Zażalenie na wynagrodzenie biegłego

Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego, biegły przysłał rachunek, a sąd przyznał mu wynagrodzenie w wysokości, która Twoim zdaniem nie odpowiada włożonej pracy. To rozstrzygnięcie zapada w formie postanowienia, a na postanowienie o wynagrodzeniu biegłego służy zażalenie, czyli środek, którym prosisz sąd o zmianę kwoty.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy składasz to zażalenie

Najczęściej sięga po nie strona, którą sąd na końcu obciąży kosztami opinii. Biegły z zakresu wyceny nieruchomości, medycyny czy budownictwa wystawia rachunek na kilka tysięcy złotych, sąd przyznaje mu tę kwotę, a Ty widzisz, że opinia zajęła kilka stron i nie wymagała aż takiego nakładu pracy. Wtedy zaskarżasz wysokość wynagrodzenia i wnosisz o jego obniżenie.

Zażalenie przysługuje też samemu biegłemu, tyle że w odwrotnej sytuacji: gdy sąd przyznał mu mniej, niż wynikało z rachunku, bo obciął stawkę godzinową albo zakwestionował liczbę godzin. Wtedy to biegły domaga się podwyższenia kwoty.

Zwróć uwagę na jedno rozróżnienie. Kwestionujesz tu wysokość wynagrodzenia, a nie treść czy rzetelność samej opinii. Jeśli nie zgadzasz się z wnioskami biegłego, służą temu inne środki (wniosek o opinię uzupełniającą, o dopuszczenie kolejnego biegłego). Zażalenie dotyczy wyłącznie kosztu.

Podstawa prawna i termin

Tryb zależy od rodzaju sprawy. W sprawie cywilnej postanowienie o wynagrodzeniu biegłego zaskarżasz na podstawie art. 394^1a § 1 pkt 9 Kodeksu postępowania cywilnego. To tak zwane zażalenie poziome: rozpoznaje je inny skład tego samego sądu pierwszej instancji, a nie sąd wyższej instancji. Same zasady ustalania kwoty znajdziesz w art. 89 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który każe uwzględniać kwalifikacje biegłego oraz potrzebny czas i nakład pracy.

Termin jest krótki: tydzień (7 dni) od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem (art. 394 § 2 KPC). Jeśli sąd ogłosił postanowienie na rozprawie i nie doręczył go z urzędu, najpierw w ciągu tygodnia złóż wniosek o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem, a dopiero od tego doręczenia liczy się tydzień na zażalenie.

W sprawie karnej należności biegłych są wydatkami Skarbu Państwa (art. 618 § 1 pkt 9 KPK), a zażalenie na orzeczenie w przedmiocie kosztów przysługuje, jeżeli nie wniesiono apelacji (art. 626 § 3 KPK). Tu termin to 7 dni od doręczenia (art. 460 KPK). Zanim zaczniesz pisać, sprawdź w pouczeniu, jaki tryb i termin wskazał sąd.

Gdzie i jak złożyć

Pismo zawsze kierujesz do sądu, który wydał postanowienie, i podajesz sygnaturę akt sprawy. W sprawie cywilnej rozpozna je inny skład tego samego sądu pierwszej instancji, więc nie wysyłasz go do sądu okręgowego czy apelacyjnego “ponad głową” sądu, który orzekał. W sprawie karnej zażalenie wnosisz za pośrednictwem sądu, który wydał postanowienie, a rozpozna je sąd odwoławczy (a przy równoczesnej apelacji, łącznie z nią).

Złożysz je na dzienniku podawczym sądu albo wyślesz listem poleconym, dla pewności za potwierdzeniem nadania. Ogólne zasady tej procedury opisaliśmy w tekście o zażaleniu w postępowaniu cywilnym, a szerzej o kwestionowaniu rachunku sądowego piszemy przy zażaleniu na koszty procesu.

Napisz zażalenie

Co powinno zawierać

Zażalenie łączy wymogi zwykłego pisma procesowego z tym, czego prawo oczekuje od środka odwoławczego. Zanim je wyślesz, sprawdź, czy znalazły się w nim:

• oznaczenie sądu, do którego je kierujesz,
• Twoje dane i rolę w postępowaniu oraz adres do korespondencji,
• sygnaturę akt i dokładne oznaczenie zaskarżonego postanowienia (data, imię i nazwisko biegłego, kwestionowana kwota),
• zakres zaskarżenia - najczęściej tylko część dotyczącą wysokości wynagrodzenia,
• zarzut - na przykład zawyżenie wynagrodzenia wobec realnego nakładu pracy,
• wniosek - o obniżenie kwoty do wskazanej przez Ciebie wysokości albo o uchylenie postanowienia,
• uzasadnienie, datę i własnoręczny podpis.

W uzasadnieniu odnieś się do konkretów z rachunku biegłego: liczby godzin, stawki, pozycji, które budzą wątpliwości. Rzeczowe porównanie z zakresem opinii działa lepiej niż ogólne stwierdzenie, że kwota jest za wysoka. Zasady wspólne dla całego działu zebraliśmy w hubie Zażalenie.

Najczęstsze błędy

• Mylenie trybu - w sprawie cywilnej zażalenie rozpoznaje inny skład tego samego sądu (art. 394^1a KPC), w karnej idzie za pośrednictwem sądu do instancji odwoławczej; to dwie różne drogi.
• Przekroczenie terminu - masz tydzień od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem; jeśli zapadło na rozprawie, pamiętaj o wcześniejszym wniosku o uzasadnienie.
• Kwestionowanie opinii zamiast wynagrodzenia - zażalenie dotyczy kosztu, a nie merytorycznej wartości ekspertyzy.
• Brak konkretnego zarzutu i żądanej kwoty - samo “kwota jest za wysoka” to za mało; wskaż, do jakiej wysokości sąd ma ją obniżyć i dlaczego.
• Pominięcie sygnatury i oznaczenia postanowienia - bez nich sąd nie wie, które rozstrzygnięcie zaskarżasz.

Nie musisz układać takiego pisma od zera. Prawomat przeprowadzi Cię przez kilka pytań i przygotuje gotowe zażalenie z właściwą podstawą prawną i wnioskiem o zmianę wynagrodzenia, gotowe do pobrania i złożenia.

Napisz zażalenie