Przejdź do treści
Prawomat Stwórz pismo za darmo

Zażalenie na postanowienie sądu o umorzeniu postępowania karnego

Stan prawny na 21 sierpnia 2026

Sąd zamknął sprawę bez wyroku i zostawił Ci siedem dni. Zanim zaczniesz pisać, sprawdź dwie rzeczy: czy umorzenie zapadło postanowieniem, czy wyrokiem, i co sąd orzekł o kosztach.

Opisz sprawę, Prawomat napisze ↓

PDF do druku · Word do edycji · bez rejestracji

Zobacz wzór ↓
Gotowy do pobrania

Zażalenie na postanowienie sądu o umorzeniu postępowania karnego: wzór PDF i Word

Miejscowość, Data

Imię i nazwisko

Adres do doręczeń

rola: oskarżyciel posiłkowy / pokrzywdzony / oskarżony

Sąd Rejonowy / Okręgowy w Miejscowość

Numer Wydział Karny

za pośrednictwem sądu, który wydał postanowienie

Sygn. akt: Sygnatura akt

ZAŻALENIE

na postanowienie o umorzeniu postępowania karnego

Zaskarżam postanowienie Sądu Rejonowego / Okręgowego w Miejscowość

z dnia Data, wydane na posiedzeniu w sprawie Sygnatura akt przeciwko

Imię i nazwisko oskarżonego, w (całości / części, tj. co do punktu

Numer o kosztach procesu).

Postanowienie doręczono mi w dniu Data / ogłoszono na posiedzeniu

w dniu Data, w którym uczestniczyłem.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucam:

1. błędne przyjęcie, że zachodzi okoliczność z art. 17 § 1 pkt Numer

Kodeksu postępowania karnego, podczas gdy (Opis: jaki dowód lub jaka

okoliczność temu przeczy, np. czynność przerywająca bieg przedawnienia

z dnia Data, zeznania świadka Imię i nazwisko z karty Numer akt);

2. (ewentualnie: umorzenie z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw

oskarżenia mimo materiału zgromadzonego na kartach Numery akt);

3. (ewentualnie: pominięcie rozstrzygnięcia o zwrocie od Skarbu Państwa

należności z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika, mimo że

przyczyna umorzenia (Opis) powstała dopiero w toku postępowania

(art. 632b Kodeksu postępowania karnego));

4. (ewentualnie: obciążenie mnie kosztami procesu na podstawie art. 632a

§ 1 Kodeksu postępowania karnego bez wskazania, na czym miałby polegać

wyjątkowy wypadek).

Wnoszę o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi

pierwszej instancji do dalszego prowadzenia,

- (ewentualnie: zmianę punktu Numer postanowienia przez zasądzenie na

moją rzecz od Skarbu Państwa kwoty Kwota zł tytułem zwrotu należności

z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika).

UZASADNIENIE

(2-4 akapity: przebieg sprawy, data i treść zaskarżonego postanowienia,

konkretne dowody z akt przeczące przyjętej podstawie umorzenia, a przy

zarzucie kosztowym data i sposób powstania przyczyny umorzenia oraz

wysokość poniesionych należności pełnomocnika wraz z fakturą.)

Podpis

Załączniki:

1. odpis zażalenia dla stron przeciwnych

2. (faktura / rachunek pełnomocnika, jeżeli podnosisz zarzut kosztowy)

Wolisz pismo pod swoją sprawę?

