Apelacja od wyroku o alimenty

Sąd rejonowy wydał wyrok w sprawie o alimenty, a Ty uważasz, że zasądzona kwota jest oderwana od rzeczywistości: za niska wobec potrzeb dziecka albo za wysoka wobec Twoich zarobków. Od takiego wyroku przysługuje Ci apelacja, czyli środek odwoławczy, w którym prosisz sąd wyższej instancji o zmianę wysokości alimentów albo o uchylenie wyroku. W sprawach cywilnych, do których należą alimenty, obowiązuje przy tym ściśle określona kolejność kroków i terminów.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy złożyć apelację od wyroku o alimenty

Do apelacji potrzebujesz konkretnego argumentu, że sąd się pomylił; samo niezadowolenie z zasądzonej kwoty to za mało. Najczęściej chodzi o wysokość świadczenia: rodzic, który dochodził alimentów dla dziecka, uważa je za zbyt niskie wobec realnych kosztów utrzymania, a rodzic zobowiązany do zapłaty uważa je za zbyt wysokie wobec swoich możliwości. Powodem apelacji bywa też pominięcie ważnych dowodów, na przykład zaświadczenia o kosztach leczenia albo o rzeczywistych dochodach drugiej strony.

Apelację może wnieść każda strona postępowania: zarówno uprawniony (najczęściej reprezentowany przez rodzica), jak i zobowiązany. Zanim zaczniesz pisać, warto oddzielić apelację od odrębnej sprawy o podwyższenie lub obniżenie alimentów (art. 138 KRO), którą wytacza się później, gdy sytuacja się zmieni. Apelacja służy do zakwestionowania świeżego wyroku, a nie do reagowania na zmiany, które nastąpiły po jego wydaniu.

Podstawa prawna i termin

Postępowanie jest dwuetapowe i łatwo w nim przeoczyć pierwszy krok. Zaraz po ogłoszeniu wyroku sąd nie doręcza go z urzędu wraz z uzasadnieniem. Żeby móc skutecznie apelować, w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku składasz wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem (art. 328 par. 1 KPC). To warunek konieczny, bo dopiero od otrzymania wyroku z uzasadnieniem zaczyna biec termin na apelację.

Samą apelację wnosisz w terminie 2 tygodni od doręczenia Ci wyroku wraz z uzasadnieniem (art. 369 par. 1 KPC). Jeśli sąd przedłużył sobie czas na sporządzenie uzasadnienia, termin może wynieść 3 tygodnie, ale wtedy sąd zawiadamia Cię o tym przy doręczeniu wyroku. Podstawą samej apelacji jest Kodeks postępowania cywilnego, a merytorycznie spór o wysokość alimentów rozstrzyga się na gruncie art. 135 par. 1 KRO: zakres świadczeń zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Gdzie i jak złożyć

Apelację od wyroku sądu rejonowego rozpoznaje sąd okręgowy (art. 367 par. 2 KPC), ale nie kierujesz pisma prosto do niego. Apelację wnosisz za pośrednictwem sądu rejonowego, który wydał wyrok (art. 369 par. 1 KPC). W praktyce w nagłówku wskazujesz oba sądy, a pismo składasz w sądzie rejonowym; to on kompletuje akta i przekazuje je sądowi okręgowemu. Ogólne zasady dla całego środka odwoławczego opisujemy w hubie apelacja.

Ważna jest kwestia kosztów. Strona dochodząca alimentów, czyli uprawniony, jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych); to samo zwolnienie obejmuje pozwanego w sprawie o obniżenie alimentów. Uwaga jednak: zobowiązany, który sam apeluje, bo chce obniżenia zasądzonej kwoty, tym zwolnieniem już objęty nie jest i opłaca apelację na zasadach ogólnych. Apelację składasz w formie pisemnej i podpisujesz własnoręcznie. Zaniesiesz ją do biura podawczego sądu rejonowego albo nadasz listem poleconym; przy wysyłce pocztą o dotrzymaniu terminu przesądza data stempla, a nie dzień wpływu pisma do sądu.

Napisz apelację

Co powinna zawierać apelacja

Apelacja w sprawie o alimenty musi spełnić wymogi pisma procesowego i środka odwoławczego. Powinny znaleźć się w niej:

• oznaczenie sądu okręgowego oraz sądu rejonowego, za którego pośrednictwem ją wnosisz,
• Twoje dane i rola w sprawie (powód, pozwany, przedstawiciel ustawowy dziecka) oraz adres,
• oznaczenie zaskarżonego wyroku - sąd, data i sygnatura akt,
• zakres zaskarżenia - czy skarżysz cały wyrok, czy tylko rozstrzygnięcie o wysokości alimentów,
• zarzuty - najczęściej co do błędnej oceny usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego albo możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego (art. 135 par. 1 KRO),
• wniosek - o zmianę wyroku przez podwyższenie albo obniżenie alimentów do konkretnej kwoty, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
• uzasadnienie, data i podpis, a także odpis apelacji dla strony przeciwnej i dowody.

Rzeczowe uzasadnienie oparte na rachunkach, zaświadczeniach o dochodach i realnych kosztach dziecka przekonuje sąd lepiej niż opis emocji.

Najczęstsze błędy

• Przeoczenie wniosku o uzasadnienie - jeśli nie zgłosisz go w 7 dni od ogłoszenia, sąd nie sporządzi pisemnego uzasadnienia, a termin apelacyjny nigdy nie zacznie biec.
• Mylenie terminów - w sprawie cywilnej masz 7 dni na wniosek o uzasadnienie i 2 tygodnie na samą apelację; to dwa różne terminy, a nie jeden.
• Wniesienie apelacji prosto do sądu okręgowego - pismo idzie do sądu okręgowego, ale za pośrednictwem sądu rejonowego, który wydał wyrok.
• Ogólnikowe zarzuty - samo napisanie, że alimenty są za niskie lub za wysokie, nie wystarczy; trzeba wskazać, które ustalenie sądu co do potrzeb dziecka lub możliwości rodzica jest wadliwe i dlaczego.
• Mylenie apelacji ze sprawą o obniżenie alimentów - apelacja kwestionuje wyrok, a osobny pozew o zmianę alimentów (art. 138 KRO) składasz dopiero, gdy sytuacja zmieni się po jego wydaniu.

Nie musisz układać takiego pisma od zera. Prawomat przeprowadzi Cię przez kilka pytań i przygotuje gotową apelację z właściwą podstawą prawną i wymaganymi elementami, gotową do pobrania i złożenia.

Napisz apelację