Wniosek o nauczanie domowe

Chcesz uczyć dziecko w domu i szukasz wzoru wniosku o nauczanie domowe. Procedura jest prostsza, niż sugeruje większość krążących w sieci szablonów: nie potrzebujesz już opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej ani szkoły w swoim województwie. Wystarczy wniosek do dyrektora wybranej szkoły i dwa oświadczenia rodziców, a przy części dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego jedno z nich nie jest wymagane. Podstawą jest jeden przepis, art. 37 Prawa oświatowego.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy i dla kogo edukacja domowa

Edukacja domowa oznacza, że dziecko spełnia obowiązek szkolny albo obowiązek nauki poza szkołą. Formalnie wciąż jest uczniem konkretnej placówki, tak zwanej szkoły macierzystej, ale codzienną naukę organizują rodzice w domu. Dotyczy to całej ścieżki: rocznego przygotowania przedszkolnego, szkoły podstawowej i szkoły ponadpodstawowej.

Powody bywają różne. Jedna rodzina dużo podróżuje i klasyczny plan lekcji się nie spina. Inne dziecko trenuje sport albo gra na instrumencie po kilka godzin dziennie i nie zdąży do szkoły. Bywa też, że maluch źle znosi dużą grupę, a rodzice chcą uczyć go we własnym tempie. Prawo nie każe Ci tłumaczyć się z motywów, ważne jest to, że sam obowiązek szkolny zostaje spełniony.

Nie myl edukacji domowej z nauczaniem indywidualnym. To drugie przysługuje dziecku, którego stan zdrowia uniemożliwia chodzenie do szkoły, i opiera się na orzeczeniu, a nie na swobodnej decyzji rodziców.

Podstawa prawna - art. 37 Prawa oświatowego

Cała edukacja domowa mieści się w art. 37 Prawa oświatowego. Zgodnie z ust. 1 dyrektor publicznego lub niepublicznego przedszkola albo szkoły, do której dziecko zostało przyjęte, może na wniosek rodziców zezwolić na spełnianie obowiązku poza szkołą. Zezwolenie przybiera formę decyzji administracyjnej.

Do wniosku dołączasz dwa dokumenty wymienione w art. 37 ust. 2: oświadczenie o zapewnieniu dziecku warunków do realizacji podstawy programowej oraz zobowiązanie, że będzie ono co roku przystępować do egzaminów klasyfikacyjnych. To wszystko, żadnych opinii ani dodatkowych zaświadczeń.

Wyjątek dotyczy dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym: przy nich nie składa się zobowiązania do egzaminów klasyfikacyjnych, bo te dzieci do takich egzaminów nie przystępują (art. 37 ust. 3 i 5 Prawa oświatowego).

Ustawa z 17 marca 2021 roku, obowiązująca od 1 lipca 2021, usunęła dwa dawne wymogi, które nadal straszą w starych wzorach: opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej oraz ograniczenie wyboru do szkoły w tym samym województwie. Dziś wybierasz dowolną szkołę w Polsce, a wniosek złożysz w dowolnym momencie, bo zezwolenie może być wydane przed rozpoczęciem roku szkolnego albo w jego trakcie.

Do kogo i jak złożyć wniosek

Adresatem jest dyrektor przedszkola lub szkoły, do której dziecko jest przyjęte. Kolejność ma znaczenie: najpierw zapisujesz dziecko do wybranej placówki, a dopiero potem składasz w niej wniosek o zezwolenie na naukę poza szkołą. Może to być szkoła publiczna albo niepubliczna, w dowolnej części kraju.

Wniosek złożysz pisemnie w sekretariacie, wyślesz pocztą albo elektronicznie, na przykład przez ePUAP lub usługę na gov.pl. Zachowaj potwierdzenie złożenia, prezentatę na kopii lub urzędowe poświadczenie odbioru, bo od tej daty liczy się bieg sprawy. Nie musisz pisać od zera, możesz wygenerować wniosek w Prawomacie i dopracować gotowe pismo.

Co powinien zawierać wniosek

1. Data i miejscowość.
2. Dane rodziców - imiona, nazwiska i adres.
3. Dane dziecka - imię, nazwisko, PESEL oraz klasa lub etap edukacyjny.
4. Adresat - dyrektor konkretnej szkoły albo przedszkola.
5. Żądanie - zezwolenie na spełnianie obowiązku szkolnego lub nauki poza szkołą na podstawie art. 37 Prawa oświatowego.
6. Oświadczenie o zapewnieniu warunków do realizacji podstawy programowej.
7. Zobowiązanie do przystępowania dziecka co roku do egzaminów klasyfikacyjnych, poza opisanym wyżej wyjątkiem z art. 37 ust. 3.
8. Podpisy rodziców.

Uzasadnienie wyboru nie jest obowiązkowe, ale krótkie zdanie o motywach nikomu nie zaszkodzi.

Najczęstsze błędy

• Dołączanie opinii poradni na wszelki wypadek. Od 2021 roku jest zbędna, a dyrektor nie może jej wymagać.
• Szukanie szkoły tylko w swoim województwie. To ograniczenie już nie obowiązuje, wybór jest ogólnopolski.
• Pominięcie jednego z wymaganych oświadczeń. To najczęstszy powód wezwania do uzupełnienia braków albo odmowy.
• Mylenie edukacji domowej z nauczaniem indywidualnym, które wymaga orzeczenia o stanie zdrowia.
• Zapominanie o egzaminach klasyfikacyjnych. Dziecko zdaje je co roku w szkole macierzystej i od nich zależy promocja, poza wyjątkiem z art. 37 ust. 5.
• Kierowanie wniosku do kuratorium zamiast do dyrektora szkoły; kurator pojawia się dopiero jako organ odwoławczy.

Więcej pism dla rodziców i uczniów znajdziesz w dziale wniosek.