Apelacja cywilna: jak zaskarżyć wyrok sądu pierwszej instancji
Stan prawny na 2026-08-12
Wyrok w sprawie cywilnej ogłoszony, a Ty się z nim nie zgadzasz. Zanim napiszesz apelację, zdąż z wnioskiem o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.
Apelacja cywilna: wzór PDF i Word
[MIEJSCOWOŚĆ], [DATA] [IMIĘ I NAZWISKO] [ADRES DO KORESPONDENCJI] Powód / Pozwany Sąd Okręgowy w [MIEJSCOWOŚĆ] [NUMER] Wydział Cywilny Odwoławczy za pośrednictwem Sądu Rejonowego w [MIEJSCOWOŚĆ] [NUMER] Wydział Cywilny Sygn. akt: [SYGNATURA AKT SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI] Wartość przedmiotu zaskarżenia: [KWOTA] zł APELACJA od wyroku Sądu Rejonowego w [MIEJSCOWOŚĆ] z dnia [DATA], sygn. akt [SYGNATURA], doręczonego mi wraz z uzasadnieniem w dniu [DATA DORĘCZENIA], po wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożonym w dniu [DATA WNIOSKU]. Na podstawie art. 367 par. 1 i art. 368 par. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, w terminie z art. 369 par. 1 KPC, zaskarżam powyższy wyrok w [całości / części, to jest w punkcie [NUMER] wyroku]. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucam: 1. [naruszenie prawa materialnego: art. .......... przez jego niewłaściwe zastosowanie albo błędną wykładnię], 2. [naruszenie przepisów postępowania: art. .......... KPC, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy], 3. [wadliwą podstawę faktyczną: sąd ustalił, że .........., podczas gdy .......... (art. 368 par. 1(1) KPC)]. Wnoszę o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku przez [oddalenie powództwa w całości / zasądzenie na moją rzecz kwoty [KWOTA] zł], 2. ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, 3. zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, 4. przeprowadzenie rozprawy (art. 374 KPC). UZASADNIENIE [Po kolei: które ustalenie sądu kwestionuję, na jakim dowodzie sąd je oparł, co przemawia przeciw temu ustaleniu i jak wpłynęło ono na treść wyroku. Nowe dowody powołaj wraz z wyjaśnieniem, dlaczego nie mogłeś zgłosić ich w pierwszej instancji (art. 368 par. 1(2) KPC).] [PODPIS] Załączniki: 1. odpisy apelacji dla [LICZBA] pozostałych uczestników (art. 128 par. 1 KPC), 2. dowód uiszczenia opłaty od apelacji [albo: wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, art. 102 u.k.s.c.].
Ten wzór jest ogólny. Wolisz pismo dopasowane do Twojej sytuacji? Opisz sprawę w generatorze, a Prawomat napisze treść za Ciebie.
Od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje apelacja (art. 367 par. 1 KPC). Prowadzą do niej dwa pisma i dwa terminy w ustalonej kolejności.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.
Kiedy apelacja cywilna jest właściwym pismem
Skarżysz nieprawomocny wyrok sądu rejonowego albo okręgowego orzekającego w pierwszej instancji: sąd oddalił Twój pozew o zapłatę 30 000 zł, uznając, że nie wykazałeś wykonania umowy, albo zasądził od Ciebie całą fakturę, pomijając przelew na część długu. W postępowaniu nieprocesowym tym samym pismem skarżysz postanowienie co do istoty sprawy (art. 518 KPC), bo przepisy o procesie stosuje się odpowiednio (art. 13 par. 2 KPC). Przy wyroku zaocznym pozwanemu służy inne pismo, opisane przy apelacji od wyroku zaocznego.
Kalendarz: tydzień na wniosek, potem dwa tygodnie na apelację
Uzasadnienie sąd sporządza na wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, zgłoszony w tydzień od ogłoszenia wyroku, a przy wyroku doręczanym z urzędu w tydzień od doręczenia (art. 328 par. 1 i 2 KPC). We wniosku wskazujesz, czy chodzi o cały wyrok, czy o wybrane rozstrzygnięcia (art. 328 par. 3 KPC). Wniosek kosztuje 100 zł (art. 25b ust. 1 u.k.s.c.), a nieopłacony sąd odrzuca (art. 328 par. 4 KPC). Ta setka zalicza się potem na opłatę od apelacji, choć nadwyżka nie wraca (art. 25b ust. 3 u.k.s.c.).
Doręczenie wyroku z uzasadnieniem uruchamia dwutygodniowy termin na apelację (art. 369 par. 1 KPC); trzy tygodnie masz, gdy sąd przedłużył sobie czas na uzasadnienie i zawiadomił Cię o tym (art. 369 par. 1(1) KPC). Bez wniosku termin nie ma od czego biec: art. 369 par. 2 KPC, który kazał liczyć go od upływu tygodnia na żądanie uzasadnienia, uchylono 7 listopada 2019 r. Apelacja bez poprzedzającego ją wniosku podlega odrzuceniu (art. 373 par. 1 KPC).
Gdzie złożyć apelację i ile zapłacisz
Pismo składasz w sądzie, który wydał wyrok, i to on przekazuje akta wyżej (art. 369 par. 1 i art. 371 KPC). Apelację rozpozna sąd okręgowy, a przy wyroku sądu okręgowego jako pierwszej instancji sąd apelacyjny (art. 367 par. 2 KPC), więc w nagłówku wskazujesz oba sądy. Zasady wspólne zebraliśmy w dziale apelacja.
