyrok zaoczny zapada, gdy pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew (art. 339 par. 1 KPC) albo nie stawił się na rozprawie lub mimo obecności nie wziął w niej udziału (art. 340 par. 1 KPC). Jeżeli taki wyrok dotyczy Ciebie jako pozwanego, Twoim środkiem zaskarżenia jest sprzeciw: dwa tygodnie od doręczenia wyroku (art. 344 par. 1 KPC).

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Sprzeciw czy apelacja: rozstrzyga Twoja rola w sprawie

Jedno orzeczenie, dwa pisma.

• Pozwany składa sprzeciw (art. 344 par. 1 KPC). Sąd rozpoznaje sprawę ponownie i wydaje nowy wyrok, którym wyrok zaoczny utrzymuje w mocy w całości lub w części albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu (art. 347 KPC). Dopiero od tego nowego wyroku przysługuje apelacja (art. 367 par. 1 KPC).
• Powód sięga po apelację, gdy sąd oddalił jego powództwo w całości albo w części. Powodowi, który dostał wszystko, czego żądał, wyrok nie szkodzi; piszemy o tym przy apelacji powoda.

Sprawdź jeszcze, czy wyrok jest rzeczywiście zaoczny: orzeczenie wydane bez Twojej obecności zaoczne nie jest, jeżeli żądałeś rozprawy w swojej nieobecności albo składałeś już w sprawie wyjaśnienia (art. 340 par. 2 KPC). Wtedy działa zwykła ścieżka odwoławcza, opisana przy apelacji cywilnej.

Sprzeciw pozwanego: termin, opłata i treść

Dwutygodniowy termin biegnie od samego doręczenia wyroku (art. 344 par. 1 KPC). Nie poprzedzasz go wnioskiem o uzasadnienie: wyrok zaoczny doręcza się stronom z urzędu, a pozwanego pouczą przy tym o obowiązku przedstawienia w sprzeciwie wszystkich twierdzeń i dowodów (art. 343 par. 1 KPC).

Pismo składasz w sądzie, który wydał wyrok, i opłacasz połową opłaty (art. 19 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Musisz w nim przytoczyć zarzuty, które pod rygorem utraty zgłasza się przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, oraz twierdzenia i dowody (art. 344 par. 2 KPC).

Osobno zajmij się egzekucją: wyrok zaoczny uwzględniający powództwo dostaje rygor natychmiastowej wykonalności z urzędu (art. 333 par. 1 pkt 3 KPC), więc komornik może ruszyć przed końcem sprawy. Sąd zawiesi ten rygor na Twój wniosek, gdy wyrok wydano z naruszeniem przepisów o dopuszczalności jego wydania albo gdy uprawdopodobnisz niezawinione niestawiennictwo, a okoliczności ze sprzeciwu budzą wątpliwości co do zasadności wyroku (art. 346 par. 1 KPC). Potem przewodniczący doręcza sprzeciw powodowi i nadaje sprawie bieg (art. 345 KPC).

Przygotuj pismo w generatorze

Apelacja powoda i jej rzadki przywilej

Apelację w sprawie cywilnej poprzedza zwykle wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, złożony w tygodniowym terminie (art. 328 par. 1 KPC); bez niego apelacja jest niedopuszczalna (uchwała SN III UZP 2/20). Wyrok zaoczny jest jednym z niewielu wyjątków od tej kolejności.

Uzasadnienie wyroku zaocznego sąd sporządza tylko wtedy, gdy powództwo oddalono w całości lub części, a powód zażądał go w ciągu tygodnia od doręczenia mu wyroku (art. 342 KPC). Jeżeli wyrok zgodnie z tym przepisem uzasadnieniu nie podlegał, termin na apelację powoda biegnie od dnia doręczenia wyroku (art. 343 par. 2 KPC), czyli dwa tygodnie bez wcześniejszego wniosku. Wymogi pisma, opłatę i sąd odwoławczy opisujemy przy apelacji cywilnej.

Najczęstsze błędy

• Pismo nazwane apelacją zamiast sprzeciwu. Środkiem pozwanego jest sprzeciw (art. 344 par. 1 KPC), a inna nazwa naraża pismo na odrzucenie jako niedopuszczalne (art. 373 par. 1 KPC). Mylne oznaczenie pisma nie przeszkadza rozpoznaniu go we właściwym trybie (art. 130 par. 1 zdanie drugie KPC), a przy niejasnym piśmie sąd pyta stronę o jej intencję (uchwała III UZP 2/20). Nie licz jednak na taką korektę.
• Czekanie na uzasadnienie. Termin sprzeciwu biegnie od doręczenia wyroku, nie od uzasadnienia.
• Pomylenie orzeczeń. Wyrok zaoczny to ani nakaz zapłaty, ani wyrok nakazowy w sprawie karnej. Każde ma własny środek zaskarżenia i termin, więc zacznij od pouczenia.

Wzór poniżej to sprzeciw, bo tego pisma potrzebuje pozwany. Powód zaskarżający wyrok zaoczny korzysta ze wzoru apelacji cywilnej. Prawomat zada Ci kilka pytań o sprawę i złoży pismo z właściwą podstawą prawną.

Przygotuj pismo w generatorze