Wniosek o odroczenie (wstrzymanie) wykonania kary pozbawienia wolności

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

W wyszukiwarce ludzie piszą „wstrzymanie”, „zawieszenie” albo „przesunięcie” kary. Kodeks karny wykonawczy (k.k.w.) nazywa tę instytucję odroczeniem wykonania kary pozbawienia wolności. Wstrzymanie jest drugą, krótszą prośbą, którą dopisujesz do tego samego pisma, żeby zyskać czas do decyzji sądu.

Kiedy składasz wniosek o odroczenie

Odroczenie dotyczy osoby, która ma odbyć karę bezwzględnego więzienia i jeszcze jej nie zaczęła. Typowe sytuacje są dwie.

Pierwsza: pan Marek dostaje wezwanie do aresztu śledczego na koniec miesiąca, a za dwa tygodnie ma operację kręgosłupa i potem rehabilitację. Druga: pani Ewa samotnie wychowuje dwuletniego syna i nie ma komu go oddać pod opiekę, więc potrzebuje czasu, żeby ją zorganizować.

Jeżeli już siedzisz w zakładzie karnym, odroczenie nie wchodzi w grę. Wtedy prosisz o przerwę w wykonaniu kary, a decyduje o niej sąd penitencjarny (art. 153 k.k.w.). Jeżeli szukasz „zawieszenia kary”, pamiętaj, że warunkowe zawieszenie sąd orzeka w samym wyroku (art. 69 Kodeksu karnego). Po uprawomocnieniu wyroku nie da się go dopisać wnioskiem.

Podstawa prawna: dwie drogi odroczenia

Choroba (art. 150 k.k.w.). Przy chorobie psychicznej albo innej ciężkiej chorobie uniemożliwiającej odbywanie kary sąd odracza jej wykonanie obowiązkowo, do czasu ustania przeszkody. Za ciężką chorobę ustawa uznaje stan, w którym pobyt w zakładzie karnym może zagrażać życiu albo poważnie zaszkodzić zdrowiu (§ 2). Sama dolegliwość, nawet uciążliwa, tego progu nie spełnia.

Skutki dla Ciebie i rodziny (art. 151 k.k.w.). Sąd może odroczyć karę do roku, jeżeli natychmiastowe wykonanie pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki. Kobieta w ciąży i osoba samotnie opiekująca się dzieckiem mogą liczyć na odroczenie do 3 lat po urodzeniu dziecka. Odroczenie da się uzyskać kilka razy, ale wszystkie okresy razem nie przekroczą tych granic i liczą się od pierwszego postanowienia (§ 3). Na czas odroczenia sąd może nałożyć obowiązki, na przykład szukanie pracy, zgłaszanie się na Policję albo leczenie (§ 4).

Ustawa nie wyznacza terminu na złożenie wniosku. Sens ma on jednak tylko przed dniem, w którym masz się stawić.

Wstrzymanie na czas rozpoznania wniosku

Sam wniosek nie zatrzymuje wykonania wyroku. Art. 9 § 4 k.k.w. pozwala sądowi wstrzymać je tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, a odmowa nie wymaga uzasadnienia. Dlatego prośbę o wstrzymanie wpisz jako osobny punkt i podaj datę z wezwania. To samo dotyczy innych wniosków w postępowaniu wykonawczym, także wniosku o dozór elektroniczny. Szerzej o wstrzymaniu przy kasacji i grzywnie piszemy na stronie wniosek o wstrzymanie wykonania kary.

Gdzie złożyć wniosek i ile to kosztuje

Wniosek kierujesz do sądu, który wydał wyrok w pierwszej instancji (art. 3 § 1 k.k.w.), do wydziału karnego z sygnaturą tamtej sprawy. Możesz go złożyć na piśmie albo ustnie do protokołu (art. 19 § 2 k.k.w.).

Od wniosku o odroczenie płacisz 80 zł i dołączasz dowód wpłaty (art. 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych). Jeżeli Cię na to nie stać, poproś w piśmie o zwolnienie z opłaty.

Sąd rozpoznaje wniosek na posiedzeniu, w którym możesz wziąć udział razem z obrońcą i prokuratorem (art. 153b § 1 k.k.w.). Na postanowienie przysługuje zażalenie w terminie 7 dni (art. 153b § 2 k.k.w. i art. 460 Kodeksu postępowania karnego).

Co powinien zawierać wniosek

1. Sygnaturę sprawy, datę wyroku i wymiar kary.
2. Jedną wyraźnie wskazaną podstawę: art. 150 albo art. 151 k.k.w.
3. Okres odroczenia z datą końcową oraz plan na ten czas.
4. Osobny punkt z prośbą o wstrzymanie i datą stawienia się.
5. Dokumenty, a przy chorobie zaświadczenie opisujące, dlaczego zakład karny zagraża zdrowiu.
6. Dowód opłaty albo prośbę o zwolnienie.

Nie chcesz układać pisma od zera? Przygotuj wniosek w generatorze i opisz swoją sytuację własnymi słowami. Pozostałe pisma znajdziesz w dziale wnioski.

Najczęstsze błędy

• Brak dokumentów. Wniosek trzeba uzasadnić i dołączyć dokumenty, inaczej sąd może pozostawić go bez rozpoznania (art. 19 § 3 k.k.w.).
• Niestawienie się w terminie. Bez postanowienia o wstrzymaniu wezwanie nadal obowiązuje, a sąd poleca wtedy zatrzymanie i doprowadzenie (art. 79 § 2 k.k.w.).
• Wymyślony termin. Krążąca w sieci reguła „7 dni od postanowienia o wykonaniu kary” nie ma oparcia w ustawie. Siedem dni dotyczy dopiero zażalenia na odmowę.
• Zły sąd. Odroczenie rozpatruje sąd pierwszej instancji. Sąd penitencjarny zajmuje się przerwą, gdy kara już trwa.
• Ogólniki. Zdanie „mam trudną sytuację” nie pokazuje zbyt ciężkich skutków. Sąd potrzebuje faktów: kto jest na Twoim utrzymaniu, jakie leczenie trwa, do kiedy.