Wniosek o wpis spadkobierców do księgi wieczystej

Sprawa spadkowa się zakończyła, masz w ręku postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia, ale w dziale II księgi wieczystej nieruchomości nadal figuruje osoba, która nie żyje. Wpis spadkobierców porządkuje ten stan: w miejsce spadkodawcy sąd wieczystoksięgowy ujawnia Ciebie i pozostałych spadkobierców jako współwłaścicieli, każdego w odpowiednim udziale.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy potrzebujesz wniosku o wpis spadkobierców do księgi wieczystej

Wniosek składasz, gdy do spadku wchodzi nieruchomość mająca urządzoną księgę wieczystą: mieszkanie z własną KW, dom, działka albo udział w gruncie. Dziedziczenie samo w sobie przenosi na Ciebie własność z chwilą śmierci spadkodawcy, jednak księga wieczysta wciąż pokazuje poprzedni stan. Dopóki tego nie zmienisz, formalnie widnieje w niej zmarły.

Dwa typowe scenariusze. Rodzeństwo dziedziczy po rodzicach mieszkanie w częściach równych - wtedy jednym wnioskiem ujawniacie kilka udziałów naraz, a każdy spadkobierca wpisany zostaje ze swoim ułamkiem. Albo: jesteś jedynym spadkobiercą domu i chcesz go później sprzedać, a notariusz oczekuje aktualnej księgi, w której widniejesz jako właściciel. W obu sytuacjach droga jest ta sama - wpis na formularzu KW-WPIS.

Ujawnienie w księdze ma też praktyczny sens: chroni Cię wobec osób trzecich i domniemania z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Jeśli interesuje Cię wcześniejszy etap, czyli samo uzyskanie tytułu, zobacz wniosek o stwierdzenie nabycia spadku.

Podstawa prawna i termin

Wpis do księgi wieczystej odbywa się w tak zwanym postępowaniu wieczystoksięgowym, uregulowanym w art. 626(1)-626(13) Kodeksu postępowania cywilnego oraz w ustawie z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Kluczowe jest to, że podstawą wpisu spadkobiercy nie jest samo Twoje oświadczenie, lecz urzędowy dokument dziedziczenia: prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony u notariusza. Jeden z tych dokumentów dołączasz do wniosku - bez niego sąd wpisu nie dokona.

Terminu na samo złożenie wniosku ustawa sztywno nie wyznacza, ale nie jest to formalność bez granic. Właściciel ma obowiązek niezwłocznie złożyć wniosek o ujawnienie swojego prawa (art. 35 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Jeśli sąd dowie się o zmianie właściciela, a Ty pozostajesz bierny, może nałożyć grzywnę od 500 do 10 000 zł, aby wymusić ujawnienie (art. 36 ust. 4). Zwlekanie bywa więc kosztowne, a i tak odkłada uporządkowanie sprawy na później. Dwie rzeczy warto znać: na postanowienie o grzywnie służy zażalenie (art. 36 ust. 5), a jeżeli ostatecznie ujawnisz swoje prawo, grzywny jeszcze nieuiszczone mogą zostać umorzone w całości lub w części (art. 36 ust. 4 zdanie drugie).

Gdzie i jak złożyć wniosek na formularzu KW-WPIS

Wniosek kierujesz do wydziału ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości - tego, który prowadzi daną księgę. Nie idziesz z tym do sądu spadku ani do urzędu gminy.

Formularz jest obowiązkowy. Wniosek o wpis składa się wyłącznie na urzędowym druku KW-WPIS; pismo napisane własnymi słowami, poza formularzem, zostanie potraktowane jako obarczone brakiem. Formularz jest obowiązkowy na mocy art. 626(2) KPC, a tryb naprawczy reguluje art. 130(1) par. 1(1) KPC: sąd wzywa do poprawienia pisma w terminie tygodniowym, a dopiero bezskuteczny upływ tego terminu kończy się zwrotem wniosku. Druk pobierzesz w sądzie albo w internecie i wypełniasz go czytelnie, drukowanymi literami.

Opłata jest stała i - co ważne przy dziedziczeniu - jedna. Od wpisu prawa własności na podstawie dziedziczenia pobiera się 150 zł niezależnie od liczby udziałów, czyli niezależnie od tego, ilu was jest spadkobierców (art. 42 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Dowód wniesienia opłaty dołączasz do formularza. Wniosek złożysz osobiście w biurze podawczym sądu albo wyślesz pocztą.

Co powinien zawierać wniosek

Formularz prowadzi Cię przez pola, ale musisz mieć przygotowane konkretne dane:

1. Numer księgi wieczystej nieruchomości po zmarłym.
2. Dane wnioskodawcy i pozostałych spadkobierców - imiona, nazwiska, PESEL, adresy.
3. Dane spadkodawcy - imię, nazwisko, data śmierci.
4. Żądanie wpisu w dziale II prawa własności na rzecz spadkobierców, z podaniem udziałów przypadających każdemu z nich.
5. Wskazanie podstawy - sygnatury postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub oznaczenia aktu poświadczenia dziedziczenia (Rep. A).
6. Wykaz załączników: dokument dziedziczenia oraz dowód opłaty 150 zł.

Udziały muszą być zgodne z tym, co wynika z postanowienia lub aktu poświadczenia dziedziczenia. Jeżeli spadkobiercy zdążyli już przeprowadzić dział spadku i to jedna osoba ma przejąć całą nieruchomość, podstawą wpisu będzie dodatkowo dokument działu.

Nie musisz składać formularza po omacku. Opisz sprawę własnymi słowami, a Prawomat pomoże ułożyć treść żądania z właściwą podstawą i wykazem załączników. Napisz wniosek albo przejrzyj pozostałe wnioski do sądu.

Najczęstsze błędy

• Zwykłe pismo zamiast KW-WPIS. Wniosek poza urzędowym formularzem zostanie zwrócony.
• Brak dokumentu dziedziczenia. Bez postanowienia lub aktu poświadczenia dziedziczenia sąd nie ma podstawy wpisu.
• Postanowienie bez prawomocności. Dołączasz odpis z adnotacją o prawomocności, nie samo orzeczenie sprzed uprawomocnienia.
• Zły sąd. Skierowanie wniosku poza wydział ksiąg wieczystych właściwy dla położenia nieruchomości.
• Mnożenie opłaty. Przy dziedziczeniu opłata jest jedna (150 zł), a nie liczona od każdego spadkobiercy.
• Mylenie z podatkiem. Rozliczenie podatku od spadku w urzędzie skarbowym to osobna sprawa niż wpis do księgi wieczystej.
• Błędne udziały. Ułamki niezgodne z postanowieniem lub aktem poświadczenia dziedziczenia.