Nowa klasyfikacja budżetowa 2027: paragrafy i terminy

Po ponad piętnastu latach zmienia się szczegółowa klasyfikacja budżetowa. Zastępuje ją rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 20 kwietnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 582), które weszło w życie 29 kwietnia 2026 r. i uchyliło rozporządzenie Ministra Finansów z 2 marca 2010 r.

Data wejścia w życie myli, bo w praktyce nowej klasyfikacji używa się dopiero przy planowaniu roku 2027. Poniżej terminy, struktura paragrafów i to, czego klucze przejścia za ciebie nie zrobią.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego. Stan prawny: 2 września 2026 r.

Od kiedy stosuje się nową klasyfikację

Rozporządzenie rozdziela planowanie od sprawozdawczości, więc przez cały 2026 rok pracujesz równolegle na dwóch klasyfikacjach.

Co robisz	Która klasyfikacja	Podstawa
Planowanie ustawy budżetowej na 2027 r.	nowa	§ 4
Projekty uchwał budżetowych JST na 2027 r.	nowa	§ 4
Sprawozdanie z wykonania ustawy budżetowej za 2026 r.	dotychczasowa	§ 5
Sprawozdania z wykonania budżetów JST za 2026 r.	dotychczasowa	§ 5

Praktyczny wniosek dla skarbnika: projekt uchwały budżetowej na 2027 rok, przygotowywany jesienią 2026 roku, jest pierwszym dokumentem w nowych paragrafach, a sprawozdanie roczne za 2026 rok złożysz jeszcze w starych.

Co zostaje bez zmian

Struktura jest ta sama: dział, rozdział, paragraf. Paragraf pozostaje czterocyfrowy, a czwarta cyfra nadal oznacza źródło finansowania. Podstawą prawną jest art. 39 ust. 4 i 5 ustawy o finansach publicznych, tak jak poprzednio.

Co się zmienia

Paragrafy dostały nowe numery i nowy porządek. Treść ekonomiczna została uporządkowana, a przypisanie paragrafów do grup wydatków z art. 124 ust. 1 ustawy o finansach publicznych opiera się teraz na czytelnych zakresach numerów.

Jeden paragraf może obsługiwać obie strony. W załączniku nr 2 każdy paragraf ma oznaczenie D, W albo D/W: dochodowy, wydatkowy albo obustronny. Paragraf 101 „Podatek od towarów i usług (VAT)” jest oznaczony D/W, więc ten sam numer opisuje i dochód, i wydatek.

Wojsko i służby mają własne, głębsze rozbicie. Załączniki 4 i 5 dają klasyfikację o większej szczegółowości dla działu 754 (bezpieczeństwo publiczne) i działu 752 (obrona narodowa), stosowaną na wewnętrzne potrzeby MSWiA i MON (§ 3).

Zakresy paragrafów według grup wydatków

Przypisanie z załącznika nr 2 dla budżetu państwa. Symbol z dwiema cyframi rozdziela wydatki zwykłe (czwarte cyfry 0, 3, 4) od realizowanych w ramach programów unijnych nieujętych w budżecie środków europejskich (czwarte cyfry 1, 2, 5, 6, 8, 9).

Grupa wydatków	Symbol	Zakres paragrafów
Transfery bieżące	1 (10 / 11)	300-399, 400-498, 850-899
Świadczenia na rzecz osób fizycznych	2 (20 / 21)	200-299
Wydatki bieżące	3 (30 / 31)	100-199, 600-699, 770-799, 800-849
Wydatki majątkowe	4 (40 / 41)	700-769
Transfery majątkowe	5 (50 / 51)	500-599

W budżecie środków europejskich stosuje się paragrafy z czwartą cyfrą 7.

JST mają osobne przypisanie. Powyższa tabela dotyczy budżetu państwa. Podział na wydatki bieżące i majątkowe z art. 236 ustawy opiera się na własnych symbolach (010, 0100, 0101 i dalsze). Osobno wskazano też paragrafy zaliczane do dochodów majątkowych JST z art. 235 ust. 3.

