Wniosek o dzierżawę gruntu

Dzierżawa to nie kupno. Nie stajesz się właścicielem gruntu, tylko zyskujesz prawo, żeby go używać i czerpać z niego pożytki, na przykład zbierać plony, w zamian za czynsz. Od tego, czyj jest grunt, zależy, gdzie i jak złożyć wniosek.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy składasz wniosek o dzierżawę gruntu

Po dzierżawę sięgasz, gdy chcesz korzystać z cudzej ziemi na dłużej, bez jej kupowania. Rolnik bierze w dzierżawę pole pod uprawę, sąsiad pas gruntu pod ogród lub dojazd, a przedsiębiorca plac pod parking, kiosk czy skład materiałów. Wniosek to pierwszy krok: sygnalizujesz właścicielowi, którą działkę i na jakich warunkach chcesz wydzierżawić.

Najpierw ustal, do kogo pismo skierować, bo grunt może należeć do gminy, do Skarbu Państwa albo do osoby prywatnej. Każdy z tych trybów rządzi się nieco innymi zasadami.

Podstawa prawna: KC art. 693 i tryb (gmina/KOWR)

Samą umowę dzierżawy regulują art. 693-709 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 693 KC wydzierżawiający oddaje rzecz do używania i pobierania pożytków na czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca płaci umówiony czynsz (w pieniądzu, w świadczeniach innego rodzaju albo w ułamku pożytków). Do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie (art. 694 KC), dlatego umowa dotycząca nieruchomości zawierana na dłużej niż rok powinna mieć formę pisemną, inaczej uznaje się ją za zawartą na czas nieoznaczony (art. 660 w zw. z art. 694 KC). Dzierżawę na dłużej niż 30 lat po upływie tego okresu traktuje się jak zawartą na czas nieoznaczony (art. 695 § 1 KC).

Gdy grunt należy do gminy, jego oddanie w dzierżawę reguluje dodatkowo ustawa o gospodarce nieruchomościami. Umowa na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata albo na czas nieoznaczony co do zasady wymaga przetargu, choć rada gminy może zgodzić się na tryb bezprzetargowy (art. 37 ust. 4 ustawy). Wykaz nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy urząd podaje wcześniej do publicznej wiadomości (art. 35). Grunty rolne Skarbu Państwa wydzierżawia z kolei Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR), zwykle w drodze przetargu ogłaszanego na podstawie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Do kogo i jak złożyć

Adresatem wniosku jest właściciel gruntu:

• gmina - pismo kierujesz do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta (urząd gminy lub miasta), który gospodaruje gminnym zasobem nieruchomości;
• Skarb Państwa (grunty rolne) - właściwy jest oddział terenowy KOWR;
• osoba prywatna - wniosek albo od razu projekt umowy składasz bezpośrednio właścicielowi.

Pismo złożysz osobiście na dzienniku podawczym, listem poleconym albo elektronicznie (ePUAP, e-Urząd) tam, gdzie taką drogę udostępniono. Zachowaj potwierdzenie złożenia. Gotowe pismo możesz wygenerować w Prawomacie, a inne wzory pism do urzędu znajdziesz w dziale wniosek.

Co powinien zawierać wniosek

Wniosek nie ma urzędowego formularza, ale w praktyce powinien wskazywać:

• dane wnioskodawcy - imię i nazwisko lub nazwę firmy, adres, kontakt;
• adresata - gmina, KOWR albo właściciel prywatny;
• oznaczenie działki - numer działki, obręb, powierzchnię i położenie, najlepiej z numerem księgi wieczystej;
• cel dzierżawy - np. uprawa rolna, ogród, parking, działalność;
• proponowany okres dzierżawy oraz wysokość czynszu lub gotowość jego negocjacji;
• uzasadnienie i podpis.

Warto dołączyć mapkę lub wypis z ewidencji gruntów, żeby urząd od razu zidentyfikował działkę.

Najczęstsze błędy

• Mylenie dzierżawy z kupnem - dzierżawa daje prawo do używania, nie własność; wykup działki to odrębna procedura.
• Zły adresat - grunt rolny Skarbu Państwa prowadzi KOWR, a nie gmina.
• Pominięcie trybu przetargowego - przy gruncie gminnym powyżej 3 lat zwykle konieczny jest przetarg.
• Brak formy pisemnej przy umowie na dłużej niż rok grozi potraktowaniem jej jako zawartej na czas nieoznaczony.
• Nieprecyzyjne oznaczenie działki - bez numeru i obrębu urząd nie zidentyfikuje gruntu.

Rozważasz w przyszłości zakup zamiast dzierżawy? Zobacz wniosek o kupno działki od gminy.