Stwórz swoje pismo Opowiedz, co się stało, resztę zrobi Prawomat

Dotyczy Cię? Dotknij, a dopiszemy to do opisu:

Stwórz pismo za darmo
Za darmo · Bez rejestracji · Gotowe w 5 minut
Na tej stronie (5)
  1. Postanowienie czy wyrok: sprawdź to najpierw
  2. Podstawa, legitymacja i termin
  3. Koszty, czyli druga połowa tego postanowienia
  4. Co powinno zawierać pismo
  5. Najczęstsze błędy

Ta strona dotyczy umorzenia, które wydał sąd po wpłynięciu aktu oskarżenia. Umorzenie śledztwa albo dochodzenia przez prokuratora ma własną drogę odwoławczą i opisujemy je osobno w tekstach o zażaleniu na umorzenie śledztwa oraz o umorzeniu dochodzenia.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Postanowienie czy wyrok: sprawdź to najpierw

Przed rozprawą sprawa trafia na posiedzenie, gdy trzeba ją umorzyć na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 do 11 KPK albo z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia (art. 339 § 3 pkt 1 i 2 KPK). Umorzenie zapada wtedy postanowieniem i właśnie ono jest przedmiotem zażalenia.

Po rozpoczęciu przewodu sądowego reguła się zmienia. Sąd, który stwierdzi okoliczność wyłączającą ściganie, umarza postępowanie wyrokiem (art. 414 § 1 KPK), a od wyroku umarzającego służy apelacja. Gdy okaże się, że czynu nie popełniono albo że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 1 i 2 KPK), sąd wydaje wyrok uniewinniający, chyba że sprawca był w chwili czynu niepoczytalny. Sprawdź w protokole, czy przewód sądowy zdążył się rozpocząć. Ta data przesądza o nazwie pisma.

Podstawa, legitymacja i termin

Zażalenie opiera się tu na klauzuli generalnej: przysługuje na postanowienia sądu zamykające drogę do wydania wyroku (art. 459 § 1 KPK). Umorzenie kończy sprawę bez rozstrzygnięcia o winie, więc mieści się w niej wprost.

Krąg piszących jest szerszy niż same strony. Zażalenie służy stronom oraz osobie, której postanowienie bezpośrednio dotyczy (art. 459 § 3 KPK). Sięga po nie pokrzywdzony, który wystąpił jako oskarżyciel posiłkowy, a także ten, kogo dotyka rozstrzygnięcie uboczne, na przykład o dowodach rzeczowych.

Termin wynosi 7 dni (art. 460 KPK) i biegnie od ogłoszenia, a gdy ustawa nakazuje doręczenie postanowienia, od dnia doręczenia. Postanowienie kończące postępowanie, wydane poza rozprawą, doręcza się stronom, chyba że były obecne przy jego ogłoszeniu (art. 100 § 4 KPK). Kto na posiedzeniu był, liczy dni od posiedzenia, a nie od koperty.

Koszty, czyli druga połowa tego postanowienia

W razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania koszty procesu ponosi (…) w sprawach z oskarżenia publicznego - Skarb Państwa, z wyjątkiem należności z tytułu udziału adwokata lub radcy prawnego w charakterze pełnomocnika pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego albo innej osoby (art. 632 pkt 2 KPK).

Ten wyjątek boli pokrzywdzonego najbardziej: sprawa się kończy, a honorarium jego pełnomocnika zostaje przy nim. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował taki skutek w wyroku z 18 października 2011 r. (SK 39/09) w zakresie, w jakim przepis zamykał tę drogę przy umorzeniu z powodu śmierci oskarżonego. Dziś obowiązuje art. 632b KPK: jeżeli przyczyny umorzenia powstały w toku postępowania, sąd może orzec od Skarbu Państwa zwrot należności z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika. Wniosek składa się osobno, a milczenie postanowienia w tej kwestii jest samodzielną pozycją do zaskarżenia.

Oskarżony też nie zawsze wychodzi z umorzenia bez rachunku. W wyjątkowych wypadkach sąd może obciążyć go kosztami procesu w całości albo w części (art. 632a § 1 KPK). W trzech sytuacjach musi to zrobić: gdy sam skierował przeciwko sobie podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, gdy jego ukrywanie się przyczyniło się do przedawnienia karalności oraz gdy postępowanie umorzono na podstawie art. 11 § 1 KPK, czyli jako oczywiście niecelowe wobec kary prawomocnie orzeczonej w innej sprawie (art. 632a § 2 KPK). Cofnięcie wniosku o ściganie po rozpoczęciu przewodu sądowego otwiera sądowi kolejną taką możliwość (art. 632a § 3 KPK). Jak w ogóle liczy się i dzieli koszty procesu, tłumaczy zażalenie na koszty w postępowaniu karnym.

