Wniosek o wydanie świadectwa pracy

Ostatni dzień w pracy już za Tobą, sprzęt oddany, konto firmowe wyłączone - a świadectwa pracy jak nie było, tak nie ma. Bez niego nowy pracodawca nie policzy Ci stażu, urząd pracy nie zarejestruje Cię z pełnymi uprawnieniami, a ZUS nie potwierdzi okresu składkowego. Najważniejsze na start: świadectwo należy Ci się z mocy prawa, a pracodawca ma obowiązek wydać je sam, bez czekania na Twoją prośbę.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy potrzebujesz wniosku o wydanie świadectwa pracy

Co do zasady wniosek nie jest potrzebny - świadectwo pracy wydaje się z urzędu, w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem umowy. Pismo przyda Ci się dopiero wtedy, gdy pracodawca zaniedbał tego obowiązku: umowa dawno się skończyła, a dokumentu nie dostałeś ani do ręki, ani pocztą. Wtedy warto wysłać formalne wezwanie do wydania świadectwa. To Twój pierwszy krok i jednocześnie dowód, że upomniałeś się o swoje.

Uważaj na dwie podobne, ale odrębne sprawy. Jeśli świadectwo już kiedyś dostałeś i tylko je zgubiłeś, właściwy jest wniosek o wydanie kopii świadectwa pracy. Jeśli dokument masz w ręku, ale są w nim błędy, składasz wniosek o sprostowanie - to inny tryb z własnym, 14-dniowym terminem.

Podstawa prawna i termin

Obowiązek pracodawcy wynika z art. 97 Kodeksu pracy. Świadectwo należy wydać w dniu, w którym ustaje stosunek pracy, o ile pracodawca nie zamierza zatrudnić Cię ponownie w ciągu 7 dni. Gdy z przyczyn obiektywnych wręczenie w tym dniu jest niemożliwe, pracodawca ma 7 dni na przesłanie świadectwa pocztą. Co istotne, wydania świadectwa nie wolno uzależniać od tego, czy rozliczyłeś się z firmą - zwrot sprzętu czy niedopłata to zupełnie osobna kwestia. Treść i wzór dokumentu określa rozporządzenie w sprawie świadectwa pracy z 30 grudnia 2016 r.

Gdy pracodawca milczy, prawo daje Ci konkretne narzędzia. Na podstawie art. 97(1) Kodeksu pracy możesz wystąpić do sądu pracy z żądaniem zobowiązania pracodawcy do wydania świadectwa, a prawomocny wyrok zastępuje sam dokument. Jeśli firma już nie istnieje, sąd może zamiast tego ustalić Twoje uprawnienie do otrzymania świadectwa. Z żądaniem tym wolno Ci wystąpić w każdym czasie, aż do upływu terminu przedawnienia. Osobno, jeśli przez brak świadectwa poniosłeś realną szkodę, na przykład nie mogłeś podjąć nowej pracy mimo starań, przysługuje Ci odszkodowanie z art. 99 KP, do wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, nie dłużej jednak niż 6 tygodni.

Gdzie i jak wyegzekwować wydanie

Zacznij od byłego pracodawcy. Wyślij wezwanie do działu kadr listem poleconym albo złóż je za potwierdzeniem odbioru, wskaż okres zatrudnienia i wyznacz krótki termin na wydanie dokumentu. Często samo pismo z powołaniem na art. 97 KP wystarcza, żeby sprawa ruszyła.

Jeśli to nie pomoże, skargę na pracodawcę możesz złożyć do Państwowej Inspekcji Pracy - inspektor pracy może nakazać wydanie świadectwa, a niewydanie go w terminie jest wykroczeniem zagrożonym grzywną. Najdalej idącym krokiem jest pozew do sądu pracy o zobowiązanie do wydania świadectwa (art. 97(1) KP). Zanim wybierzesz drogę, zobacz, jak w ogóle wygląda wniosek do urzędu czy instytucji. Pisma nie musisz układać od zera - wygeneruj wniosek z Prawomatem i uzupełnij gotowy szablon swoimi danymi.

Co powinien zawierać wniosek

1. Dane wnioskodawcy - imię, nazwisko, adres, kontakt, a dla identyfikacji w aktach też PESEL.
2. Adresat - nazwa i adres byłego pracodawcy, najlepiej dział kadr.
3. Okres zatrudnienia - daty od-do, stanowisko oraz tryb ustania stosunku pracy (rozwiązanie, wygaśnięcie).
4. Żądanie - wydanie świadectwa pracy z powołaniem na art. 97 Kodeksu pracy.
5. Termin - rozsądny czas na reakcję, na przykład 7 dni od otrzymania pisma.
6. Zapowiedź kroków - wzmianka o możliwej skardze do PIP i drodze sądowej przy braku odpowiedzi.
7. Sposób odbioru - osobiście w kadrach czy pocztą na wskazany adres.
8. Data i podpis.

Najczęstsze błędy

• Czekanie w nieskończoność - świadectwo należy się z urzędu; po upływie terminu z art. 97 KP od razu wysyłaj wezwanie, nie zwlekaj miesiącami.
• Mylenie wydania z kopią - jeśli dokument już dostałeś i go zgubiłeś, właściwy jest wniosek o wydanie kopii świadectwa pracy, a nie o wydanie.
• Mylenie wydania ze sprostowaniem - błąd w gotowym świadectwie poprawiasz wnioskiem o sprostowanie w ciągu 14 dni; to osobna procedura.
• Uleganie warunkom - pracodawca nie może uzależniać wydania świadectwa od zwrotu sprzętu czy rozliczenia finansowego.
• Wysyłka bez śladu - pismo bez potwierdzenia nadania utrudnia późniejsze dowodzenie, że upomniałeś się o dokument.
• Poddawanie się po odmowie - zostają jeszcze PIP i sąd pracy z żądaniem z art. 97(1) KP.