Wniosek o alimenty

Szukasz wzoru wniosku o alimenty, bo drugi rodzic nie łoży na dziecko. Zanim zaczniesz wypełniać pierwszy formularz z internetu, jedna rzecz oszczędzi Ci kilku tygodni: pismo, którym po raz pierwszy uzyskuje się alimenty, nazywa się pozwem o alimenty. Sąd rozpoznaje taką sprawę w trybie procesowym i ocenia pismo po treści, a nie po tytule, jednak gdy napiszesz je w kształcie wniosku, czyli bez pozwanego, bez wartości przedmiotu sporu i bez konkretnego żądania, dostaniesz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Słowo “wniosek” ma w sprawach alimentacyjnych swoje miejsce, tylko w innej roli.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy piszesz pozew, a kiedy faktycznie wniosek

Pozew składasz wtedy, gdy alimentów jeszcze nie ma: nikt ich nie zasądził, nie ma ugody ani umowy, a osoba zobowiązana płaci tyle, ile sama uzna za stosowne. Typowa sytuacja: matka sama utrzymuje siedmiolatka, ojciec przelewa raz 300 zł, raz nic, i nie istnieje żaden dokument, na podstawie którego komornik mógłby cokolwiek zrobić. Druga: dwudziestolatek studiuje dziennie, nie ma z czego żyć, a rodzic uznał, że osiemnaste urodziny zamknęły sprawę. W obu przypadkach droga jest ta sama.

Wniosek pojawia się w sprawach alimentacyjnych obok pozwu albo po nim:

• wniosek o zabezpieczenie alimentów na czas procesu, który wpisuje się wprost do treści pozwu;
• wniosek o alimenty do komornika, gdy wyrok już jest, a pieniądze nie wpływają;
• wniosek o świadczenie z funduszu alimentacyjnego, ten jednak składa się w gminie, nie w sądzie.

Jeżeli równolegle toczy się rozwód, alimentów na dzieci nie dochodzisz osobnym pismem. Sąd rozstrzyga o nich w wyroku rozwodowym, bo art. 58 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nakazuje mu orzec, w jakiej wysokości każdy z małżonków ponosi koszty utrzymania i wychowania dziecka.

Podstawa prawna i termin

Obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (art. 128 KRiO). Rodzice odpowiadają wobec dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie (art. 133 § 1 KRiO). Sam wiek niczego nie przesądza, liczy się zdolność do samodzielnego utrzymania, a pełnoletni uprawniony wnosi pozew we własnym imieniu.

Wysokość alimentów wyznacza art. 135 § 1 KRiO: zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. To drugie słowo jest kluczowe. Sąd ocenia, ile zobowiązany mógłby zarabiać przy swoich kwalifikacjach, doświadczeniu i stanie zdrowia, a nie tylko to, co wpisano w zaświadczeniu o dochodach. Rzucenie pracy albo przejście na zatrudnienie bez umowy tuż przed rozprawą samo w sobie nie obniża więc obowiązku.

Osobna reguła gasi argument, który pada w sądach bardzo często. Zgodnie z art. 135 § 3 KRiO świadczenia rodzinne, świadczenie wychowawcze (800 plus) oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie wpływają na zakres świadczeń alimentacyjnych. Zdanie “przecież dostajesz 800 plus” nie jest kontrargumentem.

Terminu na wystąpienie o alimenty nie ma: dopóki obowiązek trwa, pozew można złożyć w każdej chwili. Znaczenie ma za to okres wsteczny. Roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem trzech lat (art. 137 § 1 KRiO), a niezaspokojone potrzeby uprawnionego z czasu przed wniesieniem powództwa sąd uwzględnia, zasądzając odpowiednią sumę pieniężną (art. 137 § 2 KRiO).

Gdzie i jak złożyć pozew o alimenty

Sprawę prowadzi sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, niezależnie od tego, jak wysokiej kwoty żądasz. Art. 17 pkt 4 KPC wyłącza sprawy o alimenty spod progu 100 000 zł, powyżej którego zwykle orzeka sąd okręgowy.

Właściwość działa na Twoją korzyść. Art. 32 KPC pozwala wytoczyć powództwo o roszczenie alimentacyjne według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, więc sprawa może toczyć się tam, gdzie mieszkasz z dzieckiem, zamiast po drugiej stronie Polski.

Za złożenie pozwu nic nie płacisz. Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych jest zwolniona od kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Nie wnosisz wpisu i nie potrzebujesz osobnego wniosku o zwolnienie z kosztów.

Dwa mechanizmy uruchamiają pieniądze, zanim sprawa się skończy. Pierwszy to zabezpieczenie: w sprawach o alimenty polega ono na zobowiązaniu pozwanego do zapłaty jednorazowo albo okresowo określonej sumy jeszcze w toku procesu (art. 753 § 1 KPC), a wniosek najlepiej zawrzeć w samym pozwie. Drugi to rygor natychmiastowej wykonalności, który sąd nadaje wyrokowi z urzędu co do rat płatnych po wniesieniu powództwa oraz, wstecz, za okres nie dłuższy niż trzy miesiące (art. 333 § 1 pkt 1 KPC).

Co powinien zawierać pozew o alimenty

Wymogi wynikają z art. 187 w związku z art. 126 KPC:

1. Oznaczenie sądu i wydziału rodzinnego i nieletnich.
2. Strony: powód (małoletni reprezentowany przez rodzica albo pełnoletni uprawniony) i pozwany, z adresami, oraz PESEL powoda.
3. Wartość przedmiotu sporu: suma świadczeń za jeden rok, czyli żądana kwota miesięczna razy dwanaście (art. 22 KPC).
4. Dokładnie określone żądanie: kwota miesięczna, dzień płatności, data początkowa i odsetki ustawowe za opóźnienie.
5. Wniosek o zabezpieczenie na czas trwania procesu.
6. Informacja o mediacji, czyli o tym, czy strony podjęły próbę pozasądowego rozwiązania sporu (art. 187 § 1 pkt 3 KPC). Jej brak to typowy brak formalny.
7. Uzasadnienie i dowody: rozpisany miesięczny koszt utrzymania, rachunki, faktury, akt urodzenia, informacje o zatrudnieniu pozwanego.
8. Podpis oraz odpis pozwu i załączników dla strony pozwanej.

Sercem pisma jest żądanie, bo sąd orzeka w jego granicach: kwota i data muszą być wpisane wprost. Opisz sytuację po ludzku, a generator Prawomatu ułoży pozew z wymaganymi elementami. Więcej pism znajdziesz w dziale wniosek.

Najczęstsze błędy

• Pismo w kształcie wniosku. Brak pozwanego, wartości przedmiotu sporu i konkretnego żądania kończy się wezwaniem do uzupełnienia braków, a to tygodnie zwłoki.
• Płacenie za pozew. Zwolnienie od kosztów działa automatycznie, wpisu nie wnosisz.
• Żądanie “odpowiednich alimentów” bez kwoty miesięcznej i daty początkowej.
• Pominięcie wniosku o zabezpieczenie. Bez niego czekasz na pierwsze pieniądze do końca procesu.
• Same twierdzenia zamiast dowodów. Bez zestawienia kosztów i rachunków sądowi trudno zasądzić kwotę, o którą wnosisz.
• Skierowanie sprawy do sądu okręgowego zamiast rejonowego, mimo art. 17 pkt 4 KPC.
• Mylenie drogi cywilnej z karną. Gdy alimenty są już zasądzone, a dłużnik ich nie płaci, właściwe jest zawiadomienie o niealimentacji z art. 209 Kodeksu karnego, a nie kolejny pozew.