Co powinno zawierać pismo

  • oznaczenie sądu, sygnaturę akt oraz datę zaskarżonego postanowienia,
  • zakres zaskarżenia: całość albo sam punkt o kosztach,
  • zarzut, czyli konkretny punkt art. 17 § 1 KPK przyjęty błędnie albo pominiętą pozycję kosztową,
  • wniosek: uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia lub zmiana rozstrzygnięcia o kosztach,
  • odpisy dla pozostałych stron i podpis.

Najczęstsze błędy

  • Pisanie zażalenia na wyrok umarzający. Po rozpoczęciu przewodu sądowego umorzenie ma formę wyroku, a wyrok skarży się apelacją.
  • Podpieranie się art. 457 KPK. Ten przepis reguluje orzekanie sądu odwoławczego. Podstawą zaskarżalności umorzenia jest art. 459 § 1 KPK.
  • Odpuszczenie punktu o kosztach. Zaskarża się je razem z resztą postanowienia, a wniosek z art. 632b KPK trzeba sformułować wprost.
  • Liczenie terminu od odbioru odpisu mimo obecności na posiedzeniu. Wtedy siedem dni biegnie już od ogłoszenia.
  • Zarzut ogólnikowy. Zdanie o niesprawiedliwości nie zastąpi karty akt i dowodu przeczącego przyjętej podstawie umorzenia.

Pozostałe pisma z tego działu zebraliśmy w hubie Zażalenie. Prawomat zapyta o datę postanowienia, przyjętą podstawę umorzenia i koszty pełnomocnika, a potem złoży gotowe zażalenie.

Podstawa prawna

Najczęstsze pytania

Czy umorzenie sprawy przez sąd w ogóle da się zaskarżyć?
Tak, dopóki zapadło postanowieniem. Zażalenie służy na postanowienia sądu zamykające drogę do wydania wyroku (art. 459 par. 1 KPK), a umorzenie kończy sprawę bez rozstrzygnięcia o winie. Gdy sąd umorzył postępowanie wyrokiem już po rozpoczęciu przewodu sądowego, właściwym pismem jest apelacja.
Kto płaci koszty procesu, gdy sąd umorzy sprawę z oskarżenia publicznego?
Co do zasady Skarb Państwa. Ustawa robi jeden wyjątek: należności za udział adwokata lub radcy prawnego jako pełnomocnika pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego albo innej osoby zostają przy tej osobie (art. 632 pkt 2 KPK). W sprawach z oskarżenia prywatnego rachunek idzie do oskarżyciela prywatnego.
Czy sąd może obciążyć oskarżonego kosztami mimo umorzenia?
Może w wyjątkowych wypadkach, w całości albo w części (art. 632a par. 1 KPK). Musi to zrobić w trzech sytuacjach: gdy oskarżony sam skierował przeciwko sobie podejrzenie, gdy jego ukrywanie się doprowadziło do przedawnienia karalności oraz przy umorzeniu z art. 11 par. 1 KPK (art. 632a par. 2 KPK).
Pokrzywdzony zapłacił pełnomocnika, a sąd umorzył sprawę. Odzyska te pieniądze?
Jest taka możliwość, ale nie z automatu. Jeżeli przyczyny umorzenia powstały dopiero w toku postępowania, sąd może orzec od Skarbu Państwa zwrot należności z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika (art. 632b KPK). Warto o to wnieść wprost, a milczenie sądu w tej kwestii zaskarżyć.

Warto przeczytać

Poradniki, które wyjaśniają przepisy stojące za tym pismem.