Wniosek o wydanie wyroku prawomocnego

Urzędnik oddaje Ci wyrok i mówi, że to nie ten dokument. Brakuje na nim jednego zdania: sąd musi zaświadczyć, że wyroku nie da się już zaskarżyć. Dopiero taki odpis cokolwiek załatwia.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Odpis, odpis prawomocny czy tytuł wykonawczy

Trzy dokumenty, które ludzie mylą najczęściej, a które sąd wydaje w trzech różnych trybach:

• Odpis wyroku. Zwykła kopia treści orzeczenia z akt. Mówi, co sąd orzekł, i nic ponad to.
• Odpis ze stwierdzeniem prawomocności, potocznie wyrok prawomocny. Ten sam odpis, ale sąd zaświadcza na nim, że orzeczenie jest już niezaskarżalne (art. 364 § 1 KPC). Tego dokumentu żąda urząd stanu cywilnego, wydział ksiąg wieczystych, bank, ZUS i każdy organ za granicą.
• Tytuł wykonawczy. Wyrok z klauzulą wykonalności. Służy do przymusowego wyegzekwowania świadczenia i tylko z nim idziesz do komornika, co opisuje wniosek egzekucyjny.

Poprosisz o niewłaściwy i wracasz do kolejki po dwóch tygodniach. Rozwiedziona ma rok od uprawomocnienia wyroku na oświadczenie o powrocie do poprzedniego nazwiska przed kierownikiem USC (art. 59 KRO), a bez odpisu prawomocnego nikt tego oświadczenia nie przyjmie. Podobnie sąd wieczystoksięgowy: wpisu dokona na podstawie wyroku ze stwierdzeniem prawomocności.

Kiedy wyrok staje się prawomocny

Orzeczenie jest prawomocne wtedy, gdy nie przysługuje co do niego środek odwoławczy ani inny środek zaskarżenia (art. 363 § 1 KPC). Jeśli zaskarżono tylko część wyroku, reszta uprawomocnia się z upływem terminu do zaskarżenia (art. 363 § 3 KPC).

W praktyce zależy to od dwóch terminów po ogłoszeniu wyroku. Nikt nie złożył w ciągu tygodnia wniosku o uzasadnienie? Droga do apelacji się zamyka i wyrok się uprawomocnia. Wniosek złożono? Wtedy biegną jeszcze dwa tygodnie na apelację od doręczenia wyroku z uzasadnieniem (art. 369 § 1 KPC). Oba terminy tłumaczy wniosek o uzasadnienie wyroku.

Sąd nie zawiadamia stron, że wyrok się uprawomocnił. Wzmiankę o prawomocności czyni na oryginale orzeczenia, nie później niż 14 dni od tej daty (par. 308 regulaminu urzędowania sądów powszechnych), więc telefon do sądu nazajutrz po upływie terminu nic nie da.

Kto to stwierdza i ile kosztuje odpis

Prawomocność stwierdza na wniosek strony sąd pierwszej instancji, a dopóki akta leżą w sądzie drugiej instancji, robi to ten sąd (art. 364 § 1 KPC). Postanowienie w tej sprawie może wydać także referendarz sądowy (art. 364 § 2 KPC). Sąd nie zrobi tego z urzędu, a terminu na złożenie wniosku przepisy nie przewidują.

Opłata: odpis orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności kosztuje 20 zł za każde rozpoczęte 10 stron wydanego dokumentu (art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Liczysz strony wydanego dokumentu. Czterostronicowy wyrok to 20 zł, ten sam wyrok z dwunastostronicowym uzasadnieniem to 40 zł. Za samo stwierdzenie prawomocności nie płacisz osobno: mieści się ono w tej samej opłacie kancelaryjnej.

Jedyne zwolnienie dotyczy czego innego. Pierwszy odpis orzeczenia kończącego postępowanie z klauzulą wykonalności, o który wnosi strona wszczynająca postępowanie, jest bezpłatny (art. 77a u.k.s.c.). Na stwierdzenie prawomocności to zwolnienie się nie rozciąga, więc zamów od razu tyle egzemplarzy, ile instytucji ich potrzebuje. Każdy kolejny to kolejna opłata i kolejna wizyta.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Pismo kierujesz do sądu, który wydał wyrok, a gdy akta pojechały wyżej, do sądu drugiej instancji. Składasz je w biurze podawczym, w biurze obsługi interesantów albo wysyłasz pocztą. Część sądów przyjmuje wnioski przez Portal Informacyjny; udostępnianie akt i dokumentów przez system teleinformatyczny lub portal informacyjny dopuszcza art. 9 § 1(1) KPC, ale zakres usługi zależy od sądu, więc sprawdź jego stronę. Opłatę wnosisz e-znakiem opłaty sądowej albo przelewem na rachunek dochodów sądu, a dowód dołączasz do pisma.

W sprawie karnej działa inna zasada: stronom i osobom, których orzeczenie bezpośrednio dotyczy, sąd wydaje na żądanie jeden uwierzytelniony odpis każdego orzeczenia nieodpłatnie (art. 157 § 1 KPK). Kolejne uwierzytelnione odpisy z akt prezes sądu lub referendarz zarządza odpłatnie (art. 156 § 3 KPK), a stawka to 6 zł za stronę.

Napisz wniosek

Co powinien zawierać wniosek

• Sąd i wydział, do którego piszesz, oraz sygnaturę akt. Bez sygnatury nikt Twojej sprawy nie odnajdzie.
• Twoje dane i rolę w sprawie: powód, pozwany, wnioskodawca, uczestnik.
• Datę wyroku, którego wniosek dotyczy.
• Żądanie wprost: stwierdzenie prawomocności i wydanie odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności (art. 364 § 1 KPC). Samo słowo odpis to za mało.
• Liczbę egzemplarzy i to, czy mają być z uzasadnieniem, czy bez. Uzasadnienie podnosi liczbę stron, a więc i opłatę.
• Po co Ci odpis (USC, księga wieczysta, bank, organ zagraniczny). Sekretariat wie wtedy, jaki dokument przygotować, i rzadziej wydaje niewłaściwy.
• Dowód uiszczenia opłaty, sposób odbioru, datę i podpis.

Opisz sprawę, a Prawomat ułoży z tego gotowe pismo z właściwą podstawą i wyliczoną opłatą.

Najczęstsze błędy

• Prośba o wyrok prawomocny bez powołania stwierdzenia prawomocności. Dostajesz wtedy zwykły odpis i wracasz po tygodniu.
• Mylenie prawomocności z wykonalnością. Komornik nie ruszy na odpisie prawomocnym, bo potrzebuje klauzuli wykonalności.
• Jeden egzemplarz na trzy urzędy. Odpisu nikt Ci nie odda, a kopia nie wystarczy.
• Zamawianie odpisu, zanim wyrok się uprawomocnił. Sąd odmówi stwierdzenia, a opłata pójdzie na marne.
• Milczenie o uzasadnieniu. Nie napiszesz, że ma być z uzasadnieniem, dostaniesz sam wyrok.
• Liczenie na to, że sąd sam przyśle prawomocny odpis. Wyda go na wniosek strony (art. 364 § 1 KPC).