Opłatę liczy się jak opłatę od pozwu albo wniosku wszczynającego sprawę (art. 18 ust. 2 u.k.s.c.), a w sprawie majątkowej od wartości przedmiotu zaskarżenia: do 20 000 zł według tabeli opłat stałych od 30 zł do 1000 zł (art. 13 ust. 1 u.k.s.c.), a powyżej tej kwoty 5 procent, nie więcej niż 100 000 zł (art. 13 ust. 2 u.k.s.c.; pułap obniżono 23 września 2025 r., dawne 200 000 zł jest nieaktualne). Opłata minimalna to 30 zł (art. 14 ust. 3 u.k.s.c.).
Co powinna zawierać apelacja
Poza wymogami pisma procesowego i sygnaturą akt (art. 126 par. 1 i par. 2(1) KPC) apelacja zawiera (art. 368 par. 1 KPC):
- oznaczenie wyroku ze wskazaniem, czy skarżysz go w całości czy w części (pkt 1); tę decyzję rozwijamy przy apelacji częściowej,
- zwięzłe zarzuty (pkt 2) i ich uzasadnienie (pkt 3),
- nowe fakty lub dowody w razie potrzeby (pkt 4), z uprawdopodobnieniem, że nie mogłeś powołać ich wcześniej (art. 368 par. 1(2) KPC),
- wniosek o zmianę albo o uchylenie wyroku z zakresem żądania (pkt 5),
- wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie majątkowej (art. 368 par. 2 KPC),
- odpisy pisma dla pozostałych uczestników (art. 128 par. 1 KPC).
Dopisz wniosek o rozprawę (art. 374 KPC), a katalog rozstrzygnięć sądu odwoławczego znajdziesz przy apelacji od wyroku cywilnego.
Najczęstsze błędy
- Spóźniony lub nieopłacony wniosek o uzasadnienie - sąd go odrzuca, a termin na apelację nie startuje.
- Pominięcie wartości przedmiotu zaskarżenia - sąd nie ma z czego wyliczyć opłaty (art. 368 par. 2 KPC).
- Brak opłaty - najpierw tygodniowe wezwanie (art. 130 par. 1 w zw. z art. 391 par. 1 KPC), potem odrzucenie apelacji (art. 373 par. 1 KPC).
- Apelacja jak drugi proces - nie rozszerzysz w niej żądania pozwu ani nie zgłosisz nowych roszczeń (art. 383 KPC).
Prawomat zapyta o wyrok, sąd i zakres zaskarżenia, a potem złoży pismo.
Podstawa prawna
- Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 468, Sejm ELI (art. 367 dopuszczalność i sąd odwoławczy, art. 368 treść apelacji, art. 369 termin i tryb, art. 328 wniosek o uzasadnienie, art. 373 odrzucenie, art. 374 rozprawa)
- Kodeks postępowania cywilnego w ISAP (akt bazowy Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296; art. 126 i 128 wymogi pisma procesowego, art. 130 i 391 skutki braku opłaty, art. 165 termin przy nadaniu pocztą, art. 383 zakaz nowych roszczeń, art. 518 apelacja w postępowaniu nieprocesowym)
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sejm ELI (art. 13 opłata stała i stosunkowa, art. 14 ust. 3 opłata minimalna, art. 18 ust. 2 opłata od apelacji, art. 23 pkt 1 postępowanie nieprocesowe, art. 25b opłata 100 zł za uzasadnienie, art. 102 zwolnienie od kosztów)
- Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. 2025 poz. 1157, Sejm ELI (obniżenie pułapu opłaty stosunkowej do 100 000 zł od 23 września 2025 r.)
- Uchwała Sądu Najwyższego z 29 września 2020 r., III UZP 2/20 (wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem jako warunek apelacji; obowiązek sądu wyjaśnienia charakteru pisma strony)
Może Cię też zainteresować
Więcej w kategorii: Apelacja
- Apelacja - bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 KPK
- Apelacja co do kary: rażąca niewspółmierność kary
- Apelacja częściowa: zaskarżenie części wyroku i wyrok częściowy
- Apelacja od postanowienia o podziale majątku wspólnego
- Apelacja od postanowienia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej
- Apelacja od wyroku cywilnego: co zrobi sąd drugiej instancji
- Apelacja od wyroku karnego - co można zaskarżyć i co orzeka sąd
- Apelacja od wyroku o alimenty
- Apelacja od wyroku w sprawie o wykroczenie
- Apelacja od wyroku zaocznego czy sprzeciw?
- Apelacja rozwodowa: które rozstrzygnięcia z wyroku możesz zaskarżyć
- Apelacja: nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji
Warto przeczytać
Poradniki, które wyjaśniają przepisy stojące za tym pismem.
Najczęstsze pytania
Nie złożyłem wniosku o uzasadnienie wyroku. Mogę jeszcze apelować?
Ile wynosi opłata od apelacji cywilnej?
Co zrobi sąd z apelacją, której nie opłaciłem?
Czy sąd rozpozna apelację bez rozprawy?
Masz sprawę? Napisz pismo już teraz.
Opisz, co się stało, zwykłymi słowami. Resztą zajmie się Prawomat. Spokojnie, jesteśmy po Twojej stronie.
Stwórz pismo za darmo