Czwarta cyfra paragrafu

Cyfra	Znaczenie
0	brak szczególnego źródła (wartość podstawowa)
1	finansowanie programów ze środków bezzwrotnych z Unii Europejskiej
2	współfinansowanie programów ze środków bezzwrotnych z UE
3	finansowanie z pożyczek i kredytów zagranicznych oraz darowizn lub grantów przyznanych Polsce
4	współfinansowanie pożyczek i kredytów zagranicznych oraz darowizn lub grantów
5	finansowanie z innych środków bezzwrotnych
6	współfinansowanie innych środków bezzwrotnych
7	płatności w zakresie budżetu środków europejskich oraz wypłaty Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. na realizację KPO
8	finansowanie programów i projektów ze środków z art. 5 ust. 3 ustawy
9	współfinansowanie programów i projektów ze środków z art. 5 ust. 3 ustawy

Klucze przejścia i czego nie załatwiają

Ministerstwo Finansów opublikowało klucze przejścia między dotychczasową a nową klasyfikacją, razem z materiałami pomocniczymi i odpowiedziami na najczęstsze pytania. Zebrane są na stronie „Klasyfikacja szczegółowa od planowania na 2027 rok”.

Klucz pokazuje, na jaki nowy paragraf najczęściej przechodzi dany stary. Nie zwalnia jednak jednostki z oceny, czy wskazane przyporządkowanie odpowiada charakterowi konkretnego dochodu albo wydatku. Gdy schemat z klucza nie pasuje do operacji, pierwszeństwo ma kod, który najlepiej oddaje jej treść ekonomiczną. Mechaniczne podmienienie numerów w całym planie finansowym da więc wynik, który trzeba i tak przejrzeć pozycja po pozycji.

Co zrobić teraz

Przejrzyj plan finansowy pozycja po pozycji, zaczynając od tych o największych kwotach.
Sprawdź, które pozycje trafiają na paragraf oznaczony D/W, bo tam najłatwiej pomylić stronę.
Zweryfikuj czwarte cyfry przy wszystkim, co jest finansowane albo współfinansowane ze środków zewnętrznych.
Zaplanuj aktualizację słowników w systemie finansowo-księgowym przed rozpoczęciem prac nad projektem uchwały na 2027 rok.
Zachowaj mapowanie stare na nowe dla własnych potrzeb porównawczych, bo sprawozdania za 2026 rok pozostają w starym układzie.

Najczęstsze pytania

Od kiedy obowiązuje nowa klasyfikacja budżetowa?
Rozporządzenie weszło w życie 29 kwietnia 2026 r., ale stosuje się je po raz pierwszy do planowania ustawy budżetowej na 2027 rok oraz projektów uchwał budżetowych JST na 2027 rok (§ 4). Sprawozdania z wykonania budżetów za 2026 rok sporządzasz jeszcze według przepisów dotychczasowych (§ 5).

Czy zmienia się struktura dział, rozdział, paragraf?
Nie. Trójstopniowa struktura zostaje, paragraf nadal jest czterocyfrowy, a czwarta cyfra dalej oznacza źródło finansowania. Zmieniają się numery paragrafów, ich treść ekonomiczna oraz przypisanie do grup wydatków z art. 124 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, które opiera się teraz na zakresach numerów.

Co oznacza D/W przy paragrafie?
Oznaczenie w załączniku nr 2 mówi, po której stronie paragraf występuje: D dla dochodów, W dla wydatków, D/W dla obu. Paragraf obustronny obsługuje ten sam tytuł ekonomiczny w dochodach i w wydatkach, jak paragraf 101 dla VAT.

Gdzie znaleźć klucze przejścia?
Publikuje je Ministerstwo Finansów na stronie „Klasyfikacja szczegółowa od planowania na 2027 rok”, razem z załącznikami do rozporządzenia, materiałami pomocniczymi i sekcją pytań i odpowiedzi. Klucze są materiałem pomocniczym; samo rozporządzenie ich nie zawiera.

Czy można przepisać stare paragrafy według klucza i uznać temat za zamknięty?
Nie. Klucz wskazuje typowe przejście, a odpowiedzialność za kwalifikację zostaje po stronie jednostki. Jeśli schemat z klucza nie odpowiada charakterowi operacji, stosujesz paragraf najlepiej oddający jej treść ekonomiczną.

Który akt uchyliło to rozporządzenie?
Rozporządzenie Ministra Finansów z 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych. Straciło moc z dniem wejścia w życie nowego aktu, zgodnie z art. 22 ustawy z 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz.U. 2026 poz. 426).

Podstawa prawna i materiały urzędowe:

Nowa klasyfikacja budżetowa od 2027 roku: co się zmienia