Nowa klasyfikacja budżetowa od 2027 roku: co się zmienia
Po ponad piętnastu latach zmienia się szczegółowa klasyfikacja budżetowa. Zastępuje ją rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 20 kwietnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 582), które weszło w życie 29 kwietnia 2026 r. i uchyliło rozporządzenie Ministra Finansów z 2 marca 2010 r.
Data wejścia w życie myli, bo w praktyce nowej klasyfikacji używa się dopiero przy planowaniu roku 2027. Poniżej terminy, struktura paragrafów i to, czego klucze przejścia za ciebie nie zrobią.
Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego. Stan prawny: 2 września 2026 r.; tabela przejścia według kluczy i odpowiedzi Ministerstwa Finansów: 8 października 2026 r.
Od kiedy stosuje się nową klasyfikację
Rozporządzenie rozdziela planowanie od sprawozdawczości, więc przez cały 2026 rok pracujesz równolegle na dwóch klasyfikacjach.
| Co robisz | Która klasyfikacja | Podstawa |
|---|---|---|
| Planowanie ustawy budżetowej na 2027 r. | nowa | § 4 |
| Projekty uchwał budżetowych JST na 2027 r. | nowa | § 4 |
| Sprawozdanie z wykonania ustawy budżetowej za 2026 r. | dotychczasowa | § 5 |
| Sprawozdania z wykonania budżetów JST za 2026 r. | dotychczasowa | § 5 |
Praktyczny wniosek dla skarbnika: projekt uchwały budżetowej na 2027 rok, przygotowywany jesienią 2026 roku, jest pierwszym dokumentem w nowych paragrafach, a sprawozdanie roczne za 2026 rok złożysz jeszcze w starych.
Co zostaje bez zmian
Struktura jest ta sama: dział, rozdział, paragraf. Paragraf pozostaje czterocyfrowy, a czwarta cyfra nadal oznacza źródło finansowania. Podstawą prawną jest art. 39 ust. 4 i 5 ustawy o finansach publicznych, tak jak poprzednio.
Co się zmienia
Paragrafy dostały nowe numery i nowy porządek. Treść ekonomiczna została uporządkowana, a przypisanie paragrafów do grup wydatków z art. 124 ust. 1 ustawy o finansach publicznych opiera się teraz na czytelnych zakresach numerów.
Jeden paragraf może obsługiwać obie strony. W załączniku nr 2 każdy paragraf ma oznaczenie D, W albo D/W: dochodowy, wydatkowy albo obustronny. Paragraf 101 „Podatek od towarów i usług (VAT)” jest oznaczony D/W, więc ten sam numer opisuje i dochód, i wydatek.
Wojsko i służby mają własne, głębsze rozbicie. Załączniki 4 i 5 dają klasyfikację o większej szczegółowości dla działu 754 (bezpieczeństwo publiczne) i działu 752 (obrona narodowa), stosowaną na wewnętrzne potrzeby MSWiA i MON (§ 3).
Zakresy paragrafów według grup wydatków
Przypisanie z załącznika nr 2 dla budżetu państwa. Symbol z dwiema cyframi rozdziela wydatki zwykłe (czwarte cyfry 0, 3, 4) od realizowanych w ramach programów unijnych nieujętych w budżecie środków europejskich (czwarte cyfry 1, 2, 5, 6, 8, 9).
| Grupa wydatków | Symbol | Zakres paragrafów |
|---|---|---|
| Transfery bieżące | 1 (10 / 11) | 300-399, 400-498, 850-899 |
| Świadczenia na rzecz osób fizycznych | 2 (20 / 21) | 200-299 |
| Wydatki bieżące | 3 (30 / 31) | 100-199, 600-699, 770-799, 800-849 |
| Wydatki majątkowe | 4 (40 / 41) | 700-769 |
| Transfery majątkowe | 5 (50 / 51) | 500-599 |
W budżecie środków europejskich stosuje się paragrafy z czwartą cyfrą 7.
JST mają osobne przypisanie. Powyższa tabela dotyczy budżetu państwa. Podział na wydatki bieżące i majątkowe z art. 236 ustawy opiera się na własnych symbolach (010, 0100, 0101 i dalsze). Osobno wskazano też paragrafy zaliczane do dochodów majątkowych JST z art. 235 ust. 3.
Czwarta cyfra paragrafu
| Cyfra | Znaczenie |
|---|---|
| 0 | brak szczególnego źródła (wartość podstawowa) |
| 1 | finansowanie programów ze środków bezzwrotnych z Unii Europejskiej |
| 2 | współfinansowanie programów ze środków bezzwrotnych z UE |
| 3 | finansowanie z pożyczek i kredytów zagranicznych oraz darowizn lub grantów przyznanych Polsce |
| 4 | współfinansowanie pożyczek i kredytów zagranicznych oraz darowizn lub grantów |
| 5 | finansowanie z innych środków bezzwrotnych |
| 6 | współfinansowanie innych środków bezzwrotnych |
| 7 | płatności w zakresie budżetu środków europejskich oraz wypłaty Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. na realizację KPO |
| 8 | finansowanie programów i projektów ze środków z art. 5 ust. 3 ustawy |
| 9 | współfinansowanie programów i projektów ze środków z art. 5 ust. 3 ustawy |
Stary i nowy paragraf: najczęstsze wydatki
Tabela zbiera wydatki, o które jednostki pytają najczęściej. Stary paragraf podano trzema cyframi, bo czwarta cyfra (źródło finansowania) przechodzi bez zmian: 4260 w starej klasyfikacji to w nowej 7700, a 4268 to 7708.
| Wydatek | Dotychczas | Od planowania na 2027 r. | Źródło |
|---|---|---|---|
| Energia elektryczna, ciepło sieciowe, gaz, materiały opałowe | 426 Zakup energii | 770 Energia (D/W) | klucze MF; Q&A MF z 30.07.2026 |
| Woda wodociągowa | 426 Zakup energii | 771 Woda (D/W) | klucze MF; Q&A MF z 22.06.2026 |
| Nagrody konkursowe pieniężne | 419 Nagrody konkursowe | 450 Pieniężne nagrody konkursowe | klucze MF |
| Nagrody konkursowe rzeczowe | 419 Nagrody konkursowe | 683 Rzeczowe nagrody konkursowe | klucze MF |
| Dodatek wiejski nauczycieli | 302 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń | 237 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń przysługujące nauczycielom | załącznik nr 2; klucze MF |
| Ekwiwalent za odzież nauczycieli (np. WF) | 302 | 237 | Q&A MF z 17.08.2026 |
| Refundacja okularów dla pracownika | 302 | 234, a dla korpusu służby cywilnej 236, dla nauczycieli 237 | Q&A MF z 30.07.2026 |
| Świadczenia rzeczowe BHP (posiłki, napoje, odzież) i ekwiwalenty za nie | 302 | 233 Świadczenia w naturze niezaliczone do wynagrodzeń | klucze MF |
| Refundacja studiów pracownika | 302 | 639 Opłaty i refundacje za studia | klucze MF; Q&A MF z 21.05.2026 |
Dawny paragraf 302 rozpadł się na kilka nowych według grupy osób, którym przysługuje wypłata (233 do 237 oraz 639), więc przy nim klucz nie wystarczy: najpierw ustal, kto jest odbiorcą. Wydatku, którego nie ma w tabeli ani w odpowiedziach ministerstwa, szukaj w kluczu przejścia po starym numerze paragrafu i sprawdź objaśnienie nowego paragrafu w załączniku nr 2.
Klucze przejścia i czego nie załatwiają
Ministerstwo Finansów opublikowało klucze przejścia między dotychczasową a nową klasyfikacją, razem z materiałami pomocniczymi i odpowiedziami na najczęstsze pytania. Zebrane są na stronie „Klasyfikacja szczegółowa od planowania na 2027 rok”.
Klucz pokazuje, na jaki nowy paragraf najczęściej przechodzi dany stary. Nie zwalnia jednak jednostki z oceny, czy wskazane przyporządkowanie odpowiada charakterowi konkretnego dochodu albo wydatku. Gdy schemat z klucza nie pasuje do operacji, pierwszeństwo ma kod, który najlepiej oddaje jej treść ekonomiczną. Mechaniczne podmienienie numerów w całym planie finansowym da więc wynik, który trzeba i tak przejrzeć pozycja po pozycji.
Co zrobić teraz
- Przejrzyj plan finansowy pozycja po pozycji, zaczynając od tych o największych kwotach.
- Sprawdź, które pozycje trafiają na paragraf oznaczony D/W, bo tam najłatwiej pomylić stronę.
- Zweryfikuj czwarte cyfry przy wszystkim, co jest finansowane albo współfinansowane ze środków zewnętrznych.
- Zaplanuj aktualizację słowników w systemie finansowo-księgowym przed rozpoczęciem prac nad projektem uchwały na 2027 rok.
- Zachowaj mapowanie stare na nowe dla własnych potrzeb porównawczych, bo sprawozdania za 2026 rok pozostają w starym układzie.
Najczęstsze pytania
Od kiedy obowiązuje nowa klasyfikacja budżetowa?
Rozporządzenie weszło w życie 29 kwietnia 2026 r., ale stosuje się je po raz pierwszy do planowania ustawy budżetowej na 2027 rok oraz projektów uchwał budżetowych JST na 2027 rok (§ 4). Sprawozdania z wykonania budżetów za 2026 rok sporządzasz jeszcze według przepisów dotychczasowych (§ 5).
Czy zmienia się struktura dział, rozdział, paragraf?
Nie. Trójstopniowa struktura zostaje, paragraf nadal jest czterocyfrowy, a czwarta cyfra dalej oznacza źródło finansowania. Zmieniają się numery paragrafów, ich treść ekonomiczna oraz przypisanie do grup wydatków z art. 124 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, które opiera się teraz na zakresach numerów.
Co oznacza D/W przy paragrafie?
Oznaczenie w załączniku nr 2 mówi, po której stronie paragraf występuje: D dla dochodów, W dla wydatków, D/W dla obu. Paragraf obustronny obsługuje ten sam tytuł ekonomiczny w dochodach i w wydatkach, jak paragraf 101 dla VAT.
Jaki paragraf zamiast 4260 Zakup energii?
Od planowania na 2027 rok energię elektryczną, ciepło, gaz i materiały opałowe ujmujesz w paragrafie 770 Energia, czyli przy czwartej cyfrze 0 w 7700. Wodę, która dotąd też trafiała do 426, przenosisz do nowego paragrafu 771 Woda. Oba paragrafy są dochodowo-wydatkowe (D/W), więc obejmują także na przykład sprzedaż energii z własnej fotowoltaiki.
Gdzie znaleźć klucze przejścia?
Publikuje je Ministerstwo Finansów na stronie „Klasyfikacja szczegółowa od planowania na 2027 rok”, razem z załącznikami do rozporządzenia, materiałami pomocniczymi i sekcją pytań i odpowiedzi. Klucze są materiałem pomocniczym; samo rozporządzenie ich nie zawiera.
Czy można przepisać stare paragrafy według klucza i uznać temat za zamknięty?
Nie. Klucz wskazuje typowe przejście, a odpowiedzialność za kwalifikację zostaje po stronie jednostki. Jeśli schemat z klucza nie odpowiada charakterowi operacji, stosujesz paragraf najlepiej oddający jej treść ekonomiczną.
Który akt uchyliło to rozporządzenie?
Rozporządzenie Ministra Finansów z 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych. Straciło moc z dniem wejścia w życie nowego aktu, zgodnie z art. 22 ustawy z 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz.U. 2026 poz. 426).
Podstawa prawna i materiały urzędowe:
- Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 20 kwietnia 2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów: tekst w Dzienniku Ustaw (Dz.U. 2026 poz. 582)
- Ministerstwo Finansów: klasyfikacja szczegółowa od planowania na 2027 rok (załączniki, klucze przejścia, Q&A)
- Ministerstwo Finansów: klucze przejścia i materiały pomocnicze
- Ministerstwo Finansów: pytania i odpowiedzi do nowej klasyfikacji
- Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (art. 39 ust. 4 i 5, art. 124, art. 235, art. 236)