Apelacja od wyroku cywilnego: co zrobi sąd drugiej instancji

Stan prawny na 2026-08-12

Zaskarżyłeś wyrok sądu cywilnego i chcesz wiedzieć, co realnie może z tego wyjść. Kodeks postępowania cywilnego daje sądowi drugiej instancji zamknięty zestaw rozstrzygnięć, a każde z nich znaczy dla Ciebie coś innego.

Stwórz swoje pismo Opowiedz, co się stało, resztę zrobi Prawomat

Stwórz pismo za darmo

Za darmo · Bez rejestracji · Gotowe w 5 minut

Gotowy do pobrania

Apelacja od wyroku cywilnego: wzór PDF i Word

Pobierz Word Pobierz PDF

[MIEJSCOWOŚĆ], [DATA]

[IMIĘ I NAZWISKO]
[ADRES DO KORESPONDENCJI]
[Powód / Pozwany]

Sąd [Okręgowy / Apelacyjny] w [MIEJSCOWOŚĆ]
[WYDZIAŁ] Cywilny
za pośrednictwem
Sądu [Rejonowego / Okręgowego] w [MIEJSCOWOŚĆ]

Sygn. akt: [SYGNATURA AKT PIERWSZEJ INSTANCJI]

APELACJA

od wyroku Sądu [Rejonowego / Okręgowego] w [MIEJSCOWOŚĆ]
z dnia [DATA], sygn. akt [SYGNATURA], doręczonego mi wraz
z uzasadnieniem w dniu [DATA DORĘCZENIA].

Zaskarżam powyższy wyrok w [całości / części, to jest
w punkcie [NUMER] wyroku].
Wartość przedmiotu zaskarżenia: [KWOTA] zł.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucam:
1. co do podstawy faktycznej: [fakt ustalony niezgodnie
   z rzeczywistym stanem rzeczy / istotny fakt, którego sąd
   nie ustalił, to jest ....................],
2. naruszenie prawa materialnego: art. .................... przez
   [błędną wykładnię / niewłaściwe zastosowanie],
3. [jeżeli występuje: nieważność postępowania z art. 379 pkt 5
   Kodeksu postępowania cywilnego przez pozbawienie mnie
   możności obrony swoich praw, polegające na ....................].

Wnoszę o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy
   przez [WSKAZANIE ŻĄDANEGO ROZSTRZYGNIĘCIA] - art. 386 par. 1
   Kodeksu postępowania cywilnego,
2. ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi
   pierwszej instancji do ponownego rozpoznania - art. 386 par. 4
   Kodeksu postępowania cywilnego,
3. przeprowadzenie rozprawy - art. 374 Kodeksu postępowania
   cywilnego,
4. zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.

Nowe fakty i dowody: [WSKAZANIE DOWODU], z wykazaniem, że jego
powołanie przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo
że potrzeba powołania wynikła później (art. 368 par. 1(2)
i art. 381 Kodeksu postępowania cywilnego).

UZASADNIENIE
[Po kolei: które ustalenie sądu kwestionuję, dlaczego jest
wadliwe, jaki przepis sąd zastosował błędnie i jak powinien
był rozstrzygnąć sprawę.]

[PODPIS]

Załączniki:
- odpis apelacji dla strony przeciwnej,
- [dokumenty i dowody powołane w apelacji].

Ten wzór jest ogólny. Wolisz pismo dopasowane do Twojej sytuacji? Opisz sprawę w generatorze, a Prawomat napisze treść za Ciebie.

Akta pojechały do sądu drugiej instancji i zaczyna się etap, o którym czyta się najmniej: co ten sąd może zrobić z zaskarżonym wyrokiem. Zestaw rozstrzygnięć jest zamknięty, a każde z nich prowadzi w inne miejsce. Terminy i sposób wniesienia apelacji opisujemy w tekście o apelacji cywilnej.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Oddalenie apelacji (art. 385 KPC): sąd uznaje ją za bezzasadną, a zaskarżony wyrok zostaje w mocy.
Zmiana wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy (art. 386 par. 1 KPC): sąd sam rozstrzyga spór inaczej, bez powrotu do pierwszej instancji.
Uchylenie wyroku z powodu nieważności postępowania (art. 386 par. 2 KPC): sąd znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Uchylenie wyroku i odrzucenie pozwu albo umorzenie postępowania (art. 386 par. 3 KPC): gdy pozew ulega odrzuceniu albo jest podstawa do umorzenia postępowania.
Uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 386 par. 4 KPC): dopuszczalne tylko przy nierozpoznaniu istoty sprawy albo konieczności przeprowadzenia całego postępowania dowodowego. Rozwijamy to przy nierozpoznaniu istoty sprawy.

Nieważność postępowania sąd bierze pod uwagę z urzędu w granicach zaskarżenia (art. 378 par. 1 KPC). Katalog z art. 379 KPC liczy dokładnie sześć podstaw (pkt 1-6), a najczęściej realna jest jedna: pozbawienie strony możności obrony swoich praw, na przykład przy doręczeniu pisma na nieaktualny adres.

Napisz apelację

Uchylenie wyroku a odrzucenie apelacji

Te dwa pojęcia bywają mieszane. Skrót do zapamiętania: uchylenie dotyczy wyroku, odrzucenie dotyczy apelacji. Sąd odwoławczy odrzuca apelację spóźnioną, nieopłaconą, z innych przyczyn niedopuszczalną oraz taką, której braków strona nie usunęła w terminie (art. 373 par. 1 KPC). Twoje argumenty nie zostają wtedy zbadane, a wyrok pierwszej instancji się utrzymuje.

Nowe dowody na etapie apelacji

Odłożenie dowodu na apelację bywa kosztowne. Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać przed pierwszą instancją, chyba że potrzeba powołania wynikła później (art. 381 KPC). Powołując je, trzeba to uprawdopodobnić już w piśmie (art. 368 par. 1(2) KPC). Żądania pozwu nie rozszerzysz i nowych roszczeń nie zgłosisz (art. 383 KPC).

Dowód bywa spóźniony jeszcze wcześniej: po zatwierdzeniu albo sporządzeniu planu rozprawy późniejsze twierdzenia i dowody podlegają pominięciu (art. 205(12) par. 1 KPC). O spóźnieniu rozstrzyga ten przepis, a art. 235(2) par. 1 KPC ma własny katalog podstaw pominięcia dowodu, bez przesłanki spóźnienia.

Co dzieje się po wyroku drugiej instancji

Wyrok drugiej instancji jest prawomocny, bo nie przysługuje od niego środek odwoławczy (art. 363 par. 1 KPC). Prawomocny wyrok jest tytułem egzekucyjnym (art. 777 par. 1 pkt 1 KPC), a komornik potrzebuje tytułu wykonawczego, czyli orzeczenia z klauzulą wykonalności (art. 776 KPC). Pisemne uzasadnienie po oddaleniu apelacji albo zmianie wyroku sąd sporządza tylko na wniosek strony (art. 387 par. 1 i par. 1(1) KPC).

Uchylenie wyroku sprawy nie kończy: wraca ona do pierwszej instancji, do tego samego składu (art. 386 par. 5 KPC), a ocena prawna sądu odwoławczego wiąże przy ponownym rozpoznaniu (art. 386 par. 6 KPC). Pozostaje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, w dwa miesiące od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, sporządzana przez adwokata lub radcę prawnego (art. 398(1) par. 1, art. 398(5) par. 1 i art. 87(1) par. 1 KPC).

Najczęstsze błędy

Liczenie na uchylenie wyroku jako regułę: przekazanie sprawy z art. 386 par. 4 KPC jest wyjątkiem, zasadą jest orzeczenie co do istoty przez sąd odwoławczy.
Traktowanie apelacji jak drugiego procesu: sąd orzeka w granicach apelacji (art. 378 par. 1 KPC) na materiale z obu instancji (art. 382 KPC).
Trzymanie dowodu na drugą instancję: dowód pominięty na podstawie art. 381 KPC nie zostanie przeprowadzony.
Brak wniosku o rozprawę: bez niego sąd może orzekać na posiedzeniu niejawnym (art. 374 KPC).

Prawomat zapyta o wyrok, zakres zaskarżenia i zarzuty i złoży gotowe pismo.

Napisz apelację

Podstawa prawna

Podobne: Apelacja

Może Cię też zainteresować

Apelacja Apelacja cywilna Nierozpoznanie istoty sprawy

Więcej wzorów

Więcej w kategorii: Apelacja

Zobacz wszystkie wzory: Apelacja (18)

Warto przeczytać

Poradniki, które wyjaśniają przepisy stojące za tym pismem.

Najczęstsze pytania

Co sąd drugiej instancji może zrobić z zaskarżonym wyrokiem?

Może oddalić apelację jako bezzasadną (art. 385 KPC), zmienić wyrok i sam orzec co do istoty sprawy (art. 386 par. 1 KPC), uchylić wyrok z powodu nieważności postępowania (art. 386 par. 2 KPC), uchylić go i odrzucić pozew albo umorzyć postępowanie (art. 386 par. 3 KPC) albo przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (art. 386 par. 4 KPC).

Czym różni się uchylenie wyroku od odrzucenia apelacji?

Uchylenie dotyczy wyroku i wypada na korzyść skarżącego: sąd zbadał apelację i usunął wyrok z obrotu. Odrzucenie dotyczy samej apelacji i kończy drogę bez badania racji, gdy pismo jest spóźnione, nieopłacone, niedopuszczalne albo ma nieusunięte braki (art. 373 par. 1 KPC). Zaskarżony wyrok wtedy zostaje w mocy.

Czy sąd drugiej instancji może orzec na moją niekorzyść?

Sąd nie może uchylić ani zmienić wyroku na niekorzyść strony, która wniosła apelację, chyba że apelację złożyła również strona przeciwna (art. 384 KPC). Ryzyko pogorszenia sytuacji rośnie więc dopiero wtedy, gdy wyrok skarżą obie strony, bo wtedy zakaz przestaje działać na Twoją korzyść.

Kiedy wyrok sądu drugiej instancji staje się prawomocny?

Orzeczenie jest prawomocne, gdy nie przysługuje od niego środek odwoławczy ani inny środek zaskarżenia (art. 363 par. 1 KPC), a wyrok drugiej instancji taki właśnie jest już z chwilą wydania. Prawomocny wyrok stanowi tytuł egzekucyjny (art. 777 par. 1 pkt 1 KPC), a do egzekucji trzeba jeszcze klauzuli wykonalności (art. 776 KPC).

Masz sprawę? Napisz pismo już teraz.

Opisz, co się stało, zwykłymi słowami. Resztą zajmie się Prawomat. Spokojnie, jesteśmy po Twojej